Η εύπλαστη σκληρότητα

Οι προσωπικές επιθέσεις διασπούν, αποπολιτικοποιούν και εκτρέπουν. Είναι απολύτως αδιέξοδες και γι’ αυτό τεμπέλικες. Θορυβούν χωρίς να παράγουν. Αλλά στη φάση μιας τόσο υστερικής διεκδίκησης, όπως είναι η εκλογική επικράτηση, οι προσβολές, οι ενοχοποιήσεις, οι τσαμπουκάδες, εκτός από συνήθεις, μου φαίνονται και προτεινόμενες από επικοινωνιολόγους και ταχυδακτυλουργούς. Αλλιώς δεν εξηγείται η εμμονή της αξιωματικής, κυρίως, αντιπολίτευσης, στη στοχοποίηση προσώπων και όχι στην κριτική και αντιπολιτευτική πολεμική σε κυβερνητικές επιλογές.

Στοχοποιούνται πρόσωπα και στη συνέχεια συνδέονται με πολιτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Ωστε βυθιζόμενα τα πρόσωπα να παρασύρουν και αυτά τα χαρακτηριστικά. Μια προσπάθεια πολιτικής νίκης μέσα από μια «νίκη» προφίλ. Από την πολιτική εννοιών και ιδεών στην πολιτική παραστάσεων.

Σίγουρα δεν συμφέρει τον κριτικό λόγο και τον «νόμιμο» κάτοχό του, τον πολίτη της οξυδέρκειας και της μνήμης, η εμπάθεια και η εξατομικευμένη επιθετικότητα. Ο κριτικός λόγος εν γένει, είναι η μήτρα του αριστερού λόγου, όχι ως προς τα τυπικά γνωρίσματα του τελευταίου, αλλά ως προς τις λογικές και αξιωματικές προϋποθέσεις του. Θέλω να πω ότι ανθεί ο αριστερός λόγος σε ένα περιβάλλον κριτικής εγρήγορσης, ακόμα κι αν αντικείμενο της κριτικής είναι η ίδια η Αριστερά. Κανείς δεν έχει κίνητρο να μετατοπίζει τη σύγκρουση στα προσωπικά και ποταπά, εκτός από τον ίδιο τον ποταπό.

Η Αριστερά χρειάζεται μια ενδοχώρα ποιοτήτων που θα της επιτρέψουν να υπάρξει όχι ως ποσοστό (αυτό είναι το εύκολο και δεν προϋποθέτει την αριστεροσύνη της Αριστεράς), αλλά ως ιδεολογικό πρόθεμα (και αυτό προϋποθέτει – ως αναγκαία συνθήκη – την αριστεροσύνη της Αριστεράς).

Η Αριστερά εμβάθυνε και ξέφυγε από πολλές απλουστεύσεις και την αμυντική αγωνία του να υπάρξει, στα χρόνια του μεταδικτατορικού εκδημοκρατισμού. Φυσικά εμφάνισε και σημάδια ευτέλειας ή και φθοράς, όμως στο εσωτερικό της αναπτύχθηκαν ομάδες σκέψης, κινήσεις, ερευνητική και ακαδημαϊκή εργασία, πάνω σε σημαντικά σύνθετα προβλήματα κράτους, δημοκρατίας, εξουσίας, διεθνούς πολιτικής. Δημιουργήθηκε ένα ευρύ κοινό, σχετικά εξοικειωμένο με τη λόγια μουσική, την ποίηση, κυρίως με την ίδια τη λειτουργία της τέχνης.

Η Αριστερά μπόρεσε να δει κριτικά το ίδιο το ιστορικό της σώμα, πράγμα που στις συνθήκες του προδικτατορικού πολέμου, σχεδόν δεν ήταν επιτρεπτό. Η μεγάλη δημοκρατική επικράτεια των λεγόμενων «αστικών κομμάτων» δημιούργησε το εύκρατο κλίμα όπου οι εννοιολογήσεις ξέφευγαν από τη συναισθηματική αυτοβεβαίωση και επεκτείνονταν στην ίδια την ιδεολογική αρχιτεκτονική του αριστερού διαβήματος.

Αν η Αριστερά αιχμαλωτίζεται στα πλακώματα και τις μπουνιές του αντιπάλου, ουσιαστικά αιχμαλωτίζεται στο προνομιακό πεδίο του. Το τραγικό είναι ότι υπάρχει σήμερα ένα κοινό κουρασμένο και κορεσμένο, συχνά απλώς χρησιμοθηρικό, που το σκάει πανεύκολα. Δεν πάει κάπου, απλώς φεύγει.

Η φτώχεια επιχειρημάτων και η μετακίνηση από την κριτική πολιτικών σε εκμηδενισμό προσώπων που κάνει η Νέα Δημοκρατία, δεν οφείλεται σε έλλειψη φαντασίας, αλλά στην ασυνείδητη ή κοντόφθαλμη προσχώρηση του ιστορικού κόμματος στο ρεύμα γενικής έκπτωσης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Στο εσωτερικό αυτού το εκπτωτικού φαινομένου φωλιάζει μια αιτιώδης απραξία. Γιατί άραγε κάποιος πρέπει να το ακολουθήσει;

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ