Βαριές αλυσίδες {LF}και φτηνά κόλπα

Ενα κόμμα το οποίο χάνει τη μία Κυριακή με μια διαφορά που αποτελεί ρεκόρ, ενώ τη δεύτερη πιστοποιείται ότι έχει σχεδόν μηδαμινά ερείσματα στις τοπικές κοινωνίες. Πώς συνεχίζει να κυβερνά αυτό το κόμμα; Πόσο μπορεί να σταθεί στο εξής στην εξουσία; Και – κυρίως – πώς; Από την αντίδραση του Αλέξη Τσίπρα το βράδυ της περασμένης Κυριακής φάνηκε πως δεν μπορεί να σταθεί. Ακόμη και για τα δεδομένα ενός Πρωθυπουργού που έχει συνηθίσει κατ’ αρχήν τον ίδιο του τον εαυτό σε διαφόρων ειδών κυβιστήσεις, το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν σαν αλυσίδα στα χέρια και τα πόδια. Μια αλυσίδα από την οποία ο μάγος Χουντίνι δεν μπορεί να απαλλαγεί. Ο μάγος των αποδράσεων παρέμεινε αλυσοδεμένος.

Εκτός εάν δεν ήταν και τόσο μάγος. Εκτός εάν δεν μπορεί να είναι μάγος κανένας που μετατρέπει τον θρίαμβο ενός δημοψηφίσματος σε πολιτική και προσωπική συντριβή. Σε έναν χουντινικό αυτοεγκλωβισμό από τον οποίο δεν μπόρεσε να ξεφύγει. Οχι μόνο ο Τσίπρας δεν μοιάζει ικανός σε αυτή τη φάση να σπάσει την αλυσίδα, αλλά ούτε να βγάλει έναν λαγό από το καπέλο, ούτε καν να ανακατέψει σωστά ακόμη και μια σημαδεμένη τράπουλα. Ο μάγος δείχνει ανίκανος να μαγέψει το κοινό ακόμη και με τα πιο απλά τρικ της ερασιτεχνικής ταχυδακτυλουργίας.

Αυτοχειρία

Πώς πάει όμως κανείς έτσι στις εθνικές κάλπες; Το δεύτερο αυτό ερώτημα υπενθυμίζει πως ο εγκλωβισμός είναι διπλός. Με εννέα πόντους διαφορά στις ευρωεκλογές και χωρίς ερείσματα στην τοπική κοινωνία δεν μπορεί να σταθεί κανείς στην εξουσία. Την ίδια ώρα, όμως, με εννέα πόντους διαφορά στις ευρωεκλογές και χωρίς ερείσματα στην τοπική κοινωνία μια δεύτερη αναμέτρηση μέσα σε ένα μήνα θα μπορούσε να είναι ο ορισμός της πολιτικής αυτοχειρίας. Η διαφορά θα μπορούσε να μεγαλώσει, η εκλογική αλυσίδα να μη γίνει απλώς βαριά αλλά πολιτικός τάφος.

Αξίζει να επιμείνει κανείς. Το πολιτικό σχέδιο του Μαξίμου ήταν στην πραγματικότητα ένα μη σχέδιο. Μετατρέποντας τις ευρωεκλογές σε μητέρα των μαχών με έναν πληθωρισμό παροχών και υποσχέσεων πρωτοφανή για την περίοδο της κρίσης, ο Τσίπρας ξέμεινε από κόλπα. Τι μπορεί να ειπωθεί έως τις εθνικές κάλπες που δεν έχει ειπωθεί; Τι μπορεί να δοθεί που δεν έχει δοθεί; Ποια πλειοδοσία σε δεσμεύσεις μπορεί να πείσει; Τα περιθώρια δεν είναι απλώς στενά, είναι ανύπαρκτα. Και είναι ανύπαρκτα επειδή ο μαθητευόμενος μάγος Χουντίνι δεν εγκλωβίστηκε μόνο στις αλυσίδες του, εγκλωβίστηκε και στο σοκ της πανωλεθρίας στη σκηνή. Στο σοκ που τον έκανε το βράδυ της περασμένης Κυριακής να απονομιμοποιήσει πολιτικά την κυβέρνησή του ανακοινώνοντας την άμεση προκήρυξη εθνικών εκλογών μετά την ολοκλήρωση του β’ γύρου.

Βιάστηκε; Μήπως θα έπρεπε να περιμένει να κάτσει η σκόνη της συντριβής, να αφήσει το καλοκαίρι να κάνει τη δουλειά του, να λειτουργήσει ως φίλτρο λήθης; Είναι, λένε, η άποψη του Αλέκου Φλαμπουράρη, του ιμπρεσάριου που δείχνει να πιστεύει ότι ο μαθητευόμενος μάγος θα μπορούσε να πείσει και πάλι ως Χουντίνι στη σκηνή. Ηττα στις ευρωεκλογές; Ε, και οι προηγούμενοι είχαν χάσει στις ευρωεκλογές. Εθνικές εκλογές; Ναι, κάποια στιγμή. Πώς το είχε πει εξάλλου το πολιτικό ίνδαλμα του μαθητευόμενου μάγου εκείνα τα παλιά χρόνια, ένας πραγματικός μάγος της πολιτικής; Νίκησε η τοπική αυτοδιοίκηση.

Το τελευταίο κόλπο

Δεν είναι εύκολο να επαναλάβουν οι συριζαίοι εκείνη τη δήλωση του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ξεμείνει από κοινό. Η κυβέρνηση, από τον Χουλιαράκη και τον Πιτσιόρλα έως τον Γαβρόγλου, ξεμένει από στελέχη. Αν απομένει κάτι, είναι ένα τελευταίο κόλπο. Το τελευταίο κόλπο που θα αφήσει άφωνα τα πλήθη. Λες, ας πούμε, ότι την επομένη β’ γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών θα πας στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αλλά το ραντεβού μετατίθεται κατά μια εβδομάδα. Η 2η Ιουλίου γίνεται 10. Κι αν μετατεθούν και οι εκλογές κατά μερικούς μήνες; Κι αν μπει ο Ιούλιος στο καπέλο και, αντί να βγει λαγός, βγει Σεπτέμβριος ή Οκτώβριος;

Η ιδέα διακινήθηκε σε διάφορα σάιτ με τη λογική πως η πρόθεση για εκλογές τον Ιούλιο δεν συνιστά και δέσμευση. Μπορεί να την προσυπέγραφε και ο Φλαμπουράρης, ίσως να γαργάλησε και τον Αλέξη Τσίπρα τουλάχιστον όσο, σύμφωνα με τη δική του διατύπωση, τον είχαν γαργαλήσει κάποιοι συνεργάτες του πριν από μερικούς μήνες για να κάνει εκλογές τον Μάιο, αλλά εκείνος αντιστάθηκε. Οι του ΣΥΡΙΖΑ λένε πως ο Τσίπρας αντιστέκεται και τώρα. Πως δεν υπάρχει περίπτωση να καταφύγει σε αυτό το τελευταίο κόλπο και πως οι εκλογές θα γίνουν στις 7 Ιουλίου.

Αν είναι έτσι, δεν είναι ως πράξη αντίστασης που πρέπει να τη δει κανείς, αλλά ως πράξη αυτοσυντήρησης – τη μοναδική πράξη αυτοσυντήρησης που έχει να επιδείξει ο Πρωθυπουργός πιθανότατα σε όλη την περίοδο της θητείας του, μιας θητείας όπου η πολιτική αλαζονεία μετατράπηκε πολλές φορές σε προσωπική με τον νεολογισμό του «άχαστου» και την απρέπεια του «είσαι πολύ λίγος εσύ για να μιλάς σε μένα». Οχι πως ο Αλέξης Τσίπρας θα εξέπληττε πολλούς εάν μετέθετε τις εκλογές για το φθινόπωρο. Αλλά αυτό δεν θα ήταν το τελευταίο κόλπο ενός μάγου που θα αποτύγχανε όσο και τα προηγούμενα. Θα ήταν ένα κόλπο το μοναδικό αποτέλεσμα του οποίου θα ήταν η πολιτική αυτογελοιοποίηση. Θα ήταν άλλης τάξεως το θέαμα – θα ήταν το θέαμα του είδους που δεν θα ήθελε να προσφέρει κανένας πολιτικός.

Φθηνό αφήγημα

Το αρχικό ερώτημα ωστόσο παραμένει. Πώς μπορεί να πάει η κυβέρνηση στις εκλογές; Πώς ζει ένα κόμμα ένα δεύτερο Βατερλώ μέσα σε ένα Βατερλώ σε διάστημα μόλις μερικών εβδομάδων; Στον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να μη λείπουν οι ιδέες. «Η μάχη θα δοθεί σε προγραμματικό επίπεδο» είπε ο Σταθάκης, «να πούμε πως κυβερνάμε μόνο εννέα μήνες» η Φωτίου, «έχουμε συλλογικό σχέδιο για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, τώρα θα κριθούν τα βασικά πολιτικά σχέδια» ο Βερναρδάκης. Καμία όμως από αυτές τις ιδέες δεν δείχνει να έχει το ειδικό βάρος που απαιτεί ένα κεντρικό προεκλογικό αφήγημα. Μπροστά στον πήχη που θέτουν από τη φύση τους οι εθνικές εκλογές, οι ιδέες αυτές μοιάζουν με αδιάφορα κόλπα στην καλύτερη περίπτωση και φτηνά στη χειρότερη. Και πάντως όχι από εκείνα τα κόλπα που θα μπορούσαν να απαλλάξουν από τις αλυσίδες του τον αυτοπαγιδευμένο μάγο Χουντίνι.