Με νέο κραχ κινδυνεύει και πάλι η τουρκική λίρα

Σε νέες περιπέτειες έχει μπει η τουρκική λίρα ενόψει νέων ανησυχιών για την οικονομία της χώρας και των τοπικών εκλογών που έχουν κάνει ξανά τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν να ανεβάζει τους τόνους καταφερόμενος μεταξύ άλλων και κατά των ΗΠΑ. Η λίρα υποχώρησε χθες έως 1% έναντι του δολαρίου πριν ανακάμψει. Τις τελευταίες ημέρες το εθνικό νόμισμα της Τουρκίας έχει καταγράψει συνεχείς διακυμάνσεις ξυπνώντας μνήμες από το περσινό κραχ, κατά το οποίο είχε χάσει πάνω από 30% έναντι του δολαρίου.

Αυτή τη φορά η κυβέρνηση της Τουρκίας αντέδρασε άμεσα λαμβάνοντας μέτρα για να αποτραπεί μεγάλη διολίσθηση του εθνικού νομίσματος. Αναλυτές και επενδυτές ανέφεραν ότι η Αγκυρα παρενέβη αυξάνοντας σημαντικά το κόστος των συναλλαγών και του δανεισμού σε λίρες προκειμένου να σταματήσει κερδοσκοπικές κινήσεις (όπως το short selling). Πηγές διεθνών πρακτορείων ανέφεραν ότι το επιτόκιο μιας ημέρας (overnight swap rate), που αποτελεί δείγμα που πόσο ακριβό είναι να δανειστεί κανείς σε λίρες, εκτοξεύτηκε στο 1.200%, το οποίο είναι το υψηλότερο που έχει καταγραφεί σύμφωνα με το Reuters. Το επιτόκιο αυτό δεν αντικατοπτρίζει πραγματικές συναλλαγές, αλλά αποτελεί τεράστιο εμπόδιο για ξένους επενδυτές οι οποίοι ήθελαν να στοιχηματίσουν κατά του νομίσματος. Πριν από λίγες ημέρες το επιτόκιο αυτό ήταν 200% και την προηγούμενη εβδομάδα 24%.

Η Τουρκία θα συνεχίσει να ζητά από τις τράπεζές της να περιορίσουν σημαντικά τη ρευστότητα σε λίρες από ξένες αγορές – κλειδιά όπως αυτή του Λονδίνου, τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθούν οι τοπικές εκλογές την Κυριακή, γνωστοποίησαν πηγές στο Reuters. Μια από τις πηγές ανέφερε επίσης ότι η κίνηση αυτή να κλείσει η στρόφιγγα της ρευστότητας σε λίρες είναι προσωρινή. Σύμφωνα με αυτή, μια τέτοια πρακτική δεν μπορεί να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Συνήθως τέτοιες πολιτικές διαρκούν για 10 με 15 ημέρες ή κατά τη διάρκεια κερδοσκοπικών επιθέσεων, τόνισε στο Reuters.

Αλλα στελέχη της αγοράς έλεγαν ότι η ισοτιμία της λίρας δεν υποχώρησε σημαντικά λόγω των τεχνητών αυτών εμποδίων που επέβαλε η Αγκυρα. Εξέφρασαν όμως φόβους ότι όταν τα εμπόδια αυτά πάψουν να υπάρχουν, οι αγορές μπορεί να πραγματοποιήσουν νέα επίθεση. Ο Ερντογάν πραγματοποιεί προεκλογική εκστρατεία σε υψηλούς τόνους ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών της Κυριακής, όπου φοβάται ότι το κόμμα του ΑΚΡ μπορεί να χάσει την Αγκυρα και άλλες μεγάλες πόλεις.

Η κυβέρνηση έχει δώσει μεταξύ άλλων εντολή να γίνουν έρευνες κατά ξένων τραπεζών και στελεχών τους προκαλώντας πρόσθετη ανησυχία σε διεθνείς επενδυτές που βλέπουν ότι μπαίνουν στο μικροσκόπιο της Αγκυρας. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας θα μπορούσε κι αυτή να παρέμβει προχωρώντας σε αύξηση επιτοκίων για να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις στη λίρα, αλλά ο Ερντογάν δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο επειδή αυτομάτως θα αυξανόταν και το κόστος εξυπηρέτησης δανείων για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας είχε πραγματοποιήσει τελευταία φορά αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.

«Το νόμισμά μας είναι η τουρκική λίρα και θα το προστατέψουμε». Οσοι στοιχηματίζουν εναντίον του θα πληρώσουν «πολύ βαρύ τίμημα», ανέφερε ο Ερντογάν. Οι δηλώσεις αυτές που προέδρου της Τουρκίας έγιναν μία μέρα μετά την ανακοίνωση από τις τοπικές εποπτικές Αρχές των τραπεζών και του χρηματιστηρίου ότι έχουν ξεκινήσει έρευνες για μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 22 Μαρτίου από την JP Morgan Chase. Στην έκθεση αυτή ο επενδυτικός οίκος προέβλεπε ότι η λίρα μπορεί να υποχωρήσει μετά τις εκλογές. Οι Αρχές της Τουρκίας κατηγορούν την τράπεζα ότι οι προβλέψεις αυτές είναι παραπλανητικές και προκαλούν αστάθεια στην ισοτιμία της λίρας. Τον περασμένο Αύγουστο η λίρα είχε υποχωρήσει σε επίπεδα – ρεκόρ έναντι του δολαρίου. Τότε, ένα αμερικανικό δολάριο είχε φτάσει τις 7,24 λίρες. Σήμερα η ισοτιμία αυτή διαμορφώνεται στις 5,4248 λίρες.