Ο Κερτ Κομπέιν, 25 χρόνια μετά

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την αυτοκτονία του η ποπ κουλτούρα κάνει τον αναπόφευκτο απολογισμό της για την επιδραστικότητά του. Ο αρχηγός των Nirvana, η φωνή της γκραντζ στη δεκαετία του 1990, ρίχνει την αύρα του μέχρι σήμερα ως ο «προστάτης» των ευάλωτων καλλιτεχνικών ψυχών με έντονο το ένστικτο θανάτου.

Το 1991 ο Κερτ Κομπέιν ξεκίνησε με το τραγούδι  «Smells Like Teen Spirit» να ταράζει τη νιότη. Εκείνα τα χρόνια η θυμωμένη μουσική του και η κουλ άποψή του για τη σεξουαλικότητα – «ό,τι ‘ναι, δεν πειράζει» –  βοήθησε τους νεαρούς γκέι να εκφράσουν την αλήθειά τους και να αντιμετωπίσουν τη συντηρητική ηθική της Αμερικής του Τζορτζ Μπους. Το 1992 το φαινόμενο των Nirvana είχε λάβει παγκόσμιες διαστάσεις. Στην Αμερική, το συγκρότημα από το Σιάτλ με τον ξανθό Κομπέιν που έβαφε με μαύρο αϊλάινερ τα γαλάζια μάτια του κρύβοντας το πρόσωπό του πίσω από τα αχυρένια μαλλιά του ή φορώντας γυναικεία γυαλιά ηλίου με λευκό σκελετό, είχε εξοστρακίσει τον «χρυσό» Μάικλ Τζάκσον από την πρώτη θέση του καταλόγου επιτυχιών. Το άλμπουμ «Nevermind» (με εξώφυλλο το μωρό που κολυμπάει κάτω από το νερό και του ρίχνουν δόλωμα ένα δολάριο) είχε πουλήσει στις ΗΠΑ 2,5 εκατομμύρια αντίτυπα, ανοίγοντας το κεφάλαιο του εναλλακτικού ροκ και για άλλα συγκροτήματα.

Ηδη από το 1989 με το πρώτο άλμπουμ τους, το «Bleach», ο Κομπέιν με φωνή και κιθάρα, ο Κρις Νοβόσελιτς μπάσο και ο Ντέιβ Γκρολ στα ντραμς έβγαλαν έναν ήχο ξάφνιασμα με δόσεις πανκ, μετάλλου και ροκ μπαλάντας. Τα υπόλοιπα τα ανέλαβε ο 26χρονος Κομπέιν φτιάχνοντας τον μύθο του ως «σπαστικός, παραπονιάρης, φρικαρισμένος σχιζοφρενής» σύμφωνα με το περιοδικό «Rolling Stone» και ο οποίος  τον Ιανουάριο του 1994 έδωσε μία συνέντευξη και άλλαξε τις εντυπώσεις που είχαν τα μίντια για εκείνον. Στα παρασκήνια της συναυλίας τους στο Σικάγο ο Κομπέιν έπαιζε με τη χρονιάρα κόρη του Φράνσις Μπιν και στο ξενοδοχείο του υποδέχτηκε τον δημοσιογράφο του «Rolling Stone» κρατώντας δύο πακέτα τσιγάρα, δύο μικρά μπουκάλια εμφιαλωμένο νερό και στοχαστικό ύφος. Εδειχνε πρόθυμος να συζητήσει για τον πόνο που του προκαλεί η διαχείριση της επιτυχίας.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ. Εναν μήνα πριν αυτοκτονήσει, στις 5 Απριλίου 1994, ο αρχηγός των Nirvana πέρασε δύσκολες ώρες σε νοσοκομείο της Ρώμης, προσπαθώντας να συνέλθει από υπερβολική δόση χαπιών. Βρισκόταν στη φάση της απεξάρτησης από την ηρωίνη (αλλά με φριχτούς πόνους στο στομάχι). Οσοι τον ήξεραν έλεγαν ότι είχε αυτοκαταστροφικές τάσεις. Κατέστρεφε τις κιθάρες στη σκηνή, έδιωχνε τους χέβι μέταλ φαν από το κοινό του, πρόσβαλε τους Βρετανούς όταν έπαιζε στη Βρετανία, ματαίωσε την περιοδεία στις ΗΠΑ τη στιγμή που το άλμπουμ τους ήταν στην κορυφή. Ακόμη και ο γάμος του με την Κόρτνεϊ Λαβ – των Hole – είχε κι αυτός μέσα του καταστροφή.

Οταν βρέθηκε νεκρός από δική του σφαίρα, το σημείωμα που άφησε πίσω του και διάβασε κλαίγοντας στους φαν η Λαβ δεν άφηνε ασάφειες: «Δεν μπορώ να κοροϊδέψω κανέναν, δεν είναι σωστό ούτε για εσάς, ούτε για μένα. Δεν νιώθω πια άλλο πάθος και το χειρότερο έγκλημα είναι να προσποιείσαι».

Ετσι, η οργισμένη γενιά Χ απέκτησε το νεκρό της είδωλο. Οπως οι προηγούμενες θρήνησαν τη Μέριλιν, τον Τζέιμς Ντιν, τον Ελβις Πρίσλεϊ, τον Τζιμ Μόρισον. Ο Κερτ Κομπέιν έφυγε με τρόπο παράλογο και ακραίο όπως είχε ζήσει. Φτάνοντας στην κορυφή της αναγνώρισης και βουτώντας από εκεί. Αλλος ένας καταραμένος ήρωας του ροκ εν ρολ, οργισμένος, άγριος, πληγωμένος. Παρέλαβε το πανκ NO FUTURE από τους Sex Pistols και αφέθηκε σε αυτή τη νοσηρή έκφραση ναρκισσισμού, στην απαισιοδοξία.

Το τελευταίο τους άλμπουμ «In Utero» που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 1993 είχε στο εξώφυλλο ένα συνοδευτικό κείμενο του Κομπέιν. Ηταν μία επίκληση προς τη σημερινή ταραγμένη παγκόσμια κοινότητα των ανθρώπων: «Αν είστε σεξιστές, ρατσιστές, ομοφοβικοί ή βασικά μ…ες , μην αγοράσετε αυτό το CD. Δεν με νοιάζει αν σας αρέσω. Σας μισώ».