Τι απειλεί την Ευρώπη;

Πριν από μερικές μέρες, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων.

Μιλώντας σε κάποιο ιταλικό ραδιόφωνο αναφέρθηκε σε «θετικές πλευρές» της εξουσίας του Μπενίτο Μουσολίνι. Εξήγησε ότι:

«Μπορεί να μη συμμεριζόμαστε τις μεθόδους του (…) Αλλά πρέπει να είμαστε έντιμοι. Ο Μουσολίνι έφτιαξε δρόμους, γέφυρες, κτίρια, αθλητικές εγκαταστάσεις, αναδιαμόρφωσε τόσες περιοχές της Ιταλίας».

Και πρόσθεσε βεβαίως ότι έκανε «σφάλματα πολύ σοβαρά, απαράδεκτα» όπως οι διώξεις των αντιπολιτευομένων, οι φυλετικοί νόμοι και η κήρυξη του πολέμου.

Τυπικά ο Ταγιάνι δεν είπε κάποιο ψέμα, ούτε κάποια ανακρίβεια. Υποθέτω ότι σχεδόν είκοσι τρία χρόνια στην εξουσία ο Μουσολίνι θα έφτιαξε και δρόμους και πλατείες.

Γιατί τότε ενόχλησε; Επειδή το καθεστώς του Μουσολίνι δεν είναι ούτε τα γήπεδα, ούτε τα κτίρια. Ούτε τα τρένα που έφταναν στην ώρα τους.

Είναι οι μέθοδοί του. Είναι ακριβώς αυτό που ο Ταγιάνι βάζει στην άκρη για να κρίνει τα υπόλοιπα.

Αυτό είναι το πρόβλημα. Διότι αν δεν απορρίψουμε αξιωματικά τη λογική του Ταγιάνι, θα πρέπει να δεχτούμε ότι όλοι οι πολιτικοί κι όλα τα καθεστώτα έχουν θετικές πλευρές. Και έχουν.

Ο Χίτλερ ήταν χορτοφάγος, φιλόζωος και φανατικός αντικαπνιστής – είναι μάλιστα ο πρώτος που καθιέρωσε θέσεις ή οχήματα μη καπνιζόντων στα δημόσια μέσα μεταφοράς…

Ο Στάλιν αντιμετώπισε την ανεργία και νίκησε στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο. Ο Μάο ελευθέρωσε τα πόδια των γυναικών στην Κίνα. Κι ο Πολ Ποτ  αντιμετώπισε ριζικά το κυκλοφοριακό στην Πνομ Πενχ – αφού την άδειασε από τους κατοίκους της…

Τι νόημα όμως έχουν όλα αυτά; Για καθάρματα μιλάμε.

Η πολιτική λοιπόν δεν είναι ένας πελώριος κι ακατάπαυστος συμψηφισμός κάποιου θετικού και κάποιου αρνητικού. Ούτε τα καθεστώτα κι οι κυβερνήσεις είναι σουπερμάρκετ να μπαινοβγαίνουν οι πελάτες. «Εδώ έχει καλά τυριά αλλά για τα αλλαντικά προτιμώ τον απέναντι».

Κρίνονται συνολικά. Κρίνονται για τα θεμελιώδη. Και κρίνονται στην ουσία τους. Ούτε για τις προθέσεις, ούτε για τη φιγούρα, ούτε για τις διακηρύξεις.

Ο καθένας, ο καλύτερος κι ο χειρότερος, δικαιούται ενδεχομένως έναν απολογισμό ή μια ζυγαριά. Καμία αντίρρηση. Αλλά η Γκεστάπο και οι αυτοκινητόδρομοι δεν μετρούν το ίδιο. Οι μέθοδοι άσκησης της εξουσίας αποτελούν την ουσία της πολιτικής, όχι το περιτύλιγμα.

Και προφανώς την ακολουθούν πάντα. Σαν τους λεκέδες και τη μυρωδιά του αίματος στα χέρια της λαίδης Μάκβεθ – είναι το αίμα που έφερε εκείνην και τον άντρα της στην εξουσία… («Μάκβεθ», πράξη V)

Η παρατήρηση για τον Μουσολίνι και τον Ταγιάνι ισχύει για όλες τις εξουσίες. Από την πιο δημοκρατική στην πιο ολοκληρωτική. Ολες προφανώς κρίνονται και ασφαλώς δεν συγκρίνονται όλες.

Αγνοώ λοιπόν αν ένα τμήμα της ιταλικής Δεξιάς τρέφεται ακόμη από κάποιας μορφής «νοσταλγία» για τον Μουσολίνι («Le Monde», 16/3). Το πρόβλημα άλλωστε δεν είναι ο Μουσολίνι κι η πολιτική δεν γίνεται με ανόητους ιστορικούς αναχρονισμούς.

Το πρόβλημα είναι οι μέθοδοι άσκησης της εξουσίας που μπορεί να οδηγήσουν όχι φυσικά στον φασισμό ή σε κάτι ανάλογο αλλά σε κάτι ενδεχομένως χειρότερο: στην αποδοχή μεθόδων ανελευθερίας σε συνθήκες δημοκρατίας.

Διότι την Ελλάδα (και την Ευρώπη) δεν απειλεί σήμερα ο φασισμός, ο ναζισμός κι ακόμη λιγότερο ο μακαρίτης «κορόιδο Μουσολίνι».

Το Παρίσι το καίνε κάθε τρεις και λίγο Κίτρινα Γιλέκα. Δεν το καίνε μελανοχίτωνες, ούτε φαλαγγίτες. Κι αν δεν απατώμαι μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ βλέπει ακροδεξιούς και φασίστες κάθε φορά που κάποιοι τους κράζουν κάπου για τη Μακεδονία.

Την Ελλάδα όμως(άρα και την Ευρώπη) απειλεί η φαλκίδευση κι η αλλοίωση θεμελιακών χαρακτηριστικών της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Οπως απειλεί την Ουγγαρία ή την Πολωνία ή τη Ρουμανία, ενδεχομένως κι άλλες χώρες.

Κι αυτό επειδή η επίμονη, σχεδόν εμμονική προσπάθεια ποδηγέτησης της δικαιοσύνης και κάθε εξουσίας που δεν ελέγχεται ευθέως από το κυβερνητικό κέντρο δεν αποτελεί συμπληρωματικό, ούτε παρεμπίπτον στοιχείο της σημερινής διακυβέρνησης. Είναι η ουσία της.

Υποψιάζομαι λοιπόν ότι θα χρειαστεί μεγάλη δόση Ταγιάνι στο μυαλό κάθε πρόθυμου «προοδευτικού» για να αποφανθεί ότι «μπορεί να μη συμμεριζόμαστε τις μεθόδους» της κυβέρνησης Τσίπρα «αλλά πρέπει να είμαστε έντιμοι. Ο Τσίπρας ψήφισε την αλλαγή ταυτότητας φύλου, τη φαρμακευτική κάνναβη και τις Πρέσπες».

Το φαινόμενο αυτής της συμψηφιστικής πολιτικής δεν είναι φυσικά μόνο ελληνικό. Πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη. Και σαρώνει την ευρωπαϊκή πολιτική.

Είδε κι έπαθε το ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα να κάνει (κάπως) στην άκρη τον Ορμπαν. Την πολωνική κυβέρνηση ούτε που τολμούν να την ακουμπήσουν. Ενώ το ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα κάνει τον ανήξερο όταν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Ρουμανίας, που κυβερνά, παρεμβαίνει απροκάλυπτα στη δικαιοσύνη για να ξεπλύνει τα στελέχη του που κατηγορούνται για διαφθορά.

«Οι εξελίξεις στη Ρουμανία μάς απασχολούν» παραδέχτηκε με τα πολλά ο γνωστός μας Ο. Μπούλμαν – παραμένοντας φυσικά άπρακτος.

Μιλάμε για τον ίδιο τύπο που ερχόταν στην Αθήνα να κάνει τα προξενιά της «προοδευτικής συμμαχίας» με τον ΣΥΡΙΖΑ, τη στιγμή που το κόμμα του στη Γερμανία κυβερνά με την Α. Μέρκελ και τον Χ. Ζεεχόφερ!

Τελικά δηλαδή αυτό που απειλεί την Ευρώπη είναι η κατασκευή και η επίκληση προσχηματικών εχθρών και φανταστικών κινδύνων. Ωστε τελικά να μεθοδευτεί η υποδόρια αναίρεση των όρων για τους οποίους υπάρχει η Ευρώπη.