Χωρίς βασικά σκευάσματα τα φαρμακεία

Σταθερό, πλην όμως άλυτο, πρόβλημα παραμένουν οι ελλείψεις φαρμάκων στην ελληνική αγορά με τελικούς αποδέκτες τους ίδιους τους ασθενείς, οι οποίοι αναζητούν εναγωνίως τα απαραίτητα για την υγεία τους σκευάσματα. Είναι ενδεικτικό ότι την τελευταία περίοδο τα ράφια των φαρμακείων έχουν «στεγνώσει» από συγκεκριμένα σκευάσματα πρώτης γραμμής, μεταξύ των οποίων αντιυπερτασικά, αντιβιοτικά, αντικαταθλιπτικά αλλά και αντιδιαβητικά.

Και παρότι οι εμπλεκόμενοι στη φαρμακευτική αλυσίδα παραδέχονται τις ανωμαλίες στην τροφοδοσία της αγοράς, δείχνουν ο ένας τον άλλον σαν τον προβληματικό κρίκο. Ομως ο τζίρος των παράλληλων εξαγωγών – νόμιμων και παράνομων – φαίνεται να ξεπερνά τα 760 εκατ. ευρώ ετησίως.

«Κυματοθραύστης». Οι φαρμακοποιοί επιμένουν ότι παίζουν τον ρόλο του κυματοθραύστη, καθώς γίνονται καθημερινά αποδέκτες παραπόνων και πίεσης από τους ασθενείς, οι οποίοι ζητούν επιτακτικά την εξεύρεση των σκευασμάτων που είναι σε έλλειψη. «Θα ενδιαφερθεί κανείς;» είναι το ερώτημα που θέτει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής Κωνσταντίνος Λουράντος. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα κενά στην αγορά σχετίζονται με τις παράλληλες εξαγωγές, στις οποίες επιδίδονται νομίμως οι φαρμακαποθήκες – δηλαδή ο ενδιάμεσος κρίκος μεταξύ φαρμακευτικής εταιρείας και φαρμακοποιού. «Το 90% των φαρμάκων που διακινούνται στη χώρα μας εισάγεται. Ομως οι τιμές τους είναι ιδιαίτερα χαμηλές – πιο χαμηλές από ό,τι σε όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Συνεπώς, η εξαγωγή τους σε άλλη χώρα μεταφράζεται σε κέρδος που αγγίζει ακόμη και το 50%».

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2017 η αξία των παράλληλων εξαγωγών άγγιξε τα 385 εκατ. ευρώ. Και μολονότι ο νομοθέτης έχει θέσει ως προϋπόθεση την εξασφάλιση της κάλυψης της ελληνικής αγοράς, το καθημερινό «κυνήγι» των ασθενών για σκευάσματα που τους συνταγογραφεί μεν ο γιατρός αλλά αδυνατεί να τους προμηθεύσει ο φαρμακοποιός αποδεικνύει ότι δεν τηρείται.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κωνσταντίνος Λουράντος δείχνει ως βασικό παράγοντα απορρύθμισης της αλυσίδας τροφοδοσίας τις φαρμακαποθήκες, καταλογίζοντας στον κλάδο ότι εκτός από τις νόμιμες παράλληλες εξαγωγές συντονίζει και τις παράνομες. «Επρόκειτο για το σύστημα “σκούπα” που μαζεύει τα διαθέσιμα φάρμακα από τα φαρμακεία και έπειτα τα εξάγει».

Ο τζίρος από τα φάρμακα που «φυγαδεύονται νύχτα από τη χώρα» – όπως χαρακτηριστικά περιγράφουν στελέχη του χώρου του φαρμάκου – αγγίζει τα 380 εκατ. ευρώ. Το κουβάρι των αιτιών που οδηγούν στις ελλείψεις επιχειρεί να ξετυλίξει από την πλευρά της η πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φαρμακαποθηκαρίων Ειρήνη Μαρκάκη, επιμένοντας ότι το φαινόμενο είναι διεθνές.

Και αυτό διότι σε ένα διεθνοποιημένο περιβάλλον, όπου η παραγωγή της δραστικής γίνεται σε μια χώρα, η παραγωγή του φαρμάκου σε μια άλλη χώρα και η συσκευασία σε μια τρίτη, εάν προκύψει πρόβλημα σε ένα σημείο, τότε η έλλειψη εξαπλώνεται διεθνώς όπως το ντόμινο.

Επιπλέον και εκτός από την παράμετρο των χαμηλών τιμών των σκευασμάτων που οδηγούν μοιραία τις εταιρείες στην απόφαση απόσυρσής τους, ο κλάδος «φωτογραφίζει» ως πηγή του κακού τη λειτουργία των Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Εταιρειών (ΙΚΕ). «Ενώ στο παρελθόν οι όροι για τη λειτουργία μιας φαρμακαποθήκης ήταν αυστηροί σχετικά με τις προδιαγραφές, τα τετραγωνικά και τα αποθέματα, η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ έκανε το πλαίσιο πιο ελαστικό» εξηγεί η Ειρήνη Μαρκάκη.

Πλέον, ΙΚΕ μπορούν να ιδρυθούν με μηδενικό αρχικό κεφάλαιο και «λειτουργούν μόνες τους ή συνεργάζονται λειτουργώντας ως “πλυντήριο” έως ότου να εξαγάγουν τα σκευάσματα».

ΑΙΧΜΕΣ. Μάλιστα, οι εκπρόσωποι του κλάδου αφήνουν αιχμές ότι μερίδα φαρμακοποιών συνεργάζονται με ΙΚΕ, εκτελώντας τις λίστες των φαρμάκων που συλλέγουν με στόχο να τα εξαγάγουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται, όταν υπάρχει το πράσινο φως για παράλληλες εξαγωγές, παραγγέλνουν αφειδώς «κερδοφόρα» για τους εξαγωγείς σκευάσματα. Ομως, όταν μπαίνει απαγόρευση από τον ΕΟΦ, η ζήτηση μειώνεται κατά 40%.

Ο Σύλλογος είχε καταθέσει στην προηγούμενη διοίκηση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων στοιχεία που ενοχοποιούσαν επτά ΙΚΕ. «Το αποτέλεσμα ήταν να τους αφαιρέσουν την άδεια. Ωστόσο, στην πράξη δεν ενοχλούνται – την “καίνε” την άδεια και βγάζουν καινούργια».

Αντιθέτως, η Ειρήνη Μαρκάκη επιμένει ότι οι νόμιμες παράλληλες εξαγωγές αποτέλεσαν σωτήρια λέμβο για τον κλάδο που εν μέσω κρίσης απασχολεί 3.000 εργαζομένους. «Είμαστε υποχρεωμένοι να εξοφλούμε το 60% των αγορών μας εντός μηνός. Ετσι, με τις παράλληλες εξαγωγές εξασφαλίζουμε ρευστό για να συνεχίσουμε».