Κεντροαριστερά, {LF}ο μεγάλος {LF}αντίπαλος {LF}του Brexit

Ενα ισχυρό ποσοστό των πολιτών στις 27 χώρες – μέλη της ΕΕ και στη Βρετανία πιστεύει ότι το Brexit δεν θα συμβεί. Οι ευρωπαίοι πολίτες θεωρούν ότι η βρετανική έξοδος θα έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στην ίδια την Ευρώπη και πως αν τελικά συμβεί θα πρέπει να είναι συντεταγμένη, ακόμη και με επανάληψη των διαπραγματεύσεων. Ανησυχούν ότι το Brexit θα ανοίξει τον δρόμο και σε άλλες χώρες με ισχυρές αντιευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις, αλλά ταυτόχρονα παραμένουν αισιόδοξοι για το μέλλον του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Οι ψηφοφόροι της Κεντροαριστεράς είναι οι κατεξοχήν φιλευρωπαϊστές και απορρίπτουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο την ιδέα του Brexit.

Είναι τα συμπεράσματα από την ταυτόχρονη σφυγμομέτρηση της Gallup International σε Βρετανία και ΕΕ που παρουσιάζουν σήμερα σε αποκλειστικότητα «ΤΑ ΝΕΑ». Η Gallup απηύθυνε τις ίδιες ερωτήσεις σε δύο αντιπροσωπευτικά δείγματα, ένα αποτελούμενο από πολίτες των 27 χωρών της ΕΕ, και το άλλο αποκλειστικά από Βρετανούς, ώστε στη συνέχεια να συγκριθούν μεταξύ τους. Επιπλέον, ειδικά οι απαντήσεις των πολιτών των «27» αναλύθηκαν με γνώμονα τον πολιτικό αυτοπροσδιορισμό, από την άκρα Αριστερά (1) ώς την άκρα Δεξιά (10).

Το Brexit είναι καλό για τη Βρετανία;

Οι πολίτες των 27 πιστεύουν ξεκάθαρα (53% έναντι 19%) ότι το Brexit είναι κακό για τη Βρετανία. Στον αντίποδα οι Βρετανοί, με οριακή πλειοψηφία (43% έναντι 40%), θεωρούν ότι η έξοδος από την ΕΕ θα ωφελήσει τη χώρα τους.

Το Brexit είναι καλό για το ΕΕ;

Τόσο οι Βρετανοί όσο και οι πολίτες των «27» πιστεύουν ότι η ΕΕ θα χάσει από την αποχώρηση των Βρετανών. Στην ΕΕ, μάλιστα, το ηλικιακό στρώμα άνω των 65 είναι το πλέον εχθρικά διακείμενο απέναντι στο Brexit (μόνο το 13% το θεωρεί καλή ιδέα). Εντυπωσιακό εύρημα αν σκεφτεί κανείς ότι στη Βρετανία οι άνω των 65 διαμόρφωσαν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ψηφίζοντας μαζικά (64%) υπέρ του Brexit.

Κεντροαριστερά: ο μεγάλος αντίπαλος του Brexit

Στην Ευρώπη των 27, το Brexit είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλές ανάμεσα στους ψηφοφόρους της Κεντροαριστεράς (το 73% το θεωρούν κακή ιδέα). Οι ψηφοφόροι των κεντροδεξιών κομμάτων είναι λίγο πιο δεκτικοί (το 61% θεωρεί το Brexit κακό). Ακόμη μικρότερα (52%) είναι τα ποσοστά αποδοκιμασίας του Brexit ανάμεσα στους πιο δεξιούς ψηφοφόρους. Οι αριστεροί ψηφοφόροι το αποδοκιμάζουν σε ποσοστό 58%.

Τελικά θα φύγουν ή θα αλλάξουν γνώμη;

Η πλειονότητα των πολιτών τόσο στη Βρετανία όσο και στην ΕΕ θεωρεί ότι το Brexit θα συμβεί και μάλιστα σχετικά σύντομα. Διαφοροποιήσεις έχουμε μόνο όσον αφορά την εκπαίδευση. Το 40% των ευρωπαίων πολιτών που έχουν τελειώσει Πανεπιστήμιο πιστεύει ότι τελικά το Brexit δεν θα γίνει. Στον αντίποδα, τρία χρόνια μετά το βρετανικό δημοψήφισμα, κι ενώ η Βρετανία βιώνει μία πρωτόγνωρη πολιτική κρίση, με διαρκείς ανατροπές και αναβολές, ένας στους τρεις Βρετανούς δηλώνει πως δεν γνωρίζει τι θα γίνει.

Το Brexit θα λειτουργήσει ως ντόμινο;

Η ιδέα του ντόμινο είναι ένα επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τις δυνάμεις του λαϊκισμού τόσο στη Βρετανία όσο και στην Ελλάδα. «Η πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα θα προκαλέσει ντόμινο στην Ευρώπη ξεκινώντας από τον Nότο» είχε δηλώσει ο Αλέξης Τσίπρας τον Νοέμβριο του 2014. «Θα προκαλέσουμε ντόμινο στην Ευρώπη. Μετά από εμάς θα φύγουν και άλλες βόρειες χώρες με πρώτη τη Δανία», ήταν η πρόβλεψη του Φαράζ τον Ιούνιο του 2016. Αν και οι προβλέψεις των δύο ηγετών δεν επιβεβαιώθηκαν, οι πολίτες εκτιμούν ότι ο κίνδυνος εξακολουθεί. Μάλιστα οι δεξιοί πιστεύουν περισσότερο από τους αριστερούς στο φαινόμενο του ντόμινο.

Αν το βρετανικό Κοινοβούλιο απορρίψει τελικά τη συμφωνία, η ΕΕ πρέπει να επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία;

Η γενική εντύπωση είναι ότι η συμφωνία που έχουν υπογράψει Λονδίνο και Βρυξέλλες προστατεύει τα συμφέροντα της ΕΕ. Ευρωπαίοι και Βρετανοί συμφωνούν ωστόσο στην ανάγκη επανάληψης των διαπραγματεύσεων σε περίπτωση που το βρετανικό Κοινοβούλιο επιμένει να την απορρίπτει. Μόνο ένας στους πέντε Βρετανούς προτιμά τη λύση του άτακτου Brexit. Μάλιστα, η δημογραφική ανάλυση δείχνει ότι οι νέοι Ευρωπαίοι (σε ποσοστό 61%) είναι αυτοί που θέλουν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία την επαναδιαπραγμάτευση.

Οι προσεχείς ευρωεκλογές θα φέρουν αλλαγές στη Ευρώπη;

Η πλειονότητα των πολιτών (49%) πιστεύουν ότι οι ευρωεκλογές θα φέρουν θετικές αλλαγές. Πιο αισιόδοξοι είναι οι δεξιοί (58%). Η συγκρατημένη αυτή αισιοδοξία έρχεται σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις για τις συνέπειες του Brexit που αξιολογούνται ως άκρως αρνητικές και για τις δύο πλευρές.

Πόσο Ευρωπαίος αισθάνομαι;

Ενα εντυπωσιακό 71% των πολιτών από τις 27 χώρες της ΕΕ δηλώνουν πως νιώθουν Ευρωπαίοι. Στο συγκεκριμένο ερώτημα, μόνο το 42% των Βρετανών απαντά θετικά. Ο πολιτικός αυτοπροσδιορισμός στη συγκεκριμένη ερώτηση δείχνει ότι η Κεντροαριστερά έχει τα υψηλότερα ποσοστά όσον αφορά τα φιλοευρωπαϊκά αισθήματα.

– Ο Αντώνης Παπακώστας είναι διδάκτωρ Πληροφορικής από το Πανεπιστήμιο Pierre et Marie Curie του Παρισιού. Εργάστηκε από το 1985 για την ΕΕ, σε διάφορες θέσεις ευθύνης. Από το 2000 έως το 2008 ήταν υπεύθυνος και για το Ευρωβαρόμετρο με το οποίο έκανε εκατοντάδες έρευνες.
– Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής. Αρθρογραφεί σε ελληνικά και διεθνή μέσα και εργάζεται σε think tank στο Λονδίνο, με αντικείμενο την ενίσχυση της σχέσης της βρετανικής Βουλής με τους πολίτες. Το 2019 από τις εκδόσεις Επίκεντρο θα κυκλοφορήσει το βιβλίο του με τίτλο: Brexit, Ελλάδα και Ευρώπη{IDI}.