Καρέ καρέ το μνημείο των Ποντίων στον Πειραιά

Σχέδια του εμβληματικού μνημείου για τη γενοκτονία των Ποντίων «Πυρρίχιο Πέταγμα», το οποίο στέκει εδώ και δύο χρόνια στην Πλατεία Αλεξάνδρας στον Πειραιά, δωρεά του Ευάγγελου Μαρινάκη, αποκαλύπτει ο εικαστικός Παναγιώτης Τανιμανίδης για πρώτη φορά στην Πτολεμαΐδα, όπου εκθέτει έργα του μαζί με τον ζωγράφο Σάββα Πουρσανίδη.

Συνολικά 20 σχέδια από τις εσωτερικές γλυπτικές συνθέσεις, που διαπερνούν το μεγαλοπρεπές μεταλλικό «κύμα» στον Πειραιά, παρουσιάζονται στην έκθεση «Τοποχρονικότητες» (ενταγμένη στο 3ο φεστιβάλ: Πτολεμαΐδα η πόλη γιορτάΖΕΙ), με την επιμέλεια του ιστορικού τέχνης, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Μάνου Στεφανίδη και της εικαστικού Αλεξάνδρας Τσιτσιντά στο Παλαιοντολογικό Ιστορικό Μουσείο. Την έκθεση έργων των δύο σπουδαίων πόντιων καλλιτεχνών συμπληρώνουν άλλες δύο δημιουργίες του Τανιμανίδη και βέβαια οι πίνακες του Πουρσανίδη από την περίφημη σειρά των Μουσικών.

ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. Οπως περιγράφουν οι επιμελητές, ο Τανιμανίδης με την ανασκευαστική γλυπτική ανασκόπηση του αφηγηματικού χρόνου της ιστορίας και ο Πουρσανίδης με τις υπερμεγέθεις, σχεδόν μπαρόκ ζωγραφικές του συνθέσεις, δίνουν μια προωθημένη μορφολογία στο ανακόλουθο του χρόνου της ιστορίας που διαρρηγνύει τους τόπους.

Ειδικά για το υψηλού συμβολισμού «Πυρρίχιο Πέταγμα», ο Μάνος Στεφανίδης σημειώνει ότι «αποτελεί κορυφαία σύνθεση και μια συγκλονιστική πρόταση μνημειακής γλυπτικής για τον τόπο» και εμφανίζεται βέβαιος ότι «θα καταστεί τοπόσημο για τον Πειραιά όπως έγιναν οι Ομπρέλες του Ζογγολόπουλου στη Θεσσαλονίκη ή ο Δρομέας του Βαρώτσου στην Αθήνα». Τα άλλα δύο – πιο πρόσφατα – έργα του ίδιου καλλιτέχνη που παρουσιάζονται στην έκθεση αναφέρονται και αυτά στη μνήμη, το πένθος, τη συγκίνηση αλλά και την ανάταση. Συγκεκριμένα «περιγράφουν» τις στιγμές που οι πρόσφυγες φτάνουν στον Πειραιά και έπειτα βρίσκουν σταδιακά το κουράγιο να ξαναχτίσουν τις ζωές τους.

Για τους πίνακες του Πουρσανίδη, ο επιμελητής εξηγεί ότι «βλέπουμε γυμνές φιγούρες μουσικών, έναν θίασο καταραμένων εορταστών που έρχονται από το πουθενά με τα έγχορδα και τους ζουρνάδες τους για να καταλήξουν σ’ ένα ζωγραφικό inferno. Καμία σωτηρία πουθενά. Ιδωμένα τα σώματα υπό έκκεντρες οπτικές γωνίες αιφνιδιάζουν τον θεατή και ταυτόχρονα δημιουργούν αξιοπρόσεχτη ανησυχία». Σύμφωνα με τον ίδιο, «ο Πουρσανίδης δεν ενδιαφέρεται για το παρόν, μόνο το παρελθόν τον εμπνέει, επειδή εκεί κρύβονται τα μυστικά της μεγάλης δημιουργίας».