Οι νόμοι και το χιούμορ

Υπάρχει ο τρόπος της περιφερειάρχου, το πρωταπριλιάτικο βίντεο με το κόντρα ξύρισμα μπροστά στον καθρέφτη που μαζί με τις σαπουνάδες από το πρόσωπο υποτίθεται πως παίρνει και τα μούσια των φέικ νιουζ. Και υπάρχει και ο τρόπος της Σιγκαπούρης, ο νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα και υποχρεώνει τα μέσα ενημέρωσης να διορθώνουν τις ειδήσεις που κρίνονται ψευδείς από την ίδια την κυβέρνηση με τις διορθώσεις να είναι εμφανείς στους χρήστες του Διαδικτύου ή, στις ανίατες περιπτώσεις, να αποσύρουν ολόκληρο το δημοσίευμα «προτού καταστεί ανεπανόρθωτη η βλάβη» όπως πληροφορεί τους αναγνώστες της η εφημερίδα «Γκάρντιαν».

Η απόσταση από έναν ανατριχιαστικό νόμο σε ένα εξίσου ανατριχιαστικό χιούμορ θα είναι πάντοτε τεράστια. Αλλά στο βάθος βλέπει εύκολα κανείς ότι το πρόβλημα είναι το ίδιο. Είναι η αντίληψη μιας εξουσίας που θεωρεί ότι η βασική της αδυναμία είναι η παραπληροφόρηση και πως με μερικές δόσεις σωστής ενημέρωσης, όπως θα όριζε τη σωστή ενημέρωση η ίδια η εξουσία, η εικόνα της στην κοινή γνώμη θα ήταν διαφορετική. Είναι η αντίληψη και της Δούρου στην Αττική και του Λι Χσιέν Λοόνγκ στη Σιγκαπούρη και του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και όλων όσοι πιστεύουν πως ο πραγματικός τους εχθρός, ο εχθρός που φθείρει τη δημοτικότητά τους ημέρα με την ημέρα, δεν είναι οι επιδόσεις τους αλλά τα μέσα ενημέρωσης.

Είναι μεγάλη η απόσταση που χωρίζει ένα ανατριχιαστικό νομοθέτημα φίμωσης της ελευθεροτυπίας από μια ανατριχιαστική επίδειξη χιούμορ. Αλλά εάν στην πρώτη περίπτωση καλές ειδήσεις είναι οι νεκρές ειδήσεις, νεκρές ως διορθωμένες ή εντελώς σβησμένες, στη δεύτερη είναι οι υμνητικές, οι αποθεωτικές, οι προπαγανδιστικές. Η απόσταση είναι μεγάλη, αλλά η διαφορά είναι μικρότερη. Στη μία περίπτωση είναι ένα καθεστώς που δεν κρύβεται. Και στη δεύτερη η καθεστωτική νοοτροπία ενός αιρετού που κρύβεται πίσω από ένα ψεύτικο μούσι.