Η εξαίρεση απεβίωσε, {LF}ο κανόνας είναι απαρηγόρητος

Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ είναι ένας μάτσο άνδρας. Του αρέσει πολύ να καλπάζει στις ανδαλουσιανές πεδιάδες, να σκαρφαλώνει σε βουνοκορφές, να καβαλάει μηχανές μεγάλου κυβισμού και να καρφώνει στον φακό, ή σε κάποιο σημείο του ορίζοντα που να το πιάνει ο φακός, ένα βλέμμα τόσο έντονο που λίγο τσουτσουριάζεις. Μια ματιά στον λογαριασμό που διατηρεί στο Instagram, και στις απόψεις που διακινεί, θα σας πείσει. Ταυρομαχίες, κυνήγι, άλογα, εκκλησία, αγία ισπανική οικογένεια (ή και δύο, ο ίδιος διαθέτει τέσσερα παιδιά από δύο γάμους), και η γυναίκα στη θέση της, χωρίς δυνατότητα αυτοδιάθεσης του κορμιού της, χωρίς δικαίωμα άμβλωσης, χωρίς νόμο που να την προστατεύει σε περίπτωση που ο σύντροφός της, ας πούμε, αποφασίσει να τη σπάσει στο ξύλο. Αυτά τα ζητάνε οι «φεμιναζί».

Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ είναι ένας πατριώτης. Ετοιμος να διακινδυνεύσει τη ζωή του προκειμένου να προστατεύσει την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας του από τους αυτονομιστές. Για αυτό κυκλοφορεί διαρκώς με ένα Smith & Wesson, για αυτό θέλει να χαλαρώσει τους νόμους περί οπλοκατοχής. Μπορεί οι εποχές που η ETA απειλούσε τον ίδιο και την οικογένειά του να έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί, άλλοι κίνδυνοι έχουν όμως πάρει τη θέση της. Και το αφήγημα που έχει χτίσει, για το πώς θα είχε καταλήξει δασοφύλακας αν δεν είχε δει μια μέρα του 1987, ενώ ήταν μόλις εννέα χρόνων, τον ταχυδρόμο του Αμούριο, του οικογενειακού χωριού στη χώρα των Βάσκων, να δολοφονείται από τη βασκική αυτονομιστική οργάνωση, γοητεύει ακόμα.

Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ θα ήθελε να είναι ο Ερνάν Κορτές. Ο ισπανός εξερευνητής και κονκισταδόρ που στις αρχές του 16ου αιώνα ηγήθηκε των επιχειρήσεων για την κατάκτηση της αυτοκρατορίας των Αζτέκων, στο σημερινό Μεξικό, προς όφελος του Στέμματος της Καστίλλης. Δεν μπορεί, έχουν το ίδιο προσεκτικά τριμαρισμένο μούσι, το ίδιο αποφασιστικό, σκοτεινό βλέμμα. Το λέει και ένας από τους μέντορές του, ο συγγραφέας και αρθρογράφος της «El Mundo» Φερνάντο Σάντσεθ Ντράγκο: «Ο Σαντιάγο δεν έχει ιδεολογία, ούτε πολλές ιδέες, έχει όμως ισχυρές απόψεις, ιδιαίτερα όσον αφορά την υπεράσπιση της Ισπανίας… Η χώρα έχει ανάγκη από κάτι επικό, έναν καπετάνιο που θα αφιερωθεί στη διακυβέρνηση, όχι στη σκέψη. Ο Σαντιάγο είναι ένας καπετάνιος, ένας Ερνάν Κορτές». Δεν είναι και πολύ κολακευτικό για τον Αμπασκάλ αυτό το πορτρέτο, αλλά ας είναι.

Ομως όχι. Δεν πρέπει να κάνουμε πάλι αυτό το λάθος. Της ειρωνείας, της υποτίμησης, της περιφρονητικής αποστροφής του βλέμματος. Μπορεί το Vox, το ακροδεξιό κόμμα που συνίδρυσε και οδηγεί ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, να περιορίστηκε την Κυριακή στην Ισπανία στο 10%, να μην έφτασε το 11,4% που του έδιναν προεκλογικά, να μη δικαίωσε τους φόβους πολλών αναλυτών ότι οι δημοσκοπήσεις δεν αποτύπωναν την πραγματική του δύναμη, το ποσοστό των ψήφων που απέσπασε ωστόσο είναι 50πλάσιο εκείνου που είχε αποσπάσει στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2015 και του 2016. Και έρχονται ευρωπαϊκές εκλογές, που θα διεξαχθούν στην Ισπανία ταυτόχρονα με τις τοπικές και περιφερειακές εκλογές – κανείς δεν έχει ξεχάσει το 11% που πήρε το Vox στην Ανδαλουσία τον περασμένο Δεκέμβριο. Υπάρχει κάποιος λόγος που ο Αμπασκάλ, ένας πολιτικός τον οποίο για χρόνια δεν έπαιρνε κανείς στα σοβαρά, ένας κατά γενική ομολογία μέτριος ρήτορας, με μέτρια μόρφωση και μέτρια καριέρα (υπήρξε πρόεδρος της νεολαίας του βασκικού Λαϊκού Κόμματος, δημοτικός σύμβουλος της πόλης Γιόντιο και περιφερειακός βουλευτής) κατάφερε να στερήσει την ισπανική εξαίρεση από τον κανόνα που θέλει την Ακροδεξιά ισχυρή σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη. Δεν μπορεί να ήταν απλώς θέμα χρόνου να αποσπαστεί από το Λαϊκό Κόμμα η πιο ακραία του πτέρυγα και να πάρει μαζί της, ακομπλεξάριστα πια, χωρίς αιδώ, το κομμάτι εκείνο των εθνικιστών, αντιδραστικών ψηφοφόρων που εκπροσωπούσε. Ή μήπως ήταν; Απλώς θέμα χρόνου και Καταλωνίας;

Εφεξής, 24 βουλευτές στο ισπανικό Κοινοβούλιο θα εκπροσωπούν, κατά τον Αμπασκάλ, «την υπερηφάνεια του να είσαι Ισπανός». Θα καταγγέλλουν, μαζί με αυτόν, «τη δικτατορία των προοδευτικών», «τους αυτονομιστές που θέλουν να καταστρέψουν την πατρίδα», «τους ισλαμιστές που θέλουν να επιβάλουν τη σαρία», «τους αστούληδες που θέλουν να λένε στους ανθρώπους της περιφέρειας πώς να ζήσουν». Θα ζητούν, μαζί με αυτόν, απαγόρευση των αυτονομιστικών κομμάτων, συγκέντρωση όλων ανεξαιρέτως των εξουσιών στη Μαδρίτη, επαναπατρισμό όλων των παράτυπων μεταναστών, να παραμείνει το λείψανο του Φράνκο στο γιγάντιο μαυσωλείο της Κοιλάδας των Πεσόντων… Και όλα αυτά, θα τα ζητούν και θα τα καταγγέλλουν φωνάζοντας, όπως συνηθίζουν να κάνουν οι ακροδεξιοί μέσα στα Κοινοβούλια, εκμεταλλευόμενοι τα δικαιώματα που τους δίνει η δημοκρατία, αυτή η ίδια δημοκρατία την οποία θέλουν να περιορίσουν. Μάλλον ήταν θέμα χρόνου τελικά να τερματιστεί η ισπανική εξαίρεση, του χρόνου που χρειαζόταν να γίνουν λίγο αχνότερες οι μνήμες από τη δικτατορία του Φράνκο. Οπως και να ‘χει, η εξαίρεση απεβίωσε, και ο κανόνας είναι απαρηγόρητος.