Η νέα μεγάλη πρόκληση για {LF}την ανάπτυξη

Η παγκόσμια οικονομία έχει τρεις μεγάλες προκλήσεις. Τον ψηφιακό μετασχηματισμό των θεμελίων στα οποία οικοδομούνται και λειτουργούν οι οικονομίες. Την αυξανόμενη αγοραστική δύναμη και οικονομική ισχύ των αναδυόμενων οικονομιών. Και τις ευρείες πολιτικές οικονομικές τάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τον αυξανόμενο εθνικισμό, τις διάφορες μορφές λαϊκισμού, την πολιτική και κοινωνική πόλωση και την ενδεχόμενη κατάρρευση του πολυμερούς πλαισίου μέσα στο οποίο λειτουργούσε η παγκόσμια οικονομία από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι προκλήσεις είναι μεγάλες. Η πρόοδος στις ψηφιακές τεχνολογίες – η ρομποτική, η μηχανική μάθηση, οι αισθητήρες και το όραμα – απειλούν άμεσα την παραγωγή και συναρμολόγηση με υψηλή ένταση εργασίας, στην οποία παραδοσιακά βασίστηκαν οι οικονομίες με χαμηλό εισόδημα και πλούσιες σε πόρους.

Οι επιπτώσεις θα είναι μεγαλύτερες στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές όπου βρίσκονται οι περισσότερες χώρες με χαμηλότερο εισόδημα.

Επίσης οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι εξαιρετικά μεγάλες στις εύθραυστες οικονομίες και αποτελούν σημαντικό νέο εμπόδιο για την ανάπτυξη. Η γονιμότητα, εν τω μεταξύ, παραμένει εκπληκτικά υψηλή σε ορισμένες χώρες, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική. Η αύξηση νεοεισερχομένων στην αγορά εργασίας υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων εργασίας.

Κανένα γνωστό μοντέλο ανάπτυξης δεν μπορεί να συμβαδίσει με αυτό το είδος δημογραφικής αύξησης. Ακόμα και η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη της τάξης του 7% ετησίως δεν θα είναι αρκετή. Η ενδυνάμωση των γυναικών μπορεί να είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την πρόκληση.

Υπάρχει επίσης μια νέα κατανόηση της σημασίας των υποδομών για την ανάπτυξη. Εκτός από τους δρόμους, τους σιδηρόδρομους και τα λιμάνια, η ηλεκτρική ενέργεια και η ψηφιακή συνδεσιμότητα είναι ζωτικής σημασίας.

Η εμπειρία της Κίνας υποδηλώνει έντονα ότι όταν δημιουργούνται τέτοιες ψηφιακές πλατφόρμες καθώς και τα οικοσυστήματα που αναπτύσσονται γύρω από αυτά, υπάρχουν μεγάλα κίνητρα για ανάπτυξη.

Οι χώρες με χαμηλό εισόδημα σήμερα αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο έργο προσπαθώντας να μιμηθούν την εντυπωσιακή ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων οικονομιών μπροστά τους. Μια παγκόσμια οικονομία με προβλήματα και οι αυξανόμενες εθνικές και διεθνείς εντάσεις, θα κάνουν ακόμη πιο δύσκολο το έργο αυτό. Εάν ο κόσμος θέλει στα αλήθεια να μειωθεί κι άλλο η φτώχεια πρέπει να προσέξει πολύ.

Ο Μάικλ Σπενς είναι κάτοχος Νομπέλ Οικονομικών και καθηγητής Οικονομικών στη Stern School of Business