Οικονομία και δημοτικές εκλογές στην Τουρκία

H Τουρκία βρίσκεται εκ νέου σε προεκλογική περίοδο. Δεδομένου ότι οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές έλαβαν χώρα ταυτοχρόνως τον Ιούνιο του 2018, είναι πιθανόν οι δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 2019 να είναι οι τελευταίες εκλογές για ικανό χρονικό διάστημα. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στους τρεις μεγάλους μητροπολιτικούς δήμους, την Κωνσταντινούπολη, την Αγκυρα και τη Σμύρνη. Ενώ η επικράτηση του υποψηφίου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) στη Σμύρνη είναι μάλλον αναμενομένη, η αξιωματική αντιπολίτευση φιλοδοξεί με αξιώσεις να αποσπάσει από το κυβερνών κόμμα τον δήμο της Αγκύρας. Το CHP αγωνίζεται με λιγότερες αλλά υπαρκτές ελπίδες και στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο νέος και φέρελπις δήμαρχος του δυτικού προαστίου του Μπεϊλίκντουζου Εκρέμ Ιμάμογλου αναμετράται με τον τέως πρωθυπουργό και πρόεδρο της Βουλής Μπιναλί Γιλντιρίμ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η απόφαση του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) να μην υποδείξει υποψηφίους σε σειρά μεγάλων δήμων της Τουρκίας. Δεδομένων των εκλογικών συσχετισμών η απόφαση αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως έμμεση στήριξη των υποψηφίων της αντιπολιτεύσεως.

Διάχυτη είναι η ανησυχία στο προεδρικό μέγαρο ότι η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας θα κοστίσει στην εκλογική επίδοση των υποψηφίων του κυβερνώντος κόμματος. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε τον Ιανουάριο ομάδα ερευνητών του πανεπιστημίου Καντίρ Χας, ο τουρκικός λαός θεωρεί την ανεργία και την ακρίβεια ως τα δύο σημαντικότερα προβλήματα της χώρας. Η απειλή που προέρχεται από την οργάνωση του Φετουλάχ Γκιουλέν και η ένοπλη διαμάχη με το ΡΚΚ ακολουθούν σε αυτήν την κατάταξη. 57,1% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι οι οικονομικές εξελίξεις του τελευταίου έτους τους επηρέασαν αρνητικώς, ενώ μόνον 21,9% θεωρούν ότι δεν επηρεάσθηκαν από τις εξελίξεις. Τέλος, το ποσοστό αυτών που θεωρούν την οικονομική πολιτική της κυβερνήσεως επιτυχημένη έπεσε για πρώτη φορά από το 2016, και μάλιστα κατά 14,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2017, στο 33,5%. Τούτο εξηγεί και τη μεγάλη σημασία που προσδίδεται στο αποτέλεσμα από πολιτικούς αναλυτές και την προσωπική εμπλοκή του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ας μην ξεχνούμε άλλωστε ότι και ο ίδιος ο κ. Ερντογάν ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία με την εκλογή του το 1994 ως δημάρχου στον μητροπολιτικό δήμο της Κωνσταντινουπόλεως. Το προσωπικό ενδιαφέρον του προέδρου της Τουρκίας για τις τιμές των οπωροκηπευτικών και οι επιθέσεις του εναντίον των «κερδοσκόπων» που κρατούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα εντάσσονται σε μια προσπάθεια να αποσεισθούν οι κυβερνητικές ευθύνες για την άνοδο του πληθωρισμού σε επίπεδα άνω του 20% και τις αναπόφευκτες συνέπειες αυτής για την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Η ίδρυση «δημοτικών οπωροπωλείων» στα οποία δημοτικοί υπάλληλοι πωλούν διατιμημένα οπωροκηπευτικά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντιδράσεως επικοινωνιακού χαρακτήρος που επιδιώκει να διαχειρισθεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια μέχρι τις δημοτικές εκλογές.

Από την άλλη οι εικόνες με τις ουρές των πενήτων που περιμένουν επί ώρες για δυο-τρία κιλά φθηνά κρεμμύδια ή πατάτες θυμίζουν άλλες εποχές τις οποίες υποτίθεται ότι είχε ξεπεράσει η Τουρκία χάρις στην οικονομική πολιτική του ΑΚΡ. Το αφήγημα της ισχυρής τουρκικής οικονομίας και της ευημερίας για όλους δέχεται βαρύ πλήγμα, και τα πραγματικά προβλήματα της οικονομίας παραμένουν χωρίς λύση.

Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ