Αυτονομία και ευελιξία

Υπάρχουν αυτοί που ντρέπονται, που αναθεωρούν, που μετανιώνουν, είτε επειδή πράγματι νιώθουν έτσι είτε επειδή υποπτεύονται ότι αυτή η στάση μπορεί να τους δώσει πόντους. Δεν έπρεπε να έχουμε συμμαχήσει με τη Νέα Δημοκρατία του Σαμαρά – λένε -, δεν έπρεπε να ξεπλύνουμε τις δικές τους ευθύνες, δεν έπρεπε να θολώσουμε το σοσιαλιστικό μας μήνυμα, έπρεπε να μείνουμε απέξω, κι ας πήγαινε η χώρα στα βράχια.

Υπάρχουν κι εκείνοι που επιμένουν ότι έπραξαν σωστά, ότι η ψήφιση των Μνημονίων ήταν η μόνη λύση για να παραμείνει η χώρα στο ευρώ και η συγκυβέρνηση ήταν ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί η πολιτική και κοινωνική σταθερότητα, έστω και με τεράστιο κομματικό κόστος. Ανάμεσά τους, ο Ευάγγελος Βενιζέλος. «Δεν χαρίζουμε σε άλλους την εθνική μας προσπάθεια» τόνισε προχθές από το βήμα του συνεδρίου του ΚΙΝΑΛ, χειροκροτούμενος ακόμη κι από τον Γιώργο Παπανδρέου.

Είναι αλήθεια ότι ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης δεν θα μπορούσε να κάνει κι αλλιώς, ο ρόλος του εκείνη την κρίσιμη περίοδο ήταν καταλυτικός. Θα μπορούσε όμως να υποστηρίξει ότι τέτοιες «παρά φύσιν» συνεργασίες συμβαίνουν μία φορά, σε έκτακτες περιπτώσεις, και δεν πρέπει να επαναληφθούν. Αντιθέτως, είναι και πάλι σαφής στο τι είναι και τι δεν είναι το ΚΙΝΑΛ. Είναι «ο βασικός αντίπαλος του συστήματος ΣΥΡΙΖΑ». Και δεν είναι «ένα ΚΚΕ του Κέντρου». Τα συμπεράσματα είναι προφανή.

Στην πραγματικότητα, το ΚΙΝΑΛ θα προτιμούσε να μην κληθεί για άλλη μία φορά από τον νικητή να σώσει την κατάσταση. Κάτι τέτοιο θα έθετε τεράστια διλήμματα και θα απειλούσε την ενότητα που με τόσες δυσκολίες έχει επιτευχθεί – και επιβεβαιώθηκε με τη μαζική συμμετοχή στο συνέδριο του Σαββατοκύριακου. Το ιδανικό σενάριο για τις βουλευτικές εκλογές θα ήταν λοιπόν αυτοδυναμία για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, σημαντική υποχώρηση για τον ΣΥΡΙΖΑ και ανάδειξη του ΚΙΝΑΛ στην τρίτη θέση, πάνω από τη Χρυσή Αυγή. Ετσι, θα δινόταν η ευκαιρία στο κόμμα να ασκήσει υπεύθυνη και καθαρή αντιπολίτευση και να προετοιμαστεί για την επάνοδό του στο προσκήνιο.

Υπάρχει βέβαια και το σενάριο της «ισπανικής λύσης»: να δοθεί δηλαδή η τρίτη εντολή στη Φώφη Γεννηματά και να είναι τέτοιο το αδιέξοδο που θα έχει δημιουργηθεί ώστε να αναγκαστούν οι άλλοι δύο να τη στηρίξουν. Οι πιθανότητες όμως να συμβεί κάτι τέτοιο είναι εξίσου μικρές με την προοπτική συγκρότησης ενός Μεγάλου Συνασπισμού: το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν είναι ακόμη έτοιμο ούτε ώριμο για τέτοιες λύσεις. Ο Βενιζέλος το ξέρει – χώρια που δεν πρέπει να θεωρεί πολύ δίκαιο να γίνει πρωθυπουργός από το κόμμα του άλλος από τον ίδιο…

Το ζητούμενο είναι λοιπόν ένας συνδυασμός αυτονομίας και ευελιξίας. Το πρώτο απαιτεί κοινωνική ευαισθησία. Το δεύτερο, πολιτική ευφυΐα. Δύσκολο το εγχείρημα. Αλλά και υπαρξιακό.