Κίνδυνο ύφεσης δείχνουν τα αμερικανικά ομόλογα

Ανησυχία για την πορεία της αμερικανικής και κατ’ επέκταση της παγκόσμιας οικονομίας προκαλεί η πορεία των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ.

Την προηγούμενη εβδομάδα τα επιτόκια των 10ετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν κάτω από αυτά των ομολόγων 3ετούς διάρκειας. Μπορεί η παρατήρηση αυτή να μοιάζει πολύ τεχνική, αλλά αποτελεί βαρόμετρο για το οικονομικό κλίμα που επικρατεί στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη και όχι μόνο.

Την Παρασκευή τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων 3ετούς διάρκειας διαμορφώθηκαν στο 2,459%, ενώ των αντίστοιχων 10ετούς διάρκειας έφτασαν το 2,437%. Ηταν η πρώτη φορά από το 2007 και μετά που το σπρεντ των δύο αυτών ομολόγων ήταν αρνητικό – δηλαδή τα επιτόκια των ομολόγων 10ετούς διάρκειας ήταν χαμηλότερα από τα επιτόκια 3ετούς διάρκειας. Τα επιτόκια των αμερικανικών κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας διαμορφώθηκαν στα χαμηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2018, σύμφωνα με στοιχεία του CNBC.

Οταν στις αγορές υπάρχει αισιοδοξία για την πορεία της οικονομίας, οι επενδυτές που αγοράζουν ομόλογα κατά κανόνα λαμβάνουν υψηλότερα επιτόκια για μακροπρόθεσμες τοποθετήσεις και χαμηλότερα για πιο βραχυπρόθεσμες. Αυτό γίνεται επειδή οι αγορές θεωρούν ότι ο κίνδυνος εκδήλωσης προβλημάτων στην οικονομία είναι πιο μακρινός. Τα υψηλότερα επιτόκια για πιο μακροπρόθεσμες επενδύσεις όπως είναι τα 10ετή ομόλογα αντικατοπτρίζουν προσδοκίες ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί.

Η πρόσφατη εξέλιξη με τη λεγόμενη «αναστροφή» όπως αποκαλείται στις αγορές των επιτοκίων στα ομόλογα είναι αποτέλεσμα παραγόντων όπως είναι το σήμα από τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED) Τζερόμ Πάουελ ότι αναμένεται να μπει φρένο στις αυξήσεις των επιτοκίων του δολαρίου μέσα στο 2019. Ανησυχία έχουν προκαλέσει ακόμη τα οικονομικά στοιχεία από την Ευρώπη που δείχνουν επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας και οι εξελίξεις που αφορούν τη διαδικασία αποχώρησης της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Οταν υπάρχει τέτοια «αναστροφή» στα επιτόκια των αμερικανικών ομολόγων θεωρείται ότι υπάρχει κίνδυνος για ύφεση, αν και αυτή μπορεί να μην είναι προ των πυλών. Τα επιτόκια των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν παρουσιάσει τέτοια αναστροφή πριν από κάθε ύφεση για τα τελευταία πενήντα χρόνια, με μια και μόνη εξαίρεση, σύμφωνα με στοιχεία του Reuters που επικαλείται το CNBC. Τα πιο πρόσφατα παραδείγματα ήταν το 2005, το 2006 και το 2007 πριν να υποχωρήσουν σημαντικά οι μετοχές στα αμερικανικά χρηματιστήρια. Αναστροφή στα επιτόκια των αμερικανικών κρατικών ομολόγων είχε καταγραφεί επίσης και στα τέλη του 2018. Σημάδι της ανησυχίας που υπάρχει είναι επίσης η πορεία των επιτοκίων των κρατικών ομολόγων της Γερμανίας 10ετούς διάρκειας, τα οποία, όπως και τα αμερικανικά, αποτελούν σημείο αναφοράς στις αγορές. Τα επιτόκια αυτά βρίσκονται ξανά σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα καθώς θεωρούνται ασφαλές καταφύγιο για τους επενδυτές. Οταν υπάρχει ανησυχία τότε οι αγορές στρέφονται σε ομόλογα και άλλες επενδύσεις που θεωρούν ότι έχουν μικρότερο κίνδυνο. Τέτοια προϊόντα είναι και τα γερμανικά ομόλογα. Η μεγάλη ζήτηση από επενδυτές και funds ρίχνει τα επιτόκιά τους με μεγάλο ωφελημένο την κυβέρνηση της Γερμανίας που δανείζεται χρήματα με σχεδόν μηδενικό κόστος.

Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα η FED διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια δανεισμού σε δολάρια έπειτα από αρκετές αυξήσεις. Μάλιστα η μεγαλύτερη κεντρική τράπεζα του κόσμου έδωσε σήμα ότι δεν αναμένεται άλλη αύξηση στο κόστος δανεισμού για το τρέχον έτος τουλάχιστον μέχρι να επανεκτιμηθεί η κατάσταση της οικονομίας. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή στην πολιτική αυτή. Πριν από ενάμιση μήνα περίπου η κεντρική τράπεζα έκανε λόγο για αύξηση των επιτοκίων φέτος τουλάχιστον μια φορά ακόμη. Τώρα έχει αρχίσει να γίνεται λόγος ακόμη και για μειώσεις στα αμερικανικά επιτόκια εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Η ανάπτυξη στις ΗΠΑ αναμένεται να φτάσει φέτος το 2,1%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,3%. Η ανεργία θα διαμορφωθεί σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις στο 3,7%. Ο πληθωρισμός για το 2019 προβλέπεται να κινηθεί στο 1,8%.