Οι άδειες καρέκλες

Εάν δεν με απατά η μνήμη μου, τελευταία φορά που μίλησα μαζί του ήταν το 2014· μία από εκείνες τις αμήχανες στιγμές που, στα παρασκήνια κάποιου τηλεοπτικού πλατό, περιμένεις να βγεις στον αέρα και αναγκαστικά «συγκατοικείς» σε έναν περιορισμένο χώρο και με άτομα που δεν θέλεις (και δεν θέλουν) να «συγκατοικήσεις». Ακόμη ήταν νωπή η αποχώρησή μου από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και, παρά τις «βαριές κουβέντες» που είχαν ειπωθεί εκατέρωθεν, πλανιόταν στην ατμόσφαιρα η πιθανότητα (ο Νίκος Βούτσης, ο μετέπειτα Πρόεδρος της Βουλής, την καλλιεργούσε περισσότερο με συνεντεύξεις του) να βρεθεί μια συμβιβαστική φόρμουλα και να «επιστρέψω». Σε κάθε περίπτωση, ο συνομιλητής μου ήταν αφοπλιστικά άνετος κι έμπειρος στο φιλικό small talk, όχι μονάχα με ανθρώπους που δεν συμπαθούσε, αλλά και με ανθρώπους που ολοφάνερα απεχθανόταν. Η συζήτησή μας περιστράφηκε γύρω από ένα αμοιβαία ανώδυνο θέμα, όπως ήταν ο τότε βουλευτής Καστοριάς Βαγγέλης Διαμαντόπουλος· μια σειρά από προβληματικές δηλώσεις και συμπεριφορές – το διαβόητο «ραντεβού (sic) στα γουναράδικα» ή η μεταμφίεσή του ως Παπα-Σούρα στο τοπικό καρναβάλι – τον είχαν βάλει στο κομματικό στόχαστρο. Ο συνομιλητής μου χαμογέλασε· ένα χαμόγελο όχι ακριβώς καλοσυνάτο: «Ποιος να μου το έλεγε, πριν από λίγους μήνες, ότι θα μας απασχολούσε ποιον πρέπει να κατεβάσουμε ή να μην κατεβάσουμε υποψήφιο για βουλευτή στην Καστοριά». Είχε δίκιο. Εναν ισχυρό άνδρα του κομματικού μηχανισμού, όπως ήταν ο ίδιος, η έδρα στην Καστοριά τον ταλάνιζε λιγότερο και από μια ενοχλητική παρωνυχίδα.

Πριν από λίγες μέρες, στο Κιλκίς, περίμενε τον ισχυρό άνδρα (υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής πλέον, ένα παραπλανητικά ανίσχυρο πόστο για κάποιον με τη δική του δύναμη) μια δυσάρεστη έκπληξη. Στη μακρά κομματική διαδρομή του Νίκου Παππά, υπήρχαν σίγουρα και εκδηλώσεις που «δεν τράβηξαν κόσμο» – ιδίως τα πέτρινα χρόνια του 4% – αλλά καμία ανάλογη δεν προμηνούσε το φιάσκο του Κιλκίς. Το φωτογραφικό τεκμήριο ήταν αδιάψευστο. Ενα ενσταντανέ τραβηγμένο από το βάθος μιας αίθουσας, που δεν θα την έλεγες και τεράστια, έδειχνε τον Παππά και τους συνομιλητές του στο πάνελ να απευθύνονται σε ελάχιστους ακροατές. Το Σύνδρομο της Αδειας Καρέκλας πάντοτε προκαλεί δέος σε έναν ομιλητή, ιδίως αν έχει γνωρίσει πιο λαμπρές μέρες στο παρελθόν. Θέλω να πιστεύω, εντούτοις (στον βαθμό που μπορώ να εικάσω, με βάση την αυτοπεποίθηση και την αλαζονεία του ανδρός) ότι, στην περίπτωση του Νίκου Παππά, θα πρέπει να προκάλεσε ένα υβρίδιο οργής και πανικού. Ποιητική αδεία τον φαντάζομαι να ξεσπάει κατόπιν στα μαξιλάρια του, στο δωμάτιο του ξενοδοχείου ή, στον αντίποδα, να επιδεικνύει υστερικά την ψυχραιμία του, σε στυλ «έλα, μωρέ, δεν τρέχει και τίποτε». Ούτως ή άλλως, το φιάσκο του Κιλκίς θα του υπαγορεύσει την ακύρωση της επίσκεψής του στη Βεργίνα, καθώς και της ομιλίας του στη Βέροια, και μονάχα όταν θ’ αρχίσει να συνειδητοποιεί σε ποια ολισθηρή κατηφόρα τον οδηγεί ο πανικός του, θα ανακαλέσει την ακύρωση της Βέροιας.

Γνωρίζω πως οι αντι-συγκεντρώσεις «γράφουν» καλύτερα στον τηλεοπτικό φακό. Μια δράκα αγανακτισμένων πολιτών προσφέρει με την καταγραφή στα κινητά της τηλέφωνα πρόγραμμα ικανό να «γεμίσει» τουλάχιστον ένα δεκάλεπτο σε οποιοδήποτε δελτίο ειδήσεων. Ωστόσο, οι αντι-συγκεντρώσεις έχουν ζοφερό μητρώο σε αυτή τη χώρα, ιδίως προδικτατορικά, είναι ευάλωτες σε κάθε λογής προβοκάτσιες και προσφέρουν άλλοθι στον εκάστοτε Νίκο Παππά για τη δική του αποτυχία. Ποιο άλλοθι να προσφέρει, όμως, μια άδεια καρέκλα; Ποια αποδοκιμασία αγανακτισμένου μπορεί να επικαλύψει την αποδοκιμασία της άδειας καρέκλας; Ποιο ουρλιαχτό του, το ουρλιαχτό της;