Στην αποβάθρα των Πρεσπών

Εάν ο Αλέξης Τσίπρας και η Κουμουνδούρου διέγραψαν τη Μαρία Ρεπούση από το ευρωψηφοδέλτιο λόγω του «συνωστισμού» στο λιμάνι της Σμύρνης το 1922, τότε το πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που φοβούνται οι ψυχραιμότεροι στον κυβερνητικό μικρόκοσμο. Ως κίνηση, δε, επιβεβαιώνει τα βαθιά εγκαύματα που έχει υποστεί το κυβερνών κόμμα από την υπόθεση της Μυρσίνης Λοΐζου. Από τη στιγμή, ωστόσο, που οι δύο υποψηφιότητες ζυγίστηκαν με τα ίδια μέτρα και σταθμά, αν και δεν έχουν καμία σχέση σε επίπεδο πολιτικής εικόνας και πολιτικής ηθικής, ανακύπτει και ένα δεύτερο ζήτημα για τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς αναδεικνύεται μια μικροκομματική μεθόδευση που αλλοιώνει βασικά χαρακτηριστικά που το ίδιο το κόμμα φρόντιζε μέχρι πρότινος να προβάλλει ως πλεονεκτήματα.

Η εξήγηση για αυτή τη μεταστροφή δεν μπορεί να αναζητηθεί παρά μόνο μέσα σε μια κατάσταση πανικού που επικρατεί στο κυβερνητικό στερέωμα. Εφόσον η Ρεπούση «κόπηκε» από την ευρωλίστα προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα συμπίεση του ΣΥΡΙΖΑ, έπειτα από την τραυματική περιπέτεια με τη Λοΐζου, τότε η Κουμουνδούρου μπαίνει σε μια πορεία που για πολλούς αντιστρατεύεται το DNA της. Η επιστημονική θέση της ιστορικού για όσα διαδραματίστηκαν στην κορύφωση της Μικρασιατικής Καταστροφής μπορεί να έγινε αφορμή για εθνικιστικές εκρήξεις το 2007, αλλά πολιτικά ήταν ξεκάθαρο ότι δικαιούται να εκφράζει αυτή τη θέση με όποιον τρόπο εκείνη επιλέξει. Πολύ περισσότερο εάν «εθνικό είναι το αληθές», όπως φρόντιζε να διαμηνύει η Κουμουνδούρου δώδεκα χρόνια νωρίτερα, υπερασπιζόμενη σθεναρά τότε τη θέση της καθηγήτριας.

Ως στέλεχος με πολιτικό στίγμα – έχει και κοινοβουλευτική θητεία πίσω της άλλωστε – και, πολύ περισσότερο στην παρούσα φάση, ως πρωτεργάτρια της κεντροαριστερής «Γέφυρας», η Ρεπούση είχε δεχθεί πρόταση για συμμετοχή στο ευρωψηφοδέλτιο. Και την είχε αποδεχθεί. Δεν επρόκειτο, εν ολίγοις, για μια υπόθεση εργασίας στα ενδότερα του Μαξίμου και της Κουμουνδούρου, ούτε για μια περίπτωση που εξεταζόταν. Η δική της υποψηφιότητα ήταν «κλειδωμένη» και σηματοδοτούσε και την εκπροσώπηση της «Γέφυρας» στην ευρωλίστα. Το μόνο που είχε μείνει ανοικτό ήταν η επίσημη ανακοίνωση της συμμετοχής – που δεν ήρθε ποτέ. Το παρασκήνιο προφανώς έχει ενδιαφέρον, ακόμη και για κεντρικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που προεξοφλούσαν ότι η Ρεπούση βρισκόταν στην πρώτη λίστα υποψηφίων. Οπως είναι βέβαιοι σήμερα ότι δεν είναι η ιστορικός εκείνη που έκανε πίσω, έστω κι αν έχει δημοσιοποιήσει την απροθυμία της να συμπεριληφθεί πλέον στο ευρωψηφοδέλτιο, αφού δεν έχει επαρκή χρόνο για μια προεκλογική καμπάνια, ούτε διαθέτει κάποιον μηχανισμό υποστήριξης.

Συνεπώς, το ζήτημα Ρεπούση ξεπερνάει τη Ρεπούση και φτάνει και στη «Γέφυρα». Η ενόχληση για κινήσεις που εξέθεσαν τελικά πρόσωπα και καταστάσεις – που επιχειρείς, μάλιστα, να προσεγγίσεις – πιθανόν να βρει χώρο έκφρασης και στη συνάντηση στο Κλειστό του Γαλατσίου, την επόμενη εβδομάδα. Εκεί ο Τσίπρας θα κάνει μια ύστατη προσπάθεια για να εξασφαλίσει τη συμπόρευση των κεντροαριστερών, αλλά το κλίμα είναι ήδη άσχημο. Ωστόσο, το ερώτημα γιατί ο Τσίπρας χειρίστηκε το θέμα Ρεπούση με τρόπο που αποσυσπειρώνει και ναρκοθετεί το εγχείρημα της Προοδευτικής Συμμαχίας δεν έχει την απάντηση που περιμένουν οι περισσότεροι και στους συριζαϊκούς διαδρόμους. Υπήρξε κωλυσιεργία από το βαθύ κόμμα για την προώθηση της υποψηφιότητας Ρεπούση, υπήρξαν όντως (περιορισμένες) εσωκομματικές αντιδράσεις για τυχόν αναταράξεις από μια στοχοποίησή της μετά το φάλτσο με τη Λοΐζου, αλλά οι αποφάσεις του Τσίπρα δεν ελήφθησαν υπό το βάρος του σκηνικού που διαμορφώθηκε τις προηγούμενες ημέρες. Τη Ρεπούση δεν την «έκοψε» η Λοϊζου, αλλά η Συμφωνία των Πρεσπών. Στο Μαξίμου έκριναν ότι δεν μπορούσαν να διαχειριστούν έναν δεύτερο κύκλο επιθέσεων για μειωμένες πατριωτικές αντιστάσεις, απολογούμενοι και για το 1922, όταν κάθε προεκλογικός σχεδιασμός απειλείται με αφανισμό στη «μαύρη τρύπα» του Μακεδονικού. Οσο κι αν δεν το περίμεναν στο Μαξίμου δέκα μήνες νωρίτερα, αυτό είναι εν τέλει το μεγαλύτερο πρόβλημά τους.