Στο «μενού» είχαν την Τεχεράνη

Η αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη που κλιμακώνεται αποτέλεσε ένα από τα βασικά θέματα στις συναντήσεις που είχε χθες ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο με τη ρωσική ηγεσία. Ο Πομπέο βρέθηκε στο Σότσι για συζητήσεις αρχικά με τον ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ και αργότερα με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τους προειδοποίησε να μην υπάρξει ρωσική ανάμειξη στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2020. «Υπάρχουν προκαταλήψεις και καχυποψία», είπε ο Λαβρόφ, που εμποδίζουν την ασφάλεια και των δύο χωρών και δημιουργούν ανησυχίες σε όλο τον κόσμο. Πρέπει να φτιάξουμε έναν καινούργιο και πιο εποικοδομητικό καμβά για τις σχέσεις μας. Ας προσπαθήσουμε και θα δούμε».
Οι συναντήσεις του Πομπέο στη Ρωσία είναι οι πρώτες στο ανώτατο επίπεδο μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον από την κατάθεση του πορίσματος του ειδικού ανακριτή Ρόμπερτ Μιούλερ για τον ρόλο που έπαιξε η Ρωσία στην προεκλογική εκστρατεία του 2016. Και γίνεται εν μέσω της κορύφωσης μιας νέας κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Το τελευταίο διάστημα η Ουάσιγκτον μιλά για νέες, άμεσες «απειλές» από πλευράς Τεχεράνης και αναπτύσσει επιπλέον δυνάμεις στην περιοχή. Το Ιράν λέει πως οι ΗΠΑ διεξάγουν «ψυχολογικό πόλεμο».

Οι ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Τραμπ αποσύρθηκαν πέρσι από τη διεθνή συμφωνία που είχε επιτευχθεί για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τώρα το Ιράν απειλεί ότι θα αποχωρήσει και αυτό, επιμένοντας ότι θα εξάγει τουλάχιστον 1,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, δηλαδή το τριπλάσιο απ’ όσο προβλέπουν οι αμερικανικές κυρώσεις οι οποίες επιβλήθηκαν τον Νοέμβριο. Αυτός είναι ο όρος της Τεχεράνης για να συνεχίσει να τηρεί τη συμφωνία. Το Ιράν απειλεί να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ – έναν από τους πιο πολυσύχναστους θαλάσσιους δρόμους – και να εμποδίσει το εμπόριο των γειτονικών χωρών εάν η Ουάσιγκτον επιτύχει να πείσει όλες τις χώρες να σταματήσουν να αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο.

Εκτός αυτού, όμως, υπάρχει και το πρόσφατο περιστατικό στην περιοχή που ανέβασε την ένταση – την Κυριακή, δύο σαουδαραβικά τάνκερ, ένα νορβηγικό και ένα εμπορικό πλοίο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έγιναν στόχος μυστηριωδών «πράξεων σαμποτάζ» ανοικτά του εμιράτου του Φουζάιραχ. Δεν υπήρξαν θύματα και τα πλοία δεν κινδύνεψαν να βυθιστούν. Τα ΗΑΕ δεσμεύθηκαν για τη διεξαγωγή «επαγγελματικής» και «διαφανούς» έρευνας για τις «πράξεις σαμποτάζ» κατά των τεσσάρων πλοίων. Οπως έγραψαν οι «New York Times», ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ Πάτρικ Σάναχαν παρουσίασε στον πρόεδρο Τραμπ επικαιροποιημένους στρατιωτικούς σχεδιασμούς για το Ιράν, οι οποίοι προβλέπουν την ανάπτυξη έως και 120.000 ανδρών στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, για την περίπτωση που η Ισλαμική Δημοκρατία επιτεθεί σε αμερικανικά συμφέροντα ή αμερικανικό προσωπικό στην περιοχή, ή επιταχύνει την προσπάθειά της — κατά την άποψη της Ουάσιγκτον — να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Μιλώντας χθες ενώπιον σουνιτών ιερωμένων, ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί εξέφρασε την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να αποκρούσει τους Αμερικανούς. «Με τη θέληση του Θεού, θα περάσουμε αυτήν τη  δύσκολη περίοδο με δόξα και με ψηλά το κεφάλι… Το Ιράν είναι πολύ μεγάλο για να εκφοβισθεί από οποιονδήποτε», είπε. Οι Ευρωπαίοι δήλωσαν ανήσυχοι για την αύξηση της έντασης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και διατύπωσαν στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο στις Βρυξέλλες τους φόβους τους για μία σύρραξη «από ατύχημα» στον Κόλπο.

«Τα πράγματα θα τελειώσουν καλά»

Ο πρωθυπουργός του Ιράκ Αντελ Αμπντούλ Μάχντι δήλωσε χθες πως λαμβάνει ενδείξεις από συνομιλίες τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν ότι «τα πράγματα θα τελειώσουν καλά», παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή και οι δύο πλευρές ανεβάζουν τους τόνους. Ο Αμπντούλ Μάχντι δήλωσε πως η Βαγδάτη έχει επαφές και με τις δύο πλευρές και προσπαθεί να εκτονώσει την ένταση.