Ο Κάρατζιτς κι εμείς

Χθες, το εφετείο του ΟΗΕ αύξησε σε ισόβια κάθειρξη την ποινή του Ράντοβαν Κάρατζιτς για τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα. To 2016, o ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας είχε κριθεί ένοχος για γενοκτονία και εγκλήματα πολέμου από το δικαστήριο της Χάγης και είχε καταδικαστεί σε 40 χρόνια κάθειρξη. Η εφετειακή απόφαση θεωρεί ότι η ποινή εκείνη ήταν ελαφρά.

Ο Κάρατζιτς καταδικάστηκε επειδή, ως ανώτατος διοικητής του σερβοβοσνιακού στρατού, στις 11 Ιουλίου 1995, διέταξε τη σφαγή των Βόσνιων Μουσουλμάνων, άοπλων και αιχμαλώτων, που κρατούνταν στη Σρεμπρένιτσα, μια κωμόπολη της Νότιας Βοσνίας. Από τη δύναμη του Ράτκο Μλάντιτς, σφαγιάστηκαν εν ψυχρώ σε μια μέρα περί τους 8.300 ανθρώπους, τα πτώματα των οποίων κατέληξαν σε ομαδικούς τάφους. Το περιστατικό σχεδόν δεν δημοσιεύτηκε τότε στην Ελλάδα, άλλωστε θεωρούσαμε ότι για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας έφταιγε η Αμερική και ο ιμπεριαλισμός και κάναμε τα στραβά μάτια στον εξτρεμιστικό σερβικό εθνικισμό. Ολοι, η «πάνω» και η «κάτω πλατεία» ήδη συμπορεύονταν – ίσως επειδή με τους Σέρβους ήμασταν «ανάδελφοι».

Στην πορεία αποδείχτηκε ότι υπήρξε βαθύτερη ελληνική εμπλοκή. Οτι κάποιοι καλοθελητές συμμετείχαν ενεργά στο έγκλημα. Υπήρξαν διαμαρτυρίες, ενώ τελικά πολλές πληροφορίες είδαν το φως της δημοσιότητας. Η δημοσιογραφική έρευνα έχει αναδείξει τη συμμετοχή ελλήνων μαχητών, μελών παραστρατιωτικών ομάδων. Τα «ΝΕΑ» στο παρελθόν έχουν καταγράψει 12 έλληνες εθελοντές. Κυανόκρανοι στρατιώτες της UNPROFOR και μέλη της οργάνωσης Γιατροί Χωρίς Σύνορα, σύμφωνα με την έκθεση του ολλανδικού Netherlands Institute for War Documentation NIOD (Ολλανδικό Ινστιτούτο Πολεμικής Τεκμηρίωσης), έχουν καταθέσει για τη συμμετοχή ελλήνων παραστρατιωτικών. Κυκλοφορούν φωτογραφίες ταυτοποιημένων Ελλήνων, με στρατιωτικές στολές, να χαριεντίζονται εκείνη τη μέρα, και τις επόμενες, με τους δολοφόνους, κάποιοι ονοματίζονται, χωρίς να υπάρξουν διαψεύσεις, ως μέλη της Χρυσής Αυγής.

Το 2005, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Αναστάσιος Παπαληγούρας θεώρησε πιθανόν «να υπάρχουν πράγματι ευθύνες ελλήνων πολιτών για τις σφαγές αμάχων στη Σρεμπρένιτσα». Διέταξε έρευνα την οποία ανέλαβε ο εισαγγελέας Δημήτρης Παπαγγελόπουλος. Που μάλλον την ξέχασε – αφού έκτοτε δεν μάθαμε τίποτα γι’ αυτή. Αν δεν πρόλαβε τότε, θα μπορούσε κατόπιν, τόσα χρόνια στο υπουργείο Δικαιοσύνης επί ΣΥΡΙΖΑ, να έχει ανακινήσει τη δικαστική διαδικασία. Ομολογώ ότι μου αρέσει να γράφω παραδοξολογίες.

Μερικές φορές η υποκρισία σε αυτή τη χώρα (όπου διάφοροι παριστάνουν ότι θέλουν να αλλάξουν την Ευρώπη και τον κόσμο) είναι αποπνικτική.