Πανεπιστημιακό υβρίδιο

Ιδιωτικά πανεπιστήμια με κρατικό μανδύα και δίδακτρα «από το παράθυρο» φτιάχνει η κυβέρνηση, λίγες εβδομάδες μάλιστα μετά την ολοκλήρωση μιας ακόμη συζήτησης στη Βουλή για τη λειτουργία ή όχι στη χώρα ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης. Ετσι, με την επικείμενη συγχώνευση του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου με το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας που βρίσκεται σε εξέλιξη (καθώς πρόκειται για το μόνο ΤΕΙ που θα έμενε «ορφανό», αφού κανένα άλλο πανεπιστήμιο δεν συμφώνησε να συνεργαστεί μαζί του), τα δίδακτρα μπαίνουν κανονικά στην καθημερινότητα των Ανώτατων Ιδρυμάτων της χώρας, και μάλιστα σε προπτυχιακά προγράμματα. Το ίδιο έχει γίνει βέβαια με το Διεθνές Πανεπιστήμιο που μπορεί να χρεώνει δίδακτρα κανονικά και σε προπτυχιακά προγράμματα σε φοιτητές «τρίτων χωρών».

ΜΕ ΔΙΔΑΚΤΡΑ. Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) ωστόσο αποτελεί μια διαφορετική ιστορία. Παρέμεινε επί σειρά ετών το μοναδικό κρατικό ίδρυμα που χρέωνε κανονικά δίδακτρα στους φοιτητές του (προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς) προσφέροντας προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Στο παρελθόν είχε στο επίκεντρο τα μεταπτυχιακά προγράμματα και προϋπόθεση οι φοιτητές του να έχουν τουλάχιστον τέσσερα χρόνια από την περίοδο που τελείωσαν το σχολείο τους.

Τώρα όμως έχει στρέψει το ενδιαφέρον του κυρίως στα προπτυχιακά προγράμματα, ενώ με τη νέα πρακτική που ακολουθεί η νέα διοίκησή του εισάγονται πλέον στα προγράμματά του και φοιτητές από την ηλικία των 18 ετών (αμέσως δηλαδή μετά την ολοκλήρωση του σχολείου τους), και μάλιστα χωρίς κλήρωση!

Στα προπτυχιακά προγράμματα του ιδρύματος, που είναι πλέον επτά, οι θέσεις που προσφέρονται έχουν αυξηθεί αρκετά (και χωρίς να δημοσιοποιηθεί το γεγονός), με αποτέλεσμα να μη συμπληρώνονται και να εισάγονται σ’ αυτές υποψήφιοι 18 ετών. Κάτι που άλλωστε ο νόμος δεν το απαγορεύει.

Κατ’ επέκταση, το ΕΑΠ συγχωνευόμενο με το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας θα αποτελεί πλέον ένα δημόσιο ίδρυμα που θα χρεώνει κανονικά δίδακτρα (με ηλικιακό προσδιορισμό ή χωρίς), ενώ το νέο ίδρυμα που θα προκύψει θα δέχεται φοιτητές και με Μηχανογραφικό Δελτίο και χωρίς! Ενα υβρίδιο δηλαδή της μορφής που έχουν τα δημόσια πανεπιστήμια στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ (που χρεώνουν δίδακτρα κατά βούληση, καθώς ο νόμος δεν το απαγορεύει) και των μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που λειτουργούν στις υπόλοιπες χώρες του κόσμου. Δεν απαγορεύεται δε στην οποιαδήποτε μελλοντική διοίκησή του να τροποποιήσει τους όρους λειτουργίας του (να επεκτείνει τις κατηγορίες χρέωσης διδάκτρων ή να αλλάξει το ηλικιακό όριο αποδοχής φοιτητών), όπως έχει γίνει  ήδη.

Χαμός και υπογραφές. Το θέμα βέβαια έχει πάρει διαστάσεις στο εσωτερικό του ιδρύματος, καθώς σύσσωμη η ακαδημαϊκή κοινότητά του διαφωνεί στη συγχώνευσή του με το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας, με μοναδικό υπέρμαχο της ιδέας τον διορισμένο επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ πρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΑΠ.

Οι διδάσκοντες στο ίδρυμα μαζεύουν υπογραφές κατά του σχετικού σχεδίου νόμου, που έχουν ήδη φτάσει τις 6.000, ωστόσο ο χρόνος τρέχει. Την ερχόμενη εβδομάδα, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας που βιάζεται να καταργήσει όλα τα ΤΕΙ μέχρι το καλοκαίρι ώστε να παρουσιάσει ένα Μηχανογραφικό Δελτίο χωρίς ανώτατα ιδρύματα τεχνολογικής εκπαίδευσης, παρουσιάζει το νέο σχέδιο νόμου για τη νέα μορφή του ΕΑΠ.

Κατά τη συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής της περασμένης Τρίτης οι κοσμήτορες και ο πρόεδρος του Συλλόγου των μελών ΔΕΠ του ιδρύματος ουσιαστικά δήλωσαν ότι δεν θέλουν να τους εκπροσωπεί στις συζητήσεις με το υπουργείο Παιδείας για το θέμα ο πρόεδρος του ΕΑΠ Βασ. Καρδάσης. Επ’ αυτού, ο ίδιος δήλωνε ότι επί της ουσίας τού ζήτησαν την παραίτησή του. Βέβαια δεν παραιτήθηκε. Κατ’ επέκταση, οι συζητήσεις συνεχίζονται. Και το ΕΑΠ πλέει ολοταχώς προς τη συγχώνευσή του με το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας…

ΠΡΟΧΕΙΡΗ. Από την πλευρά τους, οι κοσμήτορες του ΕΑΠ κάνουν λόγο για πρόχειρη ολοκλήρωση του σχεδίου αναδιάταξης της ανώτατης εκπαίδευσης, υποστηρίζουν ότι το σχέδιο συντάχθηκε χωρίς ακαδημαϊκά κριτήρια, κατηγορούν τον υπουργό Παιδείας ότι δεν έγινε διάλογος και τον καλούν να μη γίνει αυτός που θα καταργήσει το μοναδικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο της χώρας.

Το ΕΑΠ έχει σήμερα 40.000 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, 40 μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού και σχεδόν 2.500 συνεργαζόμενους διδάσκοντες. Αποτελεί δηλαδή ένα ίδρυμα με ισχυρό ακαδημαϊκό αποτύπωμα και (το σημαντικότερο) ένα ίδρυμα κύρους στη συνείδηση των ελληνικών οικογενειών. Τουλάχιστον μέχρι σήμερα.

Από την πλευρά του ο υπουργός Παιδείας της χώρας δήλωσε πρόσφατα ότι στο νέο πανεπιστήμιο που θα δημιουργηθεί «θα ενταχθεί η δομή του ΕΑΠ ως έχει, ταυτόχρονα θα έχει και “παραδοσιακά” τμήματα». «Αυτή η δομή του ΕΑΠ θα μπορέσει τώρα να αναβαθμιστεί, όχι μόνο μέσω συνεργειών αλλά και μέσω των δυνατοτήτων που θα έχει στο πλαίσιο ενός πολύ μεγαλύτερου πανεπιστημίου» υποστήριξε.