Αφήνουν μαύρες τρύπες και άδεια ταμεία

Αδεια ταμεία προετοιμάζεται να αφήσει στην επόμενη κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ τινάζοντας προκαταβολικά στον αέρα τον προϋπολογισμό τόσο του 2019 όσο και του 2020. Το πακέτο μέτρων της διετίας 2019 – 2020 κατά τους υπολογισμούς της Κομισιόν μπορεί να φτάσει αθροιστικά ακόμα και τα 5,8 δισ. ευρώ, ανοίγοντας μαύρη τρύπα στα πρωτογενή πλεονάσματα και απειλώντας τόσο τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους όσο και τις προσπάθειες αυτόνομης χρηματοδότησης από τις αγορές.

Η Κομισιόν προειδοποίησε χθες μέσω της έκθεσης ενισχυμένης εποπτείας για το ενδεχόμενο δημοσιονομικού εκτροχιασμού, ο αντιπρόεδρος Β. Ντομπρόβσκις διαμήνυσε ότι το πακέτο Τσίπρα κοστίζει πολλά και κινείται σε λάθος κατεύθυνση, ο Πιερ Μοσκοβισί ανέδειξε τις καθυστερήσεις σχεδόν στο σύνολο των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων, τονίζοντας πως υπάρχουν κίνδυνοι σε σχέση με τα συμφωνηθέντα.

Οι κινήσεις κόντρα στα συμφωνηθέντα αποτυπώνονται στην έκθεση με διαπιστώσεις οι οποίες αφορούν 1.550 υπερβάλλουσες προσλήψεις συμβασιούχων (οι θεσμοί ζητούν «διορθώσεις»), «απογοητευτικές» επιδόσεις στη μείωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου, κατεβασμένα μολύβια στην προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών με τις εμπορικές, καθυστερήσεις στις αποκρατικοποιήσεις, την αγορά ενέργειας και τη μείωση των κόκκινων δανείων αλλά και νέες νάρκες. Τα δάνεια τα οποία έχουν δοθεί με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου φτάνουν τα 1,8 δισ. ευρώ, κυρίως σε ευπαθείς ομάδες και δεν φαίνεται προοπτική αποπληρωμής τους.

Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι φαίνεται να είναι το πακέτο παροχών και υποσχέσεων. Ο λογαριασμός του πακέτου Τσίπρα μπορεί να φτάσει έως και 5,8 δισ. ευρώ στη διετία φέρνοντας την επόμενη κυβέρνηση προ τετελεσμένων, ενώ η νέα ανάλυση βιωσιμότητας χρέους η οποία ενσωματώνεται στην έκθεση, έρχεται να υποδείξει έναν νέο μεγάλο κίνδυνο. Κατά την εκτίμηση των θεσμών, απόκλιση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τον στόχο των πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ την περίοδο έως το 2022 θα «φούσκωνε» το δημόσιο χρέος κατά 25% έως το 2060, φέρνοντας από το 2039 τις δαπάνες εξυπηρέτησής του σε μη βιώσιμα όρια. Οι προοπτικές βιωσιμότητας του χρέους θα επιδεινώνονταν  περαιτέρω, σύμφωνα με την ανάλυση, εάν οι θεσμοί αποφάσιζαν να μην εφαρμόσουν τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, όπως έχουν προειδοποιήσει διακριτικά, στον βαθμό όπου η ελληνική κυβέρνηση επέμενε στη γραμμή της.

Πέρα από το πρόσφατο πακέτο παροχών, το κυβερνητικό εύρημα της αξιοποίησης κεφαλαίων 5,550 δισ. ευρώ από το μαξιλάρι ταμειακών διαθεσίμων ως «εγγύηση» για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων έως το 2022, έχει χτυπήσει καμπανάκια.

Προς το παρόν οι  εξαγγελίες Τσίπρα για το 2020, αντιμετωπίζονται υπό το πρίσμα των εκλογών ως παροχολογία η οποία δεν μπορεί να μπει στη ζυγαριά πριν λάβει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Γι’ αυτόν τον λόγο η Κομισιόν παραπέμπει για περισσότερες λεπτομέρειες επί των προβλέψεών της το φθινόπωρο όταν θα έχει ξεκαθαρίσει η οικονομική πολιτική της επόμενης χρονιάς από την όποια κυβέρνηση βγάλουν οι κάλπες.

Προειδοποιεί ήδη όμως ότι μια αλλαγή στους στόχους των πρωτογενών πλεονασμάτων – όπως προανήγγειλε ο Αλέξης Τσίπρας – θα πρέπει να περάσει από το Eurogroup και υπενθυμίζει τις διαρκείς προσπάθειες που απαιτούνται για τη διασφάλιση συνθηκών μόνιμης επανόδου στις αγορές αλλά και τις επιπτώσεις στη βιωσιμότητα του χρέους.

Στο πακέτο των μέτρων που επιστρατεύτηκαν λίγο πριν από τις ευρωκάλπες, άλλωστε, ο λογαριασμός της Κομισιόν είναι τελείως διαφορετικός από αυτόν του υπουργείου Οικονομικών. Η κυβέρνηση εκτιμά πως το πακέτο των πρόσφατων μέτρων «κοστίζει» 0,6% του ΑΕΠ τόσο το 2019 όσο και το 2020, ενώ από την πλευρά της η Κομισιόν θέτει τον πήχη των δημοσιονομικών επιπτώσεων μεταξύ 1,1% και 1,4% του ΑΕΠ φέτος και ανάμεσα σε 1,2% και 1,5% του ΑΕΠ το 2020.

Αθροιστικά, επιβεβαίωση των προβλέψεων της Κομισιόν θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαύρη τρύπα μεταξύ 4,6 και 5,8 δισ. ευρώ έναντι των στόχων για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ. Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι φέτος χωρίς τα μέτρα το πλεόνασμα θα έφτανε το 4,1% του ΑΕΠ επομένως με κόστος 0,6% το «πακέτο» χωράει ακριβώς στα δημοσιονομικά περιθώρια. Η Κομισιόν όμως κάνει τους λογαριασμούς της ξεκινώντας από πρόβλεψη 3,5% του ΑΕΠ.

Στις κόκκινες κάρτες της Κομισιόν, το υπουργείο Οικονομικών ελάχιστα είχε να παρατηρήσει. Κύκλοι του υπουργείου σημείωναν χθες πως ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ θα επιτευχθεί, υπογραμμίζοντας πως και στο παρελθόν η Κομισιόν διατύπωνε επιφυλάξεις επί των δημοσιονομικών οι οποίες τελικά δεν επιβεβαιώνονταν.