Ο ιός της λιτότητας σκοτώνει την υγεία

Η οικονομική κρίση είναι η μεγαλύτερη ασθένεια που απειλεί την υγεία των Ελλήνων: αυτό είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από σειρά μελετών που έχουν διεξαχθεί τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνοντας τις αρχικές ανησυχίες των επιστημόνων ότι η ύφεση θα άφηνε το αποτύπωμά της στον οργανισμό των πολιτών, όπως ένας ιδιαίτερα βλαβερός και απειλητικός ιός.

Η καθημερινότητα των Ελλήνων που «στραγγαλίζεται» από τις δυσβάσταχτες (σε αρκετές περιπτώσεις) οικονομικές υποχρεώσεις, από την εργασιακή ανασφάλεια ή την ανεργία και γενικότερα από το στρες «μολύνει» αρχικά την ψυχολογία των πολιτών. Πρόσφατη έρευνα – με κύρια συγγραφέα την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ Μαρίνα Οικονόμου – καταλήγει στο ότι οι άνδρες είναι πιο επιρρεπείς στη μείζονα κατάθλιψη και στην αυτοκτονικότητα. Ειδικότερα, όπως διαπιστώθηκε, όταν το ισχυρό φύλο αμείβεται με λιγότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα, διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσει κατάθλιψη ή να κάνει μαύρες σκέψεις για τερματισμό της ζωής του.

ΑΠΟΥΣΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ. Μάλιστα, η απουσία μιας θετικής προοπτικής για το μέλλον κάνει ακόμη πιο ασφυκτικό το περιβάλλον για τον ανδρικό πληθυσμό, γεγονός που η ερευνητική ομάδα αποδίδει στο «αίσθημα ανικανότητας που νιώθουν, καθώς δεν έχουν τη δυνατότητα να εκπληρώσουν τον κοινωνικό τους ρόλο».

Και παρότι είναι δύσκολο κανείς να «σφυγμομετρήσει» την ψυχολογία των πολιτών, υπολογίζεται ότι τουλάχιστον μισό εκατομμύριο Ελληνες υποφέρουν από κατάθλιψη, ενώ σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το ποσοστό αυξήθηκε μέσα στην κρίση κατά 80%. Αντίστοιχα, το 24% των Ελλήνων εμφανίζει αγχώδεις διαταραχές. Τα συμπτώματα της κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της κακής ψυχολογίας, επηρεάζουν εντούτοις συνολικά τον οργανισμό, συμβάλλοντας σημαντικά στην ανάπτυξη ή στην επιδείνωση σοβαρών νοσημάτων, όπως είναι ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

«Η αύξηση του στρες οδηγεί στη μεταβολική απορρύθμιση των ασθενών. Επιπλέον, οι πολίτες λόγω των οικονομικών δυσχερειών απομακρύνονται από την προσεγμένη διατροφή, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η παχυσαρκία, που αποτελεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό παράγοντα» σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Παθολογίας ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Γεώργιος Δημητριάδης.

Επιπρόσθετα, και παρότι η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία έχει αναπροσαρμόσει τις κατευθυντήριες οδηγίες – ακολουθώντας το παράδειγμα της Ευρώπης και της Αμερικής – στοχεύοντας στην εξατομικευμένη θεραπεία, η πρόσβαση στις πρωτοπόρες και συνεπώς ακριβότερες θεραπείες δεν είναι εφικτή για όλους τους ασθενείς. Και αυτό διότι σε κάποιες περιπτώσεις το ύψος της συμμετοχής στα φάρμακά τους είναι απαγορευτικό, με αποτέλεσμα να αναζητούν οικονομικότερες λύσεις, χωρίς όμως να ρυθμίζονται ικανοποιητικά.

Μοιραία, οι ειδικοί προειδοποιούν για κατακόρυφη αύξηση των χρόνιων επιπλοκών του διαβήτη και επομένως του κόστους για την υγεία στα χρόνια που έρχονται.

Σήμα κινδύνου εκπέμπουν και οι επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προειδοποιώντας ότι μέχρι το 2030 το 18,6% του πληθυσμού της χώρας θα εμφανίσει καρδιαγγειακά νοσήματα (εμφράγματα, στεφανιαίες νόσοι κ.λπ.), ενώ το 15,4% θα βρεθεί αντιμέτωπο με εγκεφαλικά επεισόδια. Επιπλέον και σύμφωνα με την Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου, το 40% των υπερτασικών είναι αδιάγνωστο, τρεις στους δέκα ενηλίκους είναι παχύσαρκοι, ενώ το 35% έχει αυξημένη χοληστερίνη.

ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΖΗΤΗΣΗ. Εν τω μεταξύ, ο δημόσιος τομέας γίνεται μονόδρομος και για μια ολοένα μεγαλύτερη μερίδα παιδιατρικών ασθενών. Πρόσφατη έρευνα (δημοσιεύτηκε τον περασμένο Ιανουάριο) που εστιάζει στο Παιδιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών καταγράφει αύξηση στη ζήτηση υπηρεσιών κατά το διάστημα 2008-2017, της τάξεως του 21%.

Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι η αυξημένη ζήτηση – που όπως παραδέχονται οι συγγραφείς της μελέτης ήταν αναμενόμενη – δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση στις νοσηλείες. Αντιθέτως, έπειτα από μια πιο προσεκτική ματιά στα δεδομένα διαπιστώνει κανείς ότι ραγδαία άνοδος (34%) σημειώνεται κατά το πρωινό ωράριο (και όχι το απόγευμα ή τη νύχτα), γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για επείγοντα περιστατικά.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι ο αριθμός των παρακλινικών εξετάσεων στους εξωτερικούς παιδιατρικούς ασθενείς αυξήθηκε στα χρόνια της κρίσης κατά 134% (επίσης στο τακτικό ωράριο), ενώ χρόνο με τον χρόνο παρατηρείται ότι ολοένα και μεγαλύτερα παιδιά επισκέπτονται το νοσοκομείο. Μάλιστα, όπως προκύπτει από την ανάλυση των δεδομένων, το κύμα παιδιατρικών ασθενών δεν οφείλεται στη μεταναστευτική και προσφυγική κρίση, δεδομένου ότι το 72,2% των μικρών ασθενών έχει ελληνική υπηκοότητα.