Ζητείται… Μακρόν για τη Βρετανία

Ούτε όνομα έχουν, ούτε λογότυπο, ούτε επιτελείο, ούτε χρήματα. Σύμφωνα ωστόσο με τους απεσταλμένους της «Guardian», κανένας από όσους είδαν και άκουσαν προχθές, μέσα σε μια μικρή αλλά ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα με θέα τη Γέφυρα του Γουέστμινστερ, επτά βουλευτές του Εργατικού Κόμματος να ανακοινώνουν την ανεξαρτητοποίησή τους δεν έμεινε με την παραμικρή αμφιβολία ότι αυτό ήταν το ξεκίνημα ενός νέου πολιτικού κόμματος. Ο Τσούκα Ουμούνα, ίσως ο γνωστότερος μεταξύ των «7», το είπε καθαρά χθες: ελπίζει πως μέχρι το τέλος της χρονιάς θα έχει δημιουργηθεί ένα νέο κόμμα. Ο ίδιος άφησε να εννοηθεί ότι μέσα στις επόμενες ημέρες, ή και εβδομάδες, θα ενταχθούν και άλλοι βουλευτές στη νεοσύστατη «Ανεξάρτητη Ομάδα», ανάμεσά τους και κάποιοι από το Συντηρητικό Κόμμα. Είναι λοιπόν αυτή η «ώρα του Μακρόν» για τη Βρετανία; Η αρχή μιας νέας πολιτικής εποχής αντίστοιχης με εκείνη που ξεκίνησε ο Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία;

Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να περιμένουμε να δούμε, λέει στο Politico ο Τιμ Μπέιλ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου. Υπάρχουν λόγοι να αμφιβάλλουμε, αλλά και λόγοι να πιστεύουμε πως οι Εργατικοί αντάρτες έχουν πιθανότητες να επανασχεδιάσουν τους κανόνες και τις γραμμές μάχης της βρετανικής πολιτικής. Κατ’ αρχήν, επισημαίνει ο Μπέιλ, για να «το κάνεις όπως ο Μακρόν», να κερδίσεις από το πουθενά μια εκλογική μάχη μέσα σε διάστημα μηνών, χρειάζεσαι… κάποιον σαν τον γάλλο πρόεδρο. Και προς το παρόν δεν είναι προφανές ποιος από τους «7» θα μπορούσε να γίνει η κινητήρια δύναμη μιας τέτοιας εξέγερσης. Το όνομα του Τσούκα Ουμούνα, ενός 40χρονου που γεννήθηκε στο Λονδίνο από νιγηριανό πατέρα και αγγλο-ιρλανδή μητέρα, σπούδασε νομικά, εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 2010 και παραιτήθηκε από σκιώδης υπουργός Επιχειρήσεων των Εργατικών με το που ανέλαβε ο Τζέρεμι Κόρμπιν το κόμμα, το 2015, ακούγεται πολύ τελευταία. Το ίδιο και το όνομα της 38χρονης (και ετοιμόγεννης) Λουτσιάνα Μπέργκερ, εβραίας βουλευτού από το Λίβερπουλ που παραιτήθηκε κατηγορώντας για «θεσμικό αντισημιτισμό» το Εργατικό Κόμμα. Αλλά αυτό δεν αρκεί.

Κι έπειτα, υπάρχει το ερώτημα του τι (θα) προτείνει το νέο κίνημα. Προς το παρόν γνωρίζουμε τι δεν θέλουν οι «7»: ένα κόμμα που κατηγορούν ως «θεσμικά αντισημιτικό» και «όμηρο των μηχανιστικών πολιτικών της σκληροπυρηνικής Αριστεράς», έναν ηγέτη που ουσιαστικά «διευκολύνει το Brexit». Δεν γνωρίζουμε όμως τι θέλουν – πέρα από ένα δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit, αλλά αυτή είναι μια μάχη που μπορεί να αποδώσει καρπούς μόνο βραχυπρόθεσμα. Ενδεχομένως να υπάρχει μια αγορά στη Βρετανία για ένα κόμμα αόριστα κεντροαριστερό στα οικονομικά, θα υπάρχουν ωστόσο σαφώς λιγότεροι ψηφοφόροι για ένα κόμμα απροκάλυπτα φιλελεύθερο σε θέματα μετανάστευσης, εγκληματικότητας ή κράτους πρόνοιας. Επιπλέον, ένα νέο κόμμα χρειάζεται χρήματα, χρειάζεται δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες μέλη. Και το αμιγώς πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα της Βρετανίας συνιστά το πιο εχθρικό περιβάλλον που μπορεί να φανταστεί κανείς.

Από την άλλη μεριά, λέει ο καθηγητής Μπέιλ, όσο πολωμένο και αν μοιάζει σήμερα το κλίμα στη Βρετανία, οι πολιτικές ταυτότητες είναι πιο ρευστές, ολοένα και λιγότεροι άνθρωποι είναι ακραιφνώς Εργατικοί ή και Συντηρητικοί. Οι διαχωρισμοί μεταξύ «Δεξιάς» και «Αριστεράς» έχουν θολώσει, πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν ούτε να ακούνε για ιδεολογίες, θέλουν απλώς ικανότητες, και δεν μοιάζει να τις παίρνουν ούτε από τους Εργατικούς ούτε από τους Τόρις. Στην εποχή της συνεχούς ενημέρωσης και των social media, ένα νέο κόμμα με το «σωστό» μήνυμα και τη «σωστή» εικόνα μπορεί να προσελκύσει πολύ περισσότερη προσοχή πολύ πιο γρήγορα από ό,τι ουδέποτε άλλοτε. Oσο για τη στρατολόγηση μελών και τη συγκέντρωση χρημάτων, υπάρχουν για αυτά ψηφιακές πλατφόρμες.

Πολλά θα κριθούν από το αν και πόσοι ακόμα βουλευτές, είτε από την κυβερνητική παράταξη είτε από την αντιπολίτευση, θα προσχωρήσουν προσεχώς στην «Ανεξάρτητη Ομάδα». Ο Ουμούνα απηύθυνε χθες νέο κάλεσμα σε οποιονδήποτε «θέλει να διορθώσει την πολιτική κατάσταση της Βρετανίας» να ενταχθεί σε αυτήν. Οι φήμες για περισσότερες αποσκιρτήσεις οργιάζουν. Αρκετοί Εργατικοί βουλευτές έχουν ενοχληθεί από την αντίδραση του Κόρμπιν στην παραίτηση των «7», το γεγονός ότι εκφράζει «απογοήτευση» και «λύπη» αλλά δεν κάνει την παραμικρή αυτοκριτική. Αρκετοί φιλοευρωπαίοι συντηρητικοί βουλευτές (πρέπει να) νιώθουν αγανάκτηση βλέποντας την Τερίζα Μέι να κατευθύνεται σήμερα εκ νέου στις Βρυξέλλες, προκειμένου να συναντηθεί πάλι με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, χωρίς να διαφαίνεται καμία άμεση προοπτική άρσης του αδιεξόδου και αποφυγής ενός άτακτου Brexit. Ιδανικά, οι «7» χρειάζονται 29 ακόμα βουλευτές για να ξεπεράσουν το Εθνικό Κόμμα Σκωτίας και να αποκτήσουν επίσημο «καθεστώς τρίτου κόμματος», με όλα τα προνόμια που αυτό συνεπάγεται. Θα το καταφέρουν;