Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου των ωοθηκών

Ο καρκίνος ωοθηκών είναι ο τρίτος συχνότερος γυναικολογικός καρκίνος, αλλά δυστυχώς αυτός με τη μεγαλύτερη θνητότητα. Τα τελευταία χρόνια βέβαια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου στη θεραπευτική του καρκίνου ωοθηκών. Νέες κατηγορίες στοχευμένων θεραπειών όπως είναι οι αντιαγγειογενετικοί παράγοντες και οι αναστολείς PARP έχουν λάβει έγκριση για αυτές τις ασθενείς, όμως αντίστοιχη εξέλιξη εμφανίζει και η χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου.

Βασικός πυλώνας της αντιμετώπισης της νόσου είναι το πλήρες κυτταρομειωτικό χειρουργείο, όπου ιδανικά εξαιρείται πλήρως η μακροσκοπικά εμφανής νόσος του ασθενούς. Η επιβίωση των ασθενών με καρκίνο ωοθηκών είναι γνωστό ότι είναι άμεσα συνδεδεμένη με το μέγεθος της υπολειπόμενης νόσου μετά το αρχικό χειρουργείο. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι το αποτέλεσμα της επέμβασης εξαρτάται από την εμπειρία τόσο του χειρουργού γυναικολόγου ογκολόγου που επιτελεί την επέμβαση αλλά και του νοσηλευτικού κέντρου που αντιμετωπίζεται ο ασθενής. Ο λόγος είναι ότι στα πιο εξειδικευμένα κέντρα πραγματοποιούν μεγαλύτερες επεμβάσεις έτσι ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο κυτταρομειωτικό αποτέλεσμα.

Στο πλαίσιο του σκεπτικού ότι μεγαλύτερο χειρουργείο σημαίνει καλύτερη επιβίωση του ασθενούς, ο πυελικός και παραορτικός λεμφαδενικός καθαρισμός ήταν μια συνηθισμένη διαδικασία σε ένα κυτταρομειωτικό χειρουργείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου ωοθηκών. Πολύ πρόσφατα όμως δημοσιεύθηκε μελέτη στο πολύ έγκριτο περιοδικό «New England Journal of Medicine» που κλήθηκε να απαντήσει το ερώτημα αν πράγματι χρειάζεται να γίνει λεμφαδενικός καθαρισμός σε έναν ασθενή που δεν έχει κλινικά παθολογικά διογκωμένους λεμφαδένες. Η μελέτη διεξήχθη σε αρκετά κέντρα αντιμετώπισης γυναικολογικού καρκίνου στην Ευρώπη και έδειξε ότι σε γυναίκες προχωρημένου σταδίου καρκίνου ωοθηκών που υποβάλλονται σε χειρουργείο, υπάρχουν μικροσκοπικές μεταστάσεις στους λεμφαδένες σε ποσοστό 57% παρότι δεν ήταν παθολογικά διογκωμένοι.

Ενάντια στο αναμενόμενο, η μελέτη απέδειξε ότι ο λεμφαδενικός καθαρισμός δεν είναι απαραίτητος αν δεν διαπιστώνονται παθολογικά διογκωμένοι λεμφαδένες διεγχειρητικά και η επιβίωση των ασθενών χωρίς νόσο αλλά και η συνολική επιβίωση ήταν ίδια. Το αποτέλεσμα μάλιστα επιτεύχθηκε με μικρότερη διάρκεια χειρουργείου και ανάγκη για μεταγγίσεις και παρακολούθηση σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Η μελέτη αυτή απέδειξε ότι ένα τμήμα του κυτταρομειωτικού χειρουργείου για τον καρκίνο ωοθηκών μπορεί να παραληφθεί όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις μειώνοντας σημαντικά τις άμεσες αλλά και απώτερες μετεγχειρητικές επιπλοκές για τις γυναίκες αυτές.