Κρύβει παγίδες {LF}ο δρόμος {LF}του μεταξιού {LF}για την Κίνα

Πολλοί ισχυρίζονται συχνά ότι η Κίνα χρησιμοποιεί την επενδυτική πρωτοβουλία Μια Ζώνη Ενας Δρόμος (BRI) ως μορφή άσκησης επιρροής στη διπλωματία για να αποκτήσει τον έλεγχο των χωρών που εντάσσονται στο διεθνές επενδυτικό σχέδιο υποδομών. Αυτός ο κίνδυνος συχνά προβάλλεται σε βαθμό υπερβολής από τα μέσα ενημέρωσης, τα οποία αναφέρουν ότι με την παρέμβαση της Κίνας πολλές χώρες μπορεί να πέσουν σε παγίδα χρέους. Στην πραγματικότητα, στην BRI μπορεί να υπάρχει διαφορετικός κίνδυνος: για την ίδια την Κίνα.

Κατά την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής της BRI στο Πεκίνο, ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ φάνηκε να αναγνωρίζει τις επικρίσεις που δέχεται η χώρα για το σχέδιο αυτό.

Αλλά, όπως έλεγε ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, «αν χρωστάτε στην τράπεζά σας εκατό λίρες, έχετε πρόβλημα. Ομως αν χρωστάτε στην τράπεζά σας ένα εκατομμύριο λίρες, έχει εκείνη πρόβλημα». Στο πλαίσιο της BRI, η Κίνα μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι ο τραπεζίτης στον οποίο οφείλεται το ένα εκατομμύριο λίρες. Ειδικότερα, η Κίνα μπορεί να πέσει θύμα του μοντέλου της. Ενας ξένος επενδυτής χάνει διαπραγματευτική ισχύ όσο περισσότερο επενδύει σε μια χώρα υποδοχής. Τα έργα υποδομής, όπως αυτά της BRI, είναι ένα κλασικό παράδειγμα, επειδή είναι ογκώδη, δεν μπορούν να μετακινηθούν και έχουν μηδενική οικονομική αξία αν δεν ολοκληρωθούν.

Η BRI μπορεί να έχει επιπλέον κρυφό κόστος για την Κίνα. Για παράδειγμα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να κερδίσει κανείς χρήματα από έργα υποδομής.

Ούτε θα πρέπει να συγκριθεί η BRI με το σχέδιο Μάρσαλ, το αμερικανικό πρόγραμμα βοήθειας που βοήθησε στην ανοικοδόμηση της Δυτικής Ευρώπης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια μπορούν να τονώσουν την ανάπτυξη. Το σχέδιο Μάρσαλ ήταν τόσο επιτυχές επειδή βοήθησε ισχυρές χώρες που είχαν προσωρινά δεχτεί πλήγμα από τον πόλεμο. Η βοήθεια ενήργησε ως κίνητρο που προκάλεσε την ανάπτυξη. Πολλές από τις χώρες της BRI, αντιθέτως, μαστίζονται από οικονομικά προβλήματα και προβλήματα διακυβέρνησης. Απλά η οικοδόμηση της υποδομής τους δεν θα είναι αρκετή.

Σε σύγκριση με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει με τη Δύση, η BRI μπορεί να συνεπάγεται κινδύνους και αβεβαιότητες που θα μπορούσαν να καταστούν προβληματικές για την κινεζική οικονομία.

O Γιασένγκ Χουάνγκ είναι καθηγητής Κινεζικής Οικονομίας και Επιχειρήσεων και Διοίκησης στο MIT Sloan School of Management