Αντώνης Βγόντζας: το ατσάλινο χέρι της νομικής τέχνης

Καθώς η γενιά μας, η γενιά του 114, σας αποχαιρετά, θα ήθελα να αναφερθώ σε μια πτυχή της επαγγελματικής πορείας του. Θα γραφτούν πολλά για την αντιστασιακή του δράση, την ενεργό πολιτική του Αντώνη Βγόντζα. Την πορεία στο πλαίσιο του Κέντρου και στη συνέχεια του ΠΑΣΟΚ, την τρυφερή του αγαπησιάρικη ύπαρξη στην παρέα, την επαγγελματική του αρτιότητα κ.ά. Σήμερα, την ίδια ημέρα που εορτάζονται τα 100 χρόνια του αγαπημένου του Ανδρέα, θα ήθελα να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία από τη σκοπιά των Βρυξελλών. Νομίζω ότι αποκαλύπτει τον ιδιαίτερα ταλαντούχο ρόλο του στο χτίσιμο του σπουδαίου έργου του αεροδρομίου στα Σπάτα. Που εξελίχθηκε σε μια επιχείρηση η οποία συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των κερδοφόρων ελληνικών επιχειρήσεων, ακόμη και στην περίοδο της κρίσης. Μια επιχείρηση που απέφερε μεγάλα κέρδη στο ελληνικό Δημόσιο.

Το αεροδρόμιο ήταν ένα από τα οράματα του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Η υλοποίηση άρχισε με τον μακροχρόνιο αγώνα διαδοχικών κυβερνήσεων της προετοιμασίας της D-Day μέχρι να μπει η πρώτη μπουλντόζα επί κυβερνήσεως Κ. Σημίτη με υπουργό τον Κ. Λαλιώτη. Ηταν το πρώτο έργο με τη μέθοδο BoD – σύμβαση παραχώρησης – που χτίστηκε στην Ευρώπη. Ηταν η εποχή που η Ενωση αποφάσισε να χρηματοδοτήσει μεγάλα έργα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Η ΕΤΕπ σε όλη τη διάρκεια της κατασκευής είχε τον πρώτο λόγο σε ζητήματα χρηματοοικονομικά και project managment, ως ο κύριος δανειστής με χαμηλό επιτόκιο. Μία από τις πτυχές της παρέμβασής της κατά τη διάρκεια της κατασκευής ήταν η αρχή «on time and within budget». Δηλαδή, κατασκευή μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο και χωρίς υπερβάσεις, κάτι σχεδόν αδύνατον σε έργα που κατασκεύαζε το ελληνικό Δημόσιο μέχρι τότε. Μια δεύτερη αρχή ήταν ότι η χρηματοδότηση θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί χωρίς να επιβαρύνει τον έλληνα φορολογούμενο που δεν χρησιμοποιεί το μέσον αλλά τον χρήστη.

Η σύμβαση παραχώρησης κρίθηκε από το ΠΑΣΟΚ ότι πρέπει να αναθεωρηθεί, ώστε να αυξηθεί το όφελος για το Δημόσιο. Κι εδώ φάνηκαν το γνήσιο νομικό ταλέντο και η εξαντλητική επιμέλεια του Αντώνη Βγόντζα: κατόρθωσε με την πένα του να μεταφράσει την πολιτική βούληση σε πράξη. Η προβλεπτικότητα του έργου του ήταν θαυμαστή. Ο νόμος του κράτους για την κατασκευή και τη διαχείριση απεδείχθη μοναδικός. Κατόρθωσε να απαλείψει τα εμπόδια που θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα κάθε στιγμή, από την κατασκευή μέχρι και σήμερα. Η αρμονική συνεργασία των μετόχων και της ΕΕ δεν διαταράχθηκε ποτέ, ακόμη και σε στιγμές που οι διαφωνίες ήταν σημαντικές.

Στην πραγματικότητα, η νομική προνοητικότητά του υπήρξε ένα από τα δομικά στοιχεία του έργου, αντίστοιχη με το οπλισμένο με ατσάλι σκυρόδεμα των θεμελίων. Και έδωσε δύναμη να αντιμετωπιστούν τα ποικίλα εμπόδια και οι πολεμικές.

Γείτονες, είχαμε την ευκαιρία συχνά πυκνά να συζητάμε. Αυτό που μένει είναι η άλλη του αγάπη: η Κρήτη. Δεν πρόλαβε να την υπηρετήσει.

Αντώνη, καλό ταξίδι.