Με τι κυβέρνηση στον δρόμο για τις κάλπες

Για το αν η πορεία της χώρας προς τις εθνικές κάλπες απαιτεί ή όχι υπηρεσιακή κυβέρνηση (ενόσω η ημερομηνία των βουλευτικών εκλογών έχει κλειδώσει για τις 7 Ιουλίου) γράφουν στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Χαράλαμπος Ανθόπουλος. Σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΚΠΑ, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ «δεν επέλεξε τον συνταγματικά ορθό και πολιτικά ηθικό δρόμο της παραίτησης», ενώ σε συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος χωρίς το οποίο «θα ήταν δύσκολη, αν όχι αδύνατη» η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, εστιάζει ο καθηγητής του ΕΑΠ.

Χωρίς πολιτική νομιμοποίηση

Του Γιώργου Γεραπετρίτη

Το βράδυ της Κυριακής 26 Μαΐου 2019 ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι θα δρομολογήσει τη διάλυση της Βουλής και την προκήρυξη εθνικών εκλογών αμέσως μετά τις επαναληπτικές εκλογές της 2ας Ιουνίου. Με τρόπο μη επιδεχόμενο αμφισβήτησης συνομολόγησε, την ίδια και την επόμενη ημέρα, ότι οι εκλογές θα διενεργηθούν λόγω της ήττας του κόμματός του στις ευρωεκλογές. Με τη δήλωσή του κατ΄αποτέλεσμα αποδέχθηκε ότι ο λαός απέσυρε την εντολή που προέκυψε από τις εκλογές του 2015 και άρα δεν υφίσταται πλέον πολιτική νομιμοποίηση της κυβέρνησης. {ARX}
Με τα ανωτέρω δεδομένα, ο καθένας θα περίμενε ότι η κυβέρνηση θα παραιτείτο στις 2 ή 3 Ιουνίου και θα είχαμε κατά το Σύνταγμα εκλογές εντός 30 ημέρων, δηλαδή πρακτικά στις 30 Ιουνίου. Πριν αλέκτορα φωνήσαι, η κυβέρνηση υπαναχώρησε μεταθέτοντας τις εκλογές για την 7η Ιουλίου, ώστε να υφίσταται χρόνος για να διευθετηθούν κρίσιμα ζητήματα, όπως η επιλογή από την παρούσα πλειοψηφία ανωτάτων δικαστών, των οποίων η θητεία λήγει την 30η Ιουνίου.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η κυβέρνηση δεν επέλεξε τον συνταγματικά ορθό και πολιτικά ηθικό δρόμο της παραίτησης (ώστε αμέσως να ορισθεί υπηρεσιακή κυβέρνηση υπό την προεδρία ανώτατου δικαστή μόνο για πράξεις πολιτικής διαχείρισης) αλλά θα επικαλεστεί κρίσιμο εθνικό θέμα, μάλλον σχετιζόμενο με την οικονομία, για τη διάλυση της Βουλής. Πρόκειται για απόλυτη χειραγώγηση του Συντάγματος, την οποία ο καθηγητής Μανιτάκης χαρακτήρισε «καταδολίευση»: μία έντιμη κυβέρνηση που ομολογεί απώλεια λαϊκής εμπιστοσύνης μόνον παραιτείται και δεν καταφεύγει σε προσχήματα με σκοπό να παραμείνει στην εξουσία για μερικές ακόμη εβδομάδες και για να διενεργήσει η ίδια τις εκλογές. Τουλάχιστον εκεί όπου υπάρχει στοιχειώδης σεβασμός στις θεμελιώδεις πολιτικές αξίες και στο Σύνταγμα της χώρας.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είναι καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η κυβερνητική διάλυση της Βουλής

Του Χαράλαμπου Ανθόπουλου

Αν δεν υπήρχε το άρθρο 41 § 2 Συντ., το οποίο προβλέπει την υποχρεωτική διάλυση της Βουλής από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας εφόσον το ζητήσει η κυβέρνηση, θα ήταν πολύ δύσκολη, αν όχι αδύνατη, υπό την παρούσα συγκυρία, η ικανοποίηση του αιτήματος της αντιπολίτευσης για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Οποιαδήποτε κυβέρνηση δύσκολα θα μπορούσε να δεχθεί ότι το δυσμενές γι’ αυτήν αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, έστω και σε συνδυασμό με το αντίστοιχο των περιφερειακών εκλογών, αποδεικνύει μια ριζική μεταβολή της λαϊκής πολιτικής τοπογραφίας, που την υποχρεώνει σε παραίτηση, έτσι ώστε να οδηγηθούμε έμμεσα σε πρόωρες εκλογές, μέσα από τη διαδικασία που προβλέπουν τα άρθρα 38 και 37 Συντ. (διερευνητικές εντολές κ.λπ.). Ενώ δεν υφίσταται ούτε η δυνατότητα διάλυσης της Βουλής με πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, αν εκτιμούσε ότι υπάρχει προφανής δυσαρμονία της Βουλής προς το λαϊκό αίσθημα, αφού η σχετική διάταξη του Συντάγματος του 1975 καταργήθηκε με τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986.
Με βάση το άρθρο 41 § 2 Συντ. «εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» που δικαιολογεί την κυβερνητική διάλυση της Βουλής είναι αυτό που η εκάστοτε κυβέρνηση θεωρεί ως τέτοιο, αφού ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει τη διακριτική ευχέρεια να αξιολογήσει αν πράγματι συντρέχει αυτή η ουσιαστική προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 41 § 2 Συντ.. Εξάλλου, κρίσιμα εθνικά θέματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και θέματα που αφορούν την οικονομική κατάσταση της χώρας, υπάρχουν πάντοτε στην Ελλάδα. Από τη στιγμή μάλιστα που όλα τα κόμματα συμφωνούν για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, ευτυχώς που υπάρχει το άρθρο 41 § 2 Συντ. για να επιταχύνει τη σχετική διαδικασία.
Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος είναι Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ