Η μάχη της παράτασης και τα όρια της υπομονής

«Κρίση»: αυτή η λέξη ακουγόταν χθες συχνότερα από κάθε άλλη στη Βρετανία, από κυβερνητικά και μη χείλη, μία ημέρα αφότου ο – θρυλικός πια – πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου διεμήνυσε στην Τερίζα Μέι πως βάσει των κοινοβουλευτικών κανονισμών δεν μπορεί να ξαναφέρει προς ψήφιση ίδια και απαράλλακτη τη συμφωνία αποχώρησης από την ΕΕ. Εκπρόσωπος της βρετανίδας πρωθυπουργού προανήγγειλε χθες επιστολή της προς τον Ντόναλντ Τουσκ, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με αίτημα την παράταση του Brexit – χωρίς να διευκρινίσει τη διάρκεια της παράτασης που ζητεί το Λονδίνο ή τον σκοπό αυτής. Η υπομονή της ΕΕ, ωστόσο, εξαντλείται και αυτό κατέστη χθες, δύο ημέρες πριν από την κρίσιμη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, κάτι περισσότερο από σαφές.

«Αυξάνει μια παράταση τις πιθανότητες επικύρωσης της συμφωνίας αποχώρησης; Θα ζητήσει η Βρετανία παράταση επειδή θέλει λίγο περισσότερο χρόνο να ξαναδουλέψει την πολιτική διακήρυξη (για τις μελλοντικές σχέσεις Βρετανίας – ΕΕ); Ποιος θα είναι ο σκοπός και η έκβαση μιας παράτασης; Πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι στο τέλος μιας πιθανής παράτασης δεν θα βρεθούμε στην ίδια κατάσταση με σήμερα;»: Αυτές ήταν μόνο κάποιες από τις ερωτήσεις που έθεσε χθες ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, ξεκαθαρίζοντας πως η ΕΕ θα πρέπει να ζυγίσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος που θα έχει για αυτή μια μετάθεση του Brexit έναντι των πιθανών οφελών.

Μηνύματα κόπωσης και δυσφορίας έφταναν στο Λονδίνο από πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Κάποιες υιοθέτησαν ηπιότερους τόνους. «Θα δώσω μάχη μέχρι το τελευταίο λεπτό έως την 29η Μαρτίου για μια ομαλή αποχώρηση. Δεν έχουμε πολύ χρόνο για αυτό» δήλωσε η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ. Το Παρίσι, ωστόσο, εμφανίστηκε σαφώς πιο αυστηρό: γάλλος αξιωματούχος άφησε χθες ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να ασκήσει η Γαλλία βέτο σε οποιοδήποτε αίτημα της Βρετανίας για παράταση του Brexit, που είτε απλά αφήνει τα πάντα για αργότερα, χωρίς να προτείνει μια διέξοδο από το σημερινό τέλμα, είτε θέτει σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών – με το βλέμμα της γαλλικής κυβέρνησης ξεκάθαρα στις ευρωεκλογές του Μαΐου.

Πόση διάρκεια θα έχει όμως η παράταση που θέλει η Μέι; Ο εκπρόσωπός της μετέφερε απλώς την πεποίθησή της πως πρέπει να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη. Σύμφωνα με το BBC, η Μέι σκόπευε να ζητήσει μια μετάθεση του Brexit για τις 30 Ιουνίου, με δυνατότητα όμως παράτασης έως και δύο έτη. Ειδικοί σε θέματα συνταγματικού δικαίου επεσήμαιναν χθες πως μια αποδοχή της μετάθεσης του Brexit από την ΕΕ μπορεί να ερμηνευτεί ως η αναγκαία αλλαγή στη συνθήκη αποχώρησης που απαιτεί ο Τζον Μπέρκοου προκειμένου αυτή να τεθεί εκ νέου προς ψήφιση για τρίτη φορά. Και πριν από την απόφαση του «speaker», πάντως, που εξόργισε τόσο τη βρετανική κυβέρνηση όσο και τον συντηρητικό βρετανικό Τύπο («Καταστροφέα του Brexit» τον αποκάλεσε η Daily Express», για «σαμποτάζ» μίλησε η «Daily Mail»), η Μέι δεν φαινόταν να έχει συγκεντρώσει τις απαραίτητες ψήφους στη Βουλή. «Το να ψηφίζεις εναντίον ενός Brexit χωρίς συμφωνία δεν το εμποδίζει να συμβεί» προειδοποίησε χθες το Λονδίνο ο Μισέλ Μπαρνιέ: «Ολοι πρέπει τώρα να ολοκληρώσουν τις προετοιμασίες για το σενάριο ενός άτακτου Brexit. Από την πλευρά της ΕΕ, είμαστε έτοιμοι».