Εισβολή των «απέξω»

Μόνιμη επωδός στο ελληνικό πολιτικό σύστημα είναι η καταδίκη των άκρων (των δεξιών κατά βάση, όχι όλων) για τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούμεθα. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην Ευρώπη. Καταδίκη, κινδυνολογία κι επίκληση φόβων. Καμία όμως ουσιαστική προσπάθεια δεν γίνεται για να αναζητηθούν τα αίτια αυτών των εξελίξεων.

Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βρίσκονται σε αναταραχή. Ολόκληρη η Δύση δείχνει να ανασυντάσσεται απρογραμμάτιστα κι απροσδόκητα. Από το Brexit στην παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ κι από τον Τράμπ στον Ορμπαν, στο ΑfD και στους Podemos είναι φανερό πως τα λαϊκά στρώματα στρέφουν την πλάτη στα συμβατικά κόμματα και στις παραδοσιακές πολιτικές (συντηρητικές και σοσιαλδημοκρατικές) αναζητώντας το καινούργιο στο περίεργο, στο ασυνήθιστο και στο ανατρεπτικό.

Κι όταν ακόμα απογοητεύονται από τις νέες τους επιλογές δεν γυρίζουν πάντα πίσω. Αρκετοί εμμένουν σε αυτό που επέλεξαν κι άλλοι αναζητούν νέες εξωσυστημικές επιλογές. Τι ακριβώς συμβαίνει; Ποιο είναι στην ουσία το πρόβλημα;

Είναι φανερό στα μάτια του κόσμου πως οι πολιτικές των παραδοσιακών κομμάτων δεν ανταποκρίνονται στα σύγχρονα προβλήματα. Η οικονομική αποτελμάτωση, οι προκλήσεις των ανοιχτών αγορών και του διεθνούς εμπορίου (που ξαφνικά οι δυτικοί εργαζόμενοι συνειδητοποίησαν πως και οι λαοί του πρώην τρίτου κόσμου έχουν οικονομικά δικαιώματα και δικαιούνται  να ανταγωνίζονται με ίσους όρους), οι ανεξέλεγκτες ροές μουσουλμάνων, κυρίως μεταναστών, και η διάβρωση των δυτικών ηθικών και κοινωνικών αξιών συσσωρεύονται. Και είναι φανερό πως οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις δεν έχουν ικανοποιητικές απαντήσεις να δώσουν.

Αυτό που συμβαίνει είναι μια κρίση εμπιστοσύνης. Το πολιτικό σύστημα κλονίζεται και οι μέχρι τώρα «απέξω» κερδίζουν σημαντικά ερείσματα ώστε να αρχίσουν να πρωταγωνιστούν στο κεντρικό πομιτικό σκηνικό. Ο Στιβ Ρίτσαρντς , στο διεισδυτικό του βιβλίο «The Rise of the Outsiders» (2017), αναλύει τα αίτια κι επισημαίνει τους κινδύνους.

Αν δεν υιοθετηθούν ριζοσπαστικές ανατρεπτικές πολιτικές από τα κόμματα του παραδοσιακού Κέντρου, η εμπιστοσύνη του λαού δύσκολα θα κερδηθεί. Και το επικίνδυνο κλίμα, που θυμίζει χρόνια Μεσοπολέμου, θα διογκωθεί. Με άγνωστα αποτελέσματα.