Το αντίδοτο στο ελληνικό brain drain

Τελικός σκοπός της εκπαίδευσης είναι «να μετατρέπει τους καθρέφτες σε παράθυρα», έλεγε ο αμερικανός δημοσιογράφος Σίντνεϊ Χάρις (Sydney J. Harris). Προφανώς, τα παράθυρα δεν ανοίγουν για όλους. Αλλά κι όταν ανοίγουν, στην Ελλάδα του brain drain χωρίς επιστροφή και της μη ουσιαστικής συνύπαρξης, ούτε καν σύνδεσης, όσων θα μπορούσαν να στηρίξουν από κοινού την καινοτομία (πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις), δεν δείχνουν πάντα προς τον δρόμο της εξωστρέφειας, ακόμα και για τους άριστους. Εναν τέτοιο δρόμο, γέφυρα ανάμεσα στην πανεπιστημιακή έρευνα σε θέματα αιχμής και τις επιχειρηματικές εφαρμογές που οδηγούν στο «αύριο», ανοίγει η ιδιωτική πρωτοβουλία: το Πρόγραμμα Γιάννας Αγγελοπούλου για την Επιστήμη, την Τεχνολογία και την Καινοτομία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, το οποίο στοχεύει μεταξύ άλλων και στη διασύνδεση των ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με παραγωγικές δραστηριότητες.

Εξάλλου ειδικό τμήμα του νέου Προγράμματος («Impact for Greece») έχει προβλεφθεί για να αναζητήσει και να προωθήσει δυνατότητες διασύνδεσης με την Ελλάδα, με τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα, καθώς και επιμέρους ερευνητές. Ουσιαστικά οι υπεύθυνοι λειτουργίας του Προγράμματος θα φροντίζουν ώστε Ελληνες επιστήμονες και ερευνητές να έχουν ευκαιρία συμμετοχής σε συνεργατικά σχήματα έρευνας και βέβαια να ωφελούνται από πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο σχετικών δικτύων και συνεργασιών.

Το νέο Πρόγραμμα πενταετούς διάρκειας (παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στο εργαστήριο Cavendish του Cambridge) αφορά τη δημιουργία ενός διεθνούς οικοσυστήματος εκπαίδευσης, έρευνας και επιχειρηματικής δράσης και πρώτοι τομείς που θα προσεγγισθούν είναι η Υπολογιστική Φυσική και τα Ενεργειακά Υλικά. Στόχος δεν είναι να υπάρχει απλώς μια σχέση μεταξύ έρευνας και επιχειρηματικότητας, αλλά η στενή συνεργασία τους. «Γέφυρα μεταξύ έρευνας και εμπορικής εφαρμογής» χαρακτήρισε άλλωστε το Πρόγραμμα η Γιάννα Αγγελοπούλου από το βήμα της εκδήλωσης στο αίθριο του Maxwell Centre του εργαστηρίου Cavendish. Οπως τόνισε ειδικότερα, επιδίωξη είναι ο περιορισμός «του χρόνου που χωρίζει την έρευνα από την αγορά, του χρόνου που μεσολαβεί από την ιδέα μέχρι τη βιομηχανική εφαρμογή – και την κοινωνική χρησιμότητα» και υπογράμμισε τον καταλυτικό ρόλο που προσδοκάται να παίξει το Πρόγραμμα και η ανάπτυξή του στην αιχμή της επιστήμης, της έρευνας και της καινοτομίας.

Συγκεκριμένα θα υποστηριχθούν τεχνολογίες του μέλλοντος (με την έρευνα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή) και το Πρόγραμμα θα συνοδεύει τους νέους επιστήμονες από την αρχή της καριέρας τους, συνεισφέροντας στην εξέλιξή τους βήμα – βήμα: Από τις μεταπτυχιακές σπουδές και την έρευνά τους μέχρι και την επιτυχημένη εμπορική αξιοποίηση των ιδεών τους. Για πρωτοβουλία με μεγάλη αξία μίλησε ο πρύτανης καθηγητής Stephen J. Toοpe.