Ωδή στην Κυρά {LF}της Ευρώπης μας

Καθώς τα γράφω αυτά από το Βερολίνο, νιώθω τσακισμένος από τις εικόνες της φωτιάς, της καταστροφής και της στάχτης που καταπίνουν την Παναγία των Παρισίων. Είναι ένας πολιτισμικός θησαυρός, τόσο για εκείνους που πιστεύουν στον παράδεισο όσο και για εκείνους που δεν πιστεύουν. Εκπροσωπεί την Ευρώπη της ομορφιάς, της ιερής ελπίδας, του μεγαλείου και της αρχοντιάς. Οπως κι εσείς, όπως και όλοι, είμαι συντετριμμένος.

Η τραγωδία ξυπνάει πολλές μνήμες. Στο μυαλό έρχεται φυσικά η απαθανάτιση του καθεδρικού ναού στην «Παναγία των Παρισίων» του Βίκτωρος Ουγκώ. Αλλά και οι στίχοι του Λουί Αραγκόν:

«Τίποτα δεν είναι τόσο δυνατό, ούτε η φωτιά, ούτε ο κεραυνός,

Οσο το Παρίσι μου που αψηφάει τον κίνδυνο

Τίποτα δεν είναι τόσο όμορφο όσο αυτό μου το Παρίσι».

Θυμάται κανείς επίσης έναν στίχο του Μποντλέρ: «Είμαι όμορφη, ω θνητοί, σαν ένα όνειρο στην πέτρα». Δεν γράφτηκε για τη Νοτρ Νταμ, αλλά σίγουρα θα μπορούσε.

Το επόμενο πρωί, σκέφτομαι την Παναγία των Παρισίων σαν τη Γαλλία της Αντίστασης. Ενσαρκώνει τη γοτθική ιερότητα και την ηρεμία του Σηκουάνα. Είναι η εκδήλωση της πίστης και της ομορφιάς. Και φυσικά, τα λόγια του Ουγκώ και του Αραγκόν βρίσκονται ακόμα εκεί, χορεύουν μέσα στο άυπνο κεφάλι μου. Αναρωτιέμαι πώς θα αντιμετωπίσω αυτή τη μέρα. Πώς θα αντιμετωπίσουμε το αύριο; Ο Ουγκώ δίνει την απάντηση: «Ο χρόνος είναι ο αρχιτέκτονας, αλλά ο άνθρωπος είναι ο οικοδόμος».

Εμείς οι Παριζιάνοι πιστεύαμε πως η σεβάσμια Κυρά μας ήταν αθάνατη. Να τη εντούτοις που καταρρέει, τραυματισμένη και ανήμπορη απέναντι στη μοίρα, όπως ήμασταν όλοι μας καθώς παρακολουθούσαμε την κόλαση. Κι όμως, μέσα από αυτές τις θλιβερές εικόνες ήρθε ένα κύμα συμπαράστασης. Ιταλοί, Σουηδοί, Ιρλανδοί, Κινέζοι, Αλγερινοί – όλοι εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Γαλλίας. Οπως και ύστερα από μια επίθεση, όλοι λένε «Je suis Paris».

Κοιτάζοντας μπροστά, τι πρέπει να σκεφτόμαστε; Τι πρέπει να κάνουμε; Πρέπει να ελπίζουμε πως η θυσία της Νοτρ Νταμ θα αφυπνίσει τις μισοκοιμισμένες συνειδήσεις∙ ότι μέσα από αυτή την καταστροφή ο κόσμος θα συνειδητοποιήσει πως η Ευρώπη είναι η Νοτρ Νταμ με κεφαλαία. Περισσότερο από ό,τι μια πολιτική ένωση, είναι ένα σπουδαίο έργο τέχνης, ένας λαμπρός προμαχώνας κοινής ευφυΐας, αλλά και το σπίτι μιας κληρονομιάς που κινδυνεύει.

Η κληρονομιά αυτή είναι υπερβολικά σημαντική για να τη χάσουμε. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στους πυρομανείς να διχάσουν τον λαό της Ευρώπης. Πρέπει να θυμόμαστε ότι, μαζί, είμαστε οικοδόμοι ναών και παλατιών, είμαστε δημιουργοί ομορφιάς. Αυτό είναι το μάθημα της Νοτρ Νταμ αυτή τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος απευθύνει εδώ και δύο χρόνια εκκλήσεις για ενότητα με σκοπό την ανοικοδόμηση της Ευρώπης, απευθύνει τώρα έκκληση για ενότητα με σκοπό την ανοικοδόμηση της Νοτρ Νταμ. Ολοι μαζί πρέπει να αποκαταστήσουμε την καρδιά της Γαλλίας. Η λογοτεχνική μου επιθεώρηση «La Règle du Jeu» θα συνεισφέρει στο εθνικό ταμείο για τον σκοπό αυτό. Καλώ όλους τους αναγνώστες να κάνουν το ίδιο. Εμείς οι πολίτες είμαστε οι οικοδόμοι.

Ο Μπερνάρ – Ανρί Λεβί είναι γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας