Σκανδιναβοί, οι πλέον ευτυχισμένοι της Γης

Ενα από τα πιο αγαπημένα ελληνικά στερεότυπα σχετικά με την ηλιόλουστη χώρα μας είναι ότι παρά τα πλείστα όσα στραβά της, οι λιακάδες της και οι θάλασσές της δίνουν στους τυχερούς της κατοίκους αυτό που οι άτυχοι μελαγχολικοί Βορειοευρωπαίοι αναζητούν με το κιάλι: την ευτυχία.

Η άποψη αυτή όμως, που θα μπορούσε να συνοψιστεί στη φράση «εμείς ευτυχώς έχουμε τον ήλιο, τι να πουν και οι Σκανδιναβοί που ζουν βυθισμένοι στη συννεφιά, στο σκοτάδι και στη μελαγχολία;», προσκρούει στα αποτελέσματα της Παγκόσμιας Εκθεσης των Ηνωμένων Εθνών για την Ευτυχία που δημοσιεύθηκε χθες.

Φυσικά και στην Ελλάδα συνεχίζουμε να έχουμε λιακάδες, φυσικά και η Σκανδιναβία συνεχίζει να ζει κάτω από γκρίζο και σκοτεινό ουρανό, όμως αυτό κάθε άλλο παρά κάνει τους Σκανδιναβούς δυστυχισμένους. Στην κατάταξη 156 χωρών, η Φινλανδία, η Δανία, η Νορβηγία και η Ισλανδία κατέχουν τις τέσσερις πρώτες θέσεις και η Σουηδία την έβδομη «πετυχαίνοντας» τον υψηλότερο Δείκτη Ευτυχίας. Η Ελλάδα από την άλλη, πέφτοντας τρεις θέσεις συγκριτικά με πέρυσι, βρίσκεται λίγο πιο κάτω από τη μέση, στην 82η θέση, ενώ οι πιο δυστυχισμένοι στον πλανήτη εμφανίζονται να είναι οι κάτοικοι του νότιου Σουδάν. Με ποια κριτήρια όμως καθορίζεται ο Δείκτης Ευτυχίας μιας χώρας; Σύμφωνα με την αναφορά της Εκθεσης, αξιολογούνται στοιχεία όπως το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η κοινωνική στήριξη, το προσδόκιμο ζωής, η ελευθερία στη λήψη αποφάσεων και η αντίληψη περί διαφθοράς. Οπως αναφέρει το CNN, o Τζον Χέλιγουελ, καθηγητής στο Vancouver School of Economics του Πανεπιστημίου British Columbia και ένας εκ των τριών επιστημόνων που συνέταξαν την έκθεση του ΟΗΕ, «οι δέκα πρώτες χώρες έχουν υψηλές επιδόσεις και στις έξι κατηγορίες». Αυτό μάλιστα, όπως δηλώνει ο Χέλιγουελ, δεν αφορά μόνο τους γηγενείς κατοίκους της χώρας. «Είναι αλήθεια ότι την προηγούμενη χρονιά όλοι οι Φινλανδοί ήταν οι πιο ευτυχισμένοι από κάθε άλλον κάτοικο, όμως και οι μετανάστες στη Φινλανδία ήταν οι πιο ευτυχισμένοι μετανάστες στον κόσμο. Δεν έχει να κάνει με το φινλανδικό DNA, έχει να κάνει με τον τρόπο ζωής σε αυτές τις χώρες» Οι Φινλανδοί πληρώνουν υψηλούς φόρους προκειμένου να έχουν ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας, εμπιστεύονται την κυβέρνησή τους, ζουν σε συνθήκες ελευθερίας και είναι μεταξύ τους γενναιόδωροι. «Νοιάζονται ο ένας για τον άλλον. Σε ένα τέτοιο μέρος θέλουν οι άνθρωποι να ζουν» λέει ο Χέλιγουελ.

Οι υπεύθυνοι της έρευνας εύλογα σημειώνουν ότι η ευτυχία των ανθρώπων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις κυβερνήσεις τους. «Οι κυβερνήσεις είναι αυτές που θέτουν το θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τα φυσικά πρόσωπα, οι επιχειρήσεις και οι ίδιες οι κυβερνήσεις λειτουργούν. Οι δεσμοί μάλιστα μεταξύ της κυβέρνησης και της ευτυχίας λειτουργούν αμφίπλευρα. Οι πράξεις της κυβέρνησης επηρεάζουν την ευτυχία και η ευτυχία των πολιτών, στις περισσότερες χώρες, καθορίζει τι είδους κυβερνήσεις υποστηρίζουν».

Σε μια προσπάθεια σκιαγράφησης των λόγων που οδηγούν στη μείωση της ευτυχίας ενός λαού, η έκθεση σημειώνει «Οι δέκα χώρες με τη μεγαλύτερη πτώση στην αξιολόγηση της ποιότητας ζωής υποφέρουν από έναν συνδυασμό οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών πιέσεων, με τη μεγαλύτερη πτώση από την τριετία 2005-2008 να εμφανίζεται στην Υεμένη, την Ινδία, τη Συρία, την Μποτσουάνα και τη Βενεζουέλα».

Μάλιστα, αναφερόμενη στην παγκόσμια κρίση του 2008, η  Εκθεση των Ηνωμένων Εθνών για την Ευτυχία κάνει ιδιαίτερη μνεία στην Ελλάδα: «Μεταξύ των χωρών που επλήγησαν περισσότερο από την τραπεζική κρίση του 2008, η Ελλάδα είναι η μόνη που παραμένει στις 10 χώρες με τη μεγαλύτερη απώλεια ευτυχίας».