Να αλλάξουν οι κανόνες του παιχνιδιού

Στα τέλη του περασμένου μήνα, 56 χρόνια αφότου ο γάλλος πρόεδρος Σαρλ ντε Γκολ και ο γερμανός καγκελάριος Κόνραντ Αντενάουερ υπέγραψαν τη Συνθήκη του Ελιζέ, οι σημερινοί ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας συναντήθηκαν στο Ααχεν, την ιστορική πρωτεύουσα της Ευρώπης, προκειμένου να υπογράψουν ένα νέο σύμφωνο συνεργασίας.

Ολοι οι Ευρωπαίοι πρέπει να καλωσορίσουν τη νέα Συνθήκη του Ααχεν. Παρά τις εσωτερικές τους πολιτικές δυσκολίες, και εν μέσω μιας επιβράδυνσης της ανάπτυξης στην Ευρώπη και του χάους του Brexit, ο Εμανουέλ Μακρόν και η Ανγκελα Μέρκελ συναντήθηκαν προκειμένου να επαναβεβαιώσουν την αμοιβαία κατανόηση των χωρών τους. Η συμφωνία δημιουργεί τις βάσεις για ένα νέο γαλλο-γερμανικό οικονομικό συμβούλιο, καθώς και μία στενότερη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.

Είναι ωστόσο λυπηρό που τα 28 άρθρα της Συνθήκης είναι τόσο αόριστα. Είναι πολύ σημαντικό να συνοδευτεί το κείμενο αυτό από μία νέα μέθοδο, προσαρμοσμένη στον κόσμο που ζούμε. Η γνήσια συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι ο μόνος τρόπος να τονωθούν δύο χειμαζόμενες κυβερνήσεις και να ξεπεραστεί ο συντηρητισμός τους. Στο κάτω κάτω, έχουμε εισέλθει σε μία εποχή όπου η ταχύτητα, πιο πολύ και από το χρήμα, καθορίζει τον ρου των γεγονότων, και όπου η δυνατότητα πειραματισμού αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα επιτυχίας. Στη σημερινή, τύπου ο νικητής-τα-παίρνει-όλα οικονομία, το μεγαλύτερο μέρος του νεοδημιουργηθέντος πλούτου περιέρχεται σε εκείνους που καινοτομούν ταχύτερα.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν το συνειδητοποιούν, αλλά η ΕΕ έχει διαθέσει περισσότερα χρήματα για την έρευνα και την καινοτομία – μέσω του ύψους 77 δισ. ευρώ (87 δισ. δολαρίων) προγράμματος Ορίζοντας 2020 – από ό,τι η Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Σχεδίων του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ (DARPA) τα τελευταία 60 χρόνια (55 δισ. δολάρια). Εντούτοις, παρότι η έρευνα της DARPA οδήγησε απευθείας στο Ιντερνετ (μέσω του Arpanet), το microchip, τις τεχνολογίες stealth, το GPS, τη φωνητική αναγνώριση και τα αυτόνομα οχήματα, αναρωτιέται κανείς πού βρίσκονται οι επαναστατικές καινοτομίες της ΕΕ. Είναι σαφές πως αυτό που μετράει είναι η μέθοδος, όχι το μέγεθος της δαπάνης.

Το πρώτο βήμα, λοιπόν, είναι να αλλάξουμε μέθοδο. Ούτε ο γαλλικός ιακωβινισμός ούτε η γερμανική υπερ-αποκέντρωση είναι κατάλληλα για τον σημερινό κόσμο. Πρέπει να συγκροτήσουμε μία υπηρεσία καινοτομίας, ανοιχτή σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη, προσανατολισμένη προς την έρευνα και την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, καθοδηγούμενη από το οικοσύστημα καινοτομίας ώστε να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή ευελιξία. Πρέπει επιπλέον να φανούμε τολμηροί σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια, ώστε να προστατεύσουμε τις δημόσιες υποδομές μας, όπως και τα δημοκρατικά μας συστήματα. Και να καταστήσουμε το διάστημα στρατηγική προτεραιότητα, γιατί εκεί θα κριθεί ο αγώνας σε ό,τι αφορά τις επικοινωνίες, τον γεωγραφικό εντοπισμό και τις τεχνολογίες των αυτόματων οχημάτων – για να μη μιλήσουμε για τις στρατιωτικές συγκρούσεις.

Πρέπει να υιοθετήσουμε ένα ριζικά διαφορετική και πιο ευέλικτη στρατηγική πριν να είναι πολύ αργά. Η Συνθήκη του Ααχεν μπορεί να αποτελέσει μια καλή βάση -χρειάζεται όμως τολμηρή, άμεση και αποφασιστική δράση.

Ο Αντρέ Λέζεκρουγκ-Πιετρί είναι γαλλογερμανός επενδυτής στον τομέα της τεχνολογίας και εκπρόσωπος της Joint European Disruptive Initiative.