Debate για τον «θρόνο» του Πανεπιστημίου Αθηνών

Τέσσερις ημέρες για τις πρυτανικές εκλογές στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, όπου πέντε υποψήφιοι διεκδικούν τον «θρόνο» σε περίοδο μεγάλων ανακατατάξεων στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας. Στις 15 Μαΐου, οι καθηγητές του αρχαιότερου πανεπιστημιακού ιδρύματος στη χώρα θα κληθούν να αποφασίσουν ποιον εμπιστεύονται για να το διοικήσει την επόμενη τετραετία.

Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία 20 χρόνια δεν έχει καταγραφεί άλλη προεκλογική περίοδος κατά την οποία να ανέβηκε τόσο η ένταση στο ίδρυμα και να αντηλλάγησαν τόσο πολλές κατηγορίες και αλληλοχαρακτηρισμοί μεταξύ υποψηφίων για τη διοίκησή του. Η πόλωση των τελευταίων ημερών θυμίζει σχεδόν βουλευτικές εκλογές και δεν ξεκίνησε καν η εβδομάδα των πρυτανικών εκλογών. Ποιον όμως θα εμπιστευτούν τελικά τα μέλη του Πανεπιστημίου Αθηνών; Και πώς σκέφτονται σήμερα οι ίδιοι οι υποψήφιοι για την πρυτανεία του; «ΤΑ ΝΕΑ» δίνουν τον λόγο στους πέντε συνυποψήφιους σ’ ένα τελευταίο debate πριν από την έναρξη της εκλογικής διαδικασίας.

ΤΟΥ Θάνου Δημόπουλου

Να πρωταγωνιστήσει στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας

Η ανώτατη εκπαίδευση έχει τη δυνατότητα, με το υψηλού επιπέδου στελεχιακό δυναμικό της, να μειώσει τη φυγή ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό, να εγγυηθεί ποιοτικούς δείκτες εκπαίδευσης και να βοηθήσει την αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην εθνική αυτή προσπάθεια. Οι προτεραιότητες, επομένως, για το πανεπιστήμιό μας είναι:

1. Η συνεργασία με την πολιτεία, μέσω και της συνόδου πρυτάνεων, όπως έγινε όλα αυτά τα χρόνια, για τη διαμόρφωση νομοθετικού πλαισίου πιο ευέλικτου για την καθημερινή λειτουργία σε κάθε τομέα (ΕΛΚΕ, διευκόλυνση της δραστηριότητας των μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού μεταξύ άλλων).

2. Η ενίσχυση από την πολιτεία με περισσότερο προσωπικό όλων των κατηγοριών, σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες για την εκπαίδευση.

3. Η περαιτέρω πιστοποίηση στις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές διαδικασίες. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών συμμορφώνεται με τις αρχές του προτύπου ποιότητας του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και πρόσφατα πιστοποιήθηκαν  αρκετά προπτυχιακά του προγράμματα.

4. Η συνεχής αναβάθμιση της διά βίου εκπαίδευσης, εξ αποστάσεως (e-learning) και διά ζώσης.

5. Η λειτουργία ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων για φοιτητές της αλλοδαπής, όπως αυτό της Φιλοσοφικής Σχολής μας.

6. Μετά την ολοκλήρωση έργων, όπως η Βιβλιοθήκη Νομικής και Φιλοσοφικής, προγραμματίζεται η κτιριακή αναβάθμιση στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου και η ανέγερση νέων κτιρίων (Ιατρικής, Οδοντιατρικής και άλλων).

7. Η άμεση εφαρμογή νέων τεχνολογικών λύσεων στην καθημερινότητα (ψηφιακή διακίνηση εγγράφων, φωτοβολταϊκά συστήματα κ.λπ.).

8. Η συστηματική ανάδειξη και προβολή του ερευνητικού και ακαδημαϊκού έργου στο εξωτερικό, με στόχο τη συνεχή βελτίωση στις διεθνείς θέσεις κατάταξης.

9. Η περαιτέρω δημιουργία συνεργειών για την εκπαίδευση και την έρευνα (διεθνείς συμφωνίες συνεργασίας), η ενίσχυση κέντρων έρευνας (πανεπιστημιακά ερευνητικά ινστιτούτα) ως πόλων αριστείας και εξωστρέφειας.

10. Η καθημερινή υποβοήθηση και ανάδειξη του κοινωνικού έργου του πανεπιστημίου, σε συνεργασία με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, κοινωφελείς οργανισμούς και με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, μεταξύ άλλων.

Με συντονισμένα και σταθερά βήματα στοχεύουμε στη συνεχή βελτίωση του πανεπιστημίου μας.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι νυν πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής

ΤΟΥ Ευστάθιου Ευσταθόπουλου

Αυτόνομο, εξωστρεφές και ανταγωνιστικό δημόσιο ίδρυμα

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ως το αρχαιότερο και ιστορικότερο πανεπιστημιακό ίδρυμα της χώρας, οφείλει να γίνει ο οδηγός των εξελίξεων στην ανώτατη παιδεία. Το όραμά μας είναι ένα αυτόνομο, εξωστρεφές και ανταγωνιστικό δημόσιο ίδρυμα, το οποίο θα προσφέρει τόσο σε έλληνες όσο και σε αλλοδαπούς φοιτητές ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης των δυνατοτήτων τους ώστε να βρουν άμεσα αξιοπρεπή εργασία στο αντικείμενο που διάλεξαν να σπουδάσουν. Θέλουμε ένα πανεπιστήμιο με ποιότητα και διεθνή αναγνώριση που συνδυάζει ισοβαρώς εκπαίδευση και έρευνα και δίνει τη δυνατότητα στα μέλη και τους φοιτητές του να διακριθούν. Σε διασύνδεση με την κοινωνία, την έρευνα και την παραγωγή. Με διαφάνεια και λογοδοσία, αξιοκρατία και αξιολόγηση. Η Ελλάδα μπορεί να γίνει σημαντικό διεθνές κέντρο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως το κατάφερε η Κύπρος.

Θα πρέπει επιτέλους στη χώρα μας να αντιμετωπίσουμε την παιδεία και την έρευνα ως επένδυση και όχι ως δαπάνη. Με πανεπιστήμια ανοιχτά στην κοινωνία και σε διαρκή επικοινωνία και συνέργεια με αυτήν, φιλελεύθερα, αυτόνομα και ανεξάρτητα που θα αποτελούν το ισχυρότερο όπλο στον πόλεμο κατά της κρίσης και της μιζέριας και θα καταστούν το όχημα που θα οδηγήσει την Ελλάδα σε τροχιά ανάπτυξης. Ολο αυτό το όραμα μόνο από το Πανεπιστήμιο Αθηνών μπορεί να ξεκινήσει και αυτό θα επιδιώξουμε. Βασικοί άξονες στους οποίους θα πρέπει να εστιάσουμε για να πετύχουμε όλα τα παραπάνω:

– Να επενδύσουμε στην έρευνα και να αλλάξουμε το αντιαναπτυξιακό και αντιπαραγωγικό πλαίσιο διαχείρισης των ερευνητικών προγραμμάτων και λειτουργίας του ΕΛΚΕ (Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Ερευνας).

– Να επενδύσουμε στο ανθρώπινο δυναμικό του πανεπιστημίου μας και να επαναφέρουμε τις αποδοχές του σε αξιοπρεπή επίπεδα.

– Να αντιμετωπίσουμε το θέμα της ανομίας και της ασφάλειας.

– Να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας, όπως γίνεται σε όλα τα σύγχρονα πανεπιστήμια του κόσμου.

– Να αποκτήσουμε επιτέλους Οργανισμό και Εσωτερικό Κανονισμό, με τους οποίους θα βάλουμε εμείς τους κανόνες λειτουργίας για το πανεπιστήμιό μας.

Ο Ευστάθιος Ευσταθόπουλος είναι καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Ακτινοφυσικής

ΤΟΥ Ευθύμη Λέκκα

Διεθνές κέντρο σπουδών υψηλού επιπέδου

Το εκπαιδευτικό έργο αποτελεί την αποστολή και κορυφαία λειτουργία του πανεπιστημίου. Κύριοι παράγοντες της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου είναι το επιστημονικό δυναμικό, τα προγράμματα σπουδών, οι υποδομές και οι υποστηρικτικές λειτουργίες. Η διατήρηση και η διαρκής βελτίωση της ποιότητας απαιτούν συνεχή προσπάθεια.

Η απερχόμενη πρυτανική Αρχή εκποίησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών έναντι μιας νέας πρυτανικής θητείας, κατά την οποία φιλοδοξεί μάταια να εφαρμόσει μια αδιέξοδη, καταστροφική εκπαιδευτική πολιτική, βασιζόμενη στην ιδεοληψία και στην οπισθοδρόμηση.

Νέα τμήματα χωρίς καμία επιστημονική – γνωστική συγκρότηση, φοιτητές με εισαγωγικό βαθμό κάτω του έξι και άμεση λειτουργία των νέων τμημάτων χωρίς καν καθηγητές, ένα απαγορευτικό θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών συνθέτουν ίσως την πιο καταστροφική περίοδο για την εκπαίδευση στη χώρα. Ως νέα πρυτανική Αρχή χαράσσουμε νέα πορεία.

Δημιουργούμε σύγχρονα, ανταγωνιστικά προγράμματα σπουδών με χρήση τεχνολογιών αιχμής, ανταποκρινόμενα στις κοινωνικές, οικονομικές ανάγκες και την αγορά εργασίας.

Ενισχύουμε υφιστάμενα διεθνή Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών και ιδρύουμε νέα σε κρίσιμους τομείς και με καινοτόμες εκπαιδευτικές διαδικασίες, ιδιαίτερα στους τομείς όπου η Ελλάδα, ο ελληνικός πολιτισμός, το γεωδυναμικό και το φυσικό περιβάλλον χαρακτηρίζονται από μοναδικότητα.

Ιδρύουμε παραρτήματα σε κομβικές περιοχές του ελληνικού χώρου, σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, και ενισχύουμε εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης απευθυνόμενοι όχι μόνο στον ελληνικό χώρο, αλλά και στον διεθνή.

Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε ένα διεθνές ίδρυμα σπουδών υψηλού επιπέδου, προπτυχιακού και μεταπτυχιακού, και σε πόλο προσέλκυσης φοιτητών από όλο τον κόσμο.

Θέλουμε ένα πανεπιστήμιο με διεθνή ρόλο, όπως υπαγορεύει η πολιτιστική μας κληρονομιά. Εξελίσσουμε το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε ένα διεθνές κέντρο σπουδών υψηλού επιπέδου με παγκόσμια ακτινοβολία.

Ο Ευθύμης Λέκκας είναι καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών

ΤΟΥ Ναπολέοντα Μαραβέγια

Χωρίς εξωπανεπιστημιακές εξαρτήσεις

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ως εθνικό πανεπιστήμιο, πρέπει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εκπαιδευτική και πολιτιστική πραγματικότητα της χώρας μας και να συμμετέχει στον διεθνή διάλογο για τον ρόλο της ανώτατης εκπαίδευσης στον σύγχρονο κόσμο.

Χρειάζεται όμως να βελτιώσει τις ακαδημαϊκές του επιδόσεις με στόχο την αριστεία, μέσω της αξιοκρατικής, διαφανούς και αντικειμενικής αξιοποίησης, από τη διοίκηση, του προσωπικού, αξιώνοντας από την πολιτεία αξιοπρεπείς αποδοχές και κάλυψη των κενών θέσεων.

Χρειάζεται, επίσης, να αναπτύξει και να εκσυγχρονίσει τις κτιριακές του εγκαταστάσεις και τον επιστημονικό του εξοπλισμό, με αξιοποίηση των ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων, καθώς το κράτος έχει περιορίσει τη δημόσια χρηματοδότηση κάτω από το ελάχιστο όριο λειτουργικών δαπανών του.

Ακόμα, χρειάζεται αποτελεσματικότητα στις υπηρεσίες του και κυρίως στον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Ερευνας και στην εταιρεία αξιοποίησης της μεγάλης περιουσίας του, ώστε να αντλήσει δικούς του πόρους. Απαιτείται, επίσης, η στενή σύνδεση των αποτελεσμάτων της έρευνας με την οικονομία και την κοινωνία προς όφελος και των δύο πλευρών.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών χρειάζεται να προσαρμόζει, με συνεχή αξιολόγηση, τα προγράμματα σπουδών στις ανάγκες της κοινωνίας και να πολλαπλασιάσει τα ξενόγλωσσα προγράμματά του, ώστε να διεθνοποιηθεί στην πράξη και να συμμετέχει στην κινητικότητα φοιτητών και καθηγητών μεταξύ των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, δημιουργώντας έναν διεθνή πόλο ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας.

Για όλα αυτά, απαιτείται μια πρυτανική Αρχή με επιστημονική γνώση, μεγάλη εμπειρία στη διοίκηση και αφοσίωση στα πρυτανικά καθήκοντα, χωρίς εξωπανεπιστημιακές εξαρτήσεις, με σθεναρή αντίσταση στην επίμονη ανάμειξη του κράτους στη λειτουργία του πανεπιστημίου, όπως π.χ. στη δημιουργία νέων πανεπιστημιακών τμημάτων, χωρίς μελέτη και ασφαλή προοπτική. Ταυτόχρονα, απαιτείται αποτελεσματική κρατική προστασία στο διδακτικό και ερευνητικό έργο του πανεπιστημίου από κάθε εξωτερική παρακώλυση. Ας αφεθεί το πανεπιστήμιο να δείξει πόσο ψηλά μπορεί να πετάξει, αντί να ψαλιδίζονται τα φτερά του.

Ο Ναπολέων Μαραβέγιας είναι καθηγητής Μακροοικονομικής Ανάλυσης
και Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ολοκλήρωσης

ΤΗΣ Μαρίζας Φουντοπούλου

Να υπηρετήσει αποτελεσματικά την έρευνα και την επιστήμη

Υπό το καθεστώς των σύγχρονων δυσχερών οικονομικών συνθηκών τα πανεπιστήμιά μας βιώνουν μια βαθιά κρίση. Αμφισβητούνται ως οι μόνοι αρμόδιοι φορείς παραγωγής και καλλιέργειας έρευνας και επιστημονικής γνώσης, θεωρούνται από πολλούς ως φορείς επαγγελματικής κατάρτισης αποκλειστικά, δεδομένης της ανάγκης για γρήγορη αποκατάσταση των πτυχιούχων, και την ίδια στιγμή αποψιλώνονται από επιστημονικό δυναμικό (διδακτικό και ερευνητικό).

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ως ενιαία ακαδημαϊκή κοινότητα, καλείται, και μέσω της διοικητικής ηγεσίας του, να υπερασπιστεί την ακαδημαϊκή φυσιογνωμία, να εξουδετερώσει τους εξωτερικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς κραδασμούς, να ανταποκριθεί δημιουργικά στα σύγχρονα κοινωνικά αιτήματα και να υπηρετήσει αποτελεσματικά την έρευνα και την επιστήμη ξεπερνώντας ιδεολογικές αγκυλώσεις, προσωπικά συμφέροντα, αντιπαλότητες και καθετί που αποτελεί τροχοπέδη στην πρόοδό του.

Υπερασπιζόμενοι τον δημόσιο χαρακτήρα τού πανεπιστημίου μας, θεωρώ πως είναι η κατάλληλη στιγμή να αναπτύξουμε εκείνους τους μηχανισμούς που θα του επιτρέψουν να λειτουργήσει ως πραγματικά αυτοδιοικούμενο ίδρυμα, που διασφαλίζει με κάθε σύννομο μέσο την ομαλή λειτουργία των οργάνων διοίκησης, υπερασπίζεται την ελεύθερη, ασφαλή και αξιοπρεπή διακίνηση ιδεών και μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, αξιοποιεί τους ίδιους οικονομικούς πόρους, επιδιώκει στον μέγιστο βαθμό περαιτέρω διεθνείς συνεργασίες, συνδέεται με την αγορά εργασίας, διαμορφώνει ευέλικτα και σύγχρονα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών, σέβεται, προστατεύει και επιβραβεύει το ανθρώπινο δυναμικό του.

Προτεραιότητά μου είναι το ίδιο το ΕΚΠΑ σε όλες τις διαστάσεις, σε όλους τους άξονες αναφοράς και λειτουργίας, σε όλες τις κατηγορίες του ανθρώπινου δυναμικού του. Προτάσσω, χρονικά και όχι ιεραρχικά, τη συνεργατική χάραξη ενός 5ετούς αναπτυξιακού προγράμματος που θα επιτρέψει στο ίδρυμά μας και το ανθρώπινο δυναμικό του να εργαστούν απερίσπαστα με στόχο την υλοποίησή του, ανεξάρτητα από εναλλαγές προσώπων στη διοίκηση, ιδίων επιδιώξεων και εξωτερικών συνθηκών. Προτεραιότητά μου, παράλληλα, είναι η ανάδειξη και υιοθέτηση αρχών, όπως η εργατικότητα, η συνέπεια, η αφοσίωση, η σοβαρότητα, το ήθος, η συνεργασία και ο διάλογος, ώστε να κάνουμε πραγματικότητα το #Πανεπιστήμιο Αθηνών:_Ζωντανό_Πανεπιστήμιο!

Η Μαρίζα Φουντοπούλου είναι καθηγήτρια Φιλολογίας και Μεθοδολογίας της Διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας