Κλασική ή αξονική στεφανιογραφία

Πριν από την αξονική τομογραφία των στεφανιαίων αρτηριών η διάγνωση της στεφανιαίας νόσου γινόταν με τη γνωστή κλασική στεφανιογραφία, με καθετηριασμό της καρδιάς. Σήμερα, η διάγνωση της στεφανιαίας νόσου γίνεται με αξονική στεφανιογραφία όπου πέραν της απεικόνισης των στενώσεων μπορεί να μετρηθεί ακόμα και η ροή του αίματος μέσα στις στεφανιαίες αρτηρίες (FFR).

Σήμερα η κλασική στεφανιογραφία πρέπει να γίνεται όταν ο καρδιολόγος διαβλέπει ύστερα από μελέτη του συνόλου των καρδιολογικών εξετάσεων ότι πρέπει να γίνει επέμβαση τύπου αγγειοπλαστικής (μπαλονάκι) ή χειρουργική επέμβαση Bypass.

Πρόσφατα στο τελευταίο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας ανακοινώθηκε και παράλληλα δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη που αφορά τον χρόνο τέλεσης της κλασικής στεφανιογραφίας, σε αυτούς που υπέστησαν καρδιακή ανακοπή και επέζησαν.

Στη συγκεκριμένη μελέτη περιλήφθηκαν 572 τυχαιοποιημένοι ασθενείς με καρδιακή ανακοπή που ανατάχθηκε χωρίς εμφανή εικόνα εμφράγματος με βάση το ηλεκτροκαρδιογράφημα. Οι μισοί περίπου ασθενείς υποβλήθηκαν αμέσως σε κλασική στεφανιογραφία και όπου υπήρχε ένδειξη εγίνετο και αγγειοπλαστική με εμφύτευση stent. Στους υπολοίπους γινόταν στεφανιογραφία αργότερα, τη χρονική στιγμή που επέτρεπε η συνολική κατάστασή τους και κυρίως η λειτουργία του εγκεφάλου τους. Εκείνο το οποίο ιδιαίτερα τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης είναι ότι τρεις μήνες μετά την ανακοπή δεν υπήρξε διαφορά όσον αφορά την επιβίωση των ασθενών των δύο αυτών κατηγοριών.

Ενα από τα βασικά ερωτήματα που θέτει αυτή η μελέτη είναι το πώς έγινε η καρδιακή ανακοπή προτού καν καταγραφεί το έμφραγμα στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό βρίσκεται στην παθοφυσιολογία της καρδιακής ανακοπής η οποία έχει σχέση με την απότομη ισχαιμία του μυοκαρδίου – είτε οφείλεται σε οξύ έμφραγμα σε σπασμό της στεφανιαίας αρτηρίας – η οποία δημιουργείται ακόμα και ύστερα από έντονη κόπωση και stress και μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανακοπή. Ολα αυτά τα αίτια που σχετίζονται με την ισχαιμία είναι ερεθίσματα που αν δεν βρουν παθολογικούς διαύλους καλίου, νατρίου, ασβεστίου δεν προκαλούν καρδιακή ανακοπή.

Με απλά λόγια, τελικά η καρδιακή ανακοπή έχει σχέση με τη γονιδιακή ταυτότητα του κάθε ατόμου. Η έρευνα ακόμα μέχρι σήμερα δεν έχει αποδείξει τι ακριβώς συμβαίνει σε γονιδιακό επίπεδο. Τελικά αποδεικνύεται ότι η κλασική στεφανιογραφία έχει τη θέση της όταν εξαντληθούν, από πλευράς διαγνώσεως, όλες οι υπόλοιπες απεικονιστικές μέθοδοι.

Ο Δημήτρης Θ. Κρεμαστινός είναι ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών