Η ταξιδιωτική οδηγία και ο εφιάλτης του εμπάργκο

Σφίγγει και πάλι ο αμερικανικός κλοιός γύρω από την τουρκική οικονομία μετά τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ για την επιβολη νέου εμπάρκγο αλλά και την ταξιδιωτική οδηγία που εξέδωσε η Ουάσιγκτον. Η ταξιδιωτική οδηγία κατατάσσει την Τουρκία στο νούμερο 3 (με μέγιστο το 4) της κλίμακας επικινδυνότητας για το ενδεχόμενο αμερικανοί πολίτες να πέσουν θύματα τρομοκρατικής επίθεσης ή απαγωγής και έρχεται αμέσως μετά τις νέες απειλές που έχουν εκτοξεύσει οι ΗΠΑ για επιβολή οικονομικών κυρώσεων αν η Αγκυρα επιμείνει στην απόφασή της να προμηθευτεί ρωσικά αντιπυραυλικά συστήματα S 400. Ηδη, μάλιστα, στην ταξιδιωτική οδηγία ορισμένες περιοχές (στα σύνορα με το Ιράκ) κατατάσσονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου 4 ενώ σ’ αυτήν αναφέρεται επιπλέον οτι οι τουρκικές αρχές «έχουν κρατήσει πολίτες των ΗΠΑ για εικαζόμενες σχέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις με βάση ελάχιστα ή καθόλου αποδεικτικά στοιχεία και λόγους που φαίνεται να είναι πολιτικά υποκινούμενοι». Και ενώ η σύγκρουση κλιμακώνεται, ενδεικτικό των ποσών που διακυβεύονται στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι ότι οι συναλλαγές μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας σε εμπόριο και υπηρεσίες ανέρχεται σε σχεδόν 23 δισ. δολάρια.

Οπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ, Κωνσταντίνος Βέργος, οι κυρώσεις μπορούν να περιλαμβάνουν απαγορεύσεις εισαγωγών και εξαγωγών σε συγκεκριμένους τομείς (ηλεκτρονικά, οχήματα, μέταλλα, τραπεζικές υπηρεσίες) ώς και περιορισμούς στη διακίνηση επιχειρηματικών κεφαλαίων αλλά και στην έρευνα. Αυτές οι κυρώσεις μπορούν να επεκταθούν και να επιβληθούν και από την ΕΕ, που είναι ο κύριος οικονομικός εταίρος της Τουρκίας. Με βάση διεθνή δεδομένα, οι κυρώσεις μπορούν να οδηγήσουν, ανάλογα με τον βαθμό τους, σε μείωση εξαγωγών από 30% (μικρές ώς μέτριες κυρώσεις) ώς 91% (μεγάλες κυρώσεις) οδηγώντας αντίστοιχα σε απώλεια 50 δισ. δολαρίων ώς 150 δισ. δολαρίων τον χρόνο για την Τουρκία. Σε ετήσια βάση αυτό είναι απώλεια  6,5% ώς 21% του ΑΕΠ της Τουρκίας, οδηγώντας σε οικονομική κρίση.

Ουσιαστικά τίποτε δεν αποκλείει πλέον να βρεθεί ξανά η Τουρκία αντιμέτωπη με οικονομικό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ λόγω των πολιτικών της όπως είχε γίνει το καλοκαίρι του 2018. Τότε με αφορμή τη φυλάκιση αμερικανού πάστορα από την Αγκυρα που προκάλεσε μεγάλη κόντρα του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ και οικονομικές κυρώσεις από την Ουάσιγκτον, η τουρκική λίρα είχε χάσει το 30% της αξίας της μέσα σε λίγους μήνες. Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλλει πάγωμα περιουσιακών στοιχείων σε κορυφαία στελέχη της τουρκικής κυβέρνησης και διπλασίασαν τους δασμούς σε αλουμίνιο και ατσάλι προς τη χώρα πλήττοντας σειρά εγχώριων βιομηχανιών. Η κόντρα εκείνη κόστισε στη γειτονική χώρα πολλά δισ. δολάρια, τα οποία εξακολουθεί ακόμη να προσπαθεί να ξανακερδίσει. Πλέον όμως η νέα επιθετική ρητορική της Αγκυρας δημιουργεί τον κίνδυνο για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης στην τουρκική οικονομία.

Στις 9 Απριλίου τα μέλη της ειδικής επιτροπής για θέματα άμυνας της αμερικανικής Γερουσίας, Τζιμ Ινφοουτ και Τζακ Ριντ, μαζί με τους επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιμ Πις και Μπομπ Μενέντεζ, σε ανοικτή επιστολή τους που δημοσιεύτηκε στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» έστειλαν ένα ακόμη μήνυμα στην Τουρκία ειδικά όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις.

Μια ακύρωση της συμμετοχής της χώρας στο πρόγραμμα του F-35, είπαν, θα πλήξει τις τουρκικές εταιρείες, οι οποίες κατασκευάζουν μέρη του καθώς θα δουν τις παραγγελίες να μηδενίζονται. Επίσης οι βιομηχανίες συντήρησης, επισκευής, ανακατασκευής και αναβάθμισης των αεροσκαφών θα μεταφερθούν σε άλλες εγκαταστάσεις της Ευρώπης. «Η ελπίδα του προέδρου Ερντογάν να κάνει την τουρκική αμυντική βιομηχανία πυλώνα οικονομικής ανάπτυξης για το μέλλον θα καταστραφούν», προειδοποίησαν.