Αποστολή εξετελέσθη

Τρία είναι τα βασικά σημεία της κριτικής που έχει ασκηθεί όλα αυτά τα χρόνια στον Σταύρο Θεοδωράκη. Το ένα είναι ο τρόπος με τον οποίο διοίκησε το κόμμα του. Το Ποτάμι ήταν από την αρχή ένα προσωπικό του δημιούργημα και ένα προσωπικό του στοίχημα. Το 6,5% των προηγούμενων ευρωεκλογών ήταν σε μεγάλο βαθμό μια προσωπική του επιτυχία. Στη συνέχεια όμως συμπεριφέρθηκε σαν τον ποδοσφαιριστή που παίρνει την μπάλα και δεν ξέρει τι να την κάνει. Εχει ιδέες. Εχει δοκιμάσει πολλά συστήματα με τους συμπαίκτες του. Εχει μελετήσει εμβληματικούς ξένους αγώνες. Αλλά στο τέλος αποφασίζει να κάνει την επίθεση μόνος του κι αρχίζει τις ντρίμπλες.

Η δεύτερη κριτική που του ασκήθηκε ήταν οι αμφιλεγόμενες σχέσεις του με τα άλλα κόμματα. Εβγαινε φωτογραφίες στο Μαξίμου όταν ο λαϊκισμός του ενοίκου του ξεχείλιζε από τα παράθυρα. Μπήκε στο ΚΙΝΑΛ, διεκδίκησε την αρχηγία κι όταν την έχασε άρχισε να σκέπτεται την έξοδο. Ηθελε έναν συντηρητικό αρχηγό στη Νέα Δημοκρατία, κι όταν εξελέγη απροσδόκητα ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπάθησε να μεγαλοποιήσει τις διαφορές τους για να δικαιολογήσει την ύπαρξή του.

Η μεγαλύτερη από αυτές τις διαφορές αφορούσε χωρίς αμφιβολία το Μακεδονικό. Συνεπής με τις ιδέες του, ο Σταύρος κράτησε μια στάση που εκ των πραγμάτων τον έφερε μακριά από την κοινωνία και κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ. Σε αυτό επικεντρώθηκε και η τρίτη κριτική εναντίον του: όχι τόσο στην ουσία του ζητήματος, όπου ο Μητσοτάκης ήταν ο πιο ανακόλουθος απ’ όλους, αλλά στο ότι πρόσφερε σε μια βλαβερή κυβέρνηση ένα σωσίβιο που παρέτεινε την παραμονή της στην εξουσία.

Θα μπορούσε να έχουν γίνει αλλιώς τα πράγματα; Σε ό,τι αφορά το δεύτερο και το τρίτο σημείο, η απάντηση είναι δύσκολη. Οι επαφές του Ποταμιού με τον ΣΥΡΙΖΑ ανταποκρίνονταν σε μια ρομαντική πίστη στη συναίνεση. Η είσοδος στο ΚΙΝΑΛ ήταν σχεδόν μονόδρομος (αφού σε αντίθετη περίπτωση το Ποτάμι θα κατηγορούνταν για σεχταρισμό) και η έξοδος επίσης (η ατολμία της ηγετικής ομάδας έπνιγε κάθε ριζοσπαστική ιδέα).

Ο προσωποπαγής χαρακτήρας του κόμματος, όμως, θα μπορούσε να έχει περιοριστεί. Ο αρχηγός θα μπορούσε να δείξει εμπιστοσύνη, να κάνει ανοίγματα, να αφήσει χώρο, να αξιοποιήσει τις γνώσεις και την εμπειρία των συνεργατών του, να ρισκάρει. Δέχθηκε βέβαια ανοίκειες επιθέσεις, τον κατηγόρησαν χωρίς στοιχεία για μυστικές επαφές και συμφωνίες κάτω απ’ το τραπέζι. Αλλά έτσι είναι η πολιτική.

Το Ποτάμι δύσκολα θα επιβιώσει ως κόμμα. Πρόσφερε φρεσκάδα, πολιτική εντιμότητα και καινοτόμες ιδέες. Ενέπνευσε, κινητοποίησε, συγκίνησε, όπως και εξόργισε. Προκάλεσε συζητήσεις, όπως και ειρωνικά σχόλια. Παρήγαγε περισσότερη πολιτική από αυτή που θα μπορούσε να απορροφήσει. Κλείνει τον κύκλο του με θετικό απολογισμό. Και ανέδειξε στελέχη που πρέπει να αξιοποιηθούν για το καλό της χώρας.

Το σπερματοζωάριο πράγματι δεν δείλιασε. Απλώς εκτέλεσε την αποστολή του.