Συμφωνία κυβέρνησης με τραπεζίτες για την πρώτη κατοικία

Με την αξία του ακινήτου να διαμορφώνεται στα 250.000 ευρώ και το υπόλοιπο του δανείου να έχει ταβάνι τα 130.000 ευρώ, αλλά και την ένταξη των δανείων των μικρομεσαίων και των εμπόρων με δάνεια συνδεδεμένα με την πρώτη κατοικία στις ρυθμίσεις του νέου πλαισίου που θα αντικαταστήσει τον νόμο Κατσέλη, συμφώνησαν τελικά χθες, λίγο πριν από τις 10 το βράδυ, κυβέρνηση και τράπεζες.

Παρά το χάσμα που αρχικά υπήρχε μεταξύ των δύο πλευρών, τόσο η κυβέρνηση όσο και οι τράπεζες υποχώρησαν από τις αρχικές τους θέσεις και βρέθηκε τελικά η χρυσή τομή ώστε η κυβέρνηση εντός του Σαββατοκύριακου να προετοιμάσει και να στείλει την πρότασή της στους θεσμούς και έως το τέλος του μήνα να έχει προχωρήσει στη θεσμοθέτηση του νέου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο και θα αντικαταστήσει τον ισχύοντα νόμο Κατσέλη – Σταθάκη που λήγει.

Η σύσκεψη μεταξύ των αρμόδιων υπουργών και των εκπροσώπων των τραπεζών ξεκίνησε στις 7 το απόγευμα. Οι δύο πλευρές προσπάθησαν να βρουν κοινές θέσεις αναφορικά με το ύψος της αξίας των ακινήτων που μπορούν να προστατευτούν, αλλά και το ύψος στο οποίο θα πρέπει να είναι το υπόλοιπο του δανείου ώστε οι δανειολήπτες να μπορούν να ενταχθούν σε ευνοϊκές ρυθμίσεις. Το νέο πλαίσιο προστασίας θα βασίζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος άξονας θα αφορά τους οικονομικά ασθενέστερους δανειολήπτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές, για τους οποίους και θα υπάρχει η πρόνοια της κρατικής επιδότησης της δόσης του δανείου τους – θα προσφέρεται κρατική επιδότηση του 1/3 της δόσης. Το συνολικό κονδύλι που θα διαθέσει το Δημόσιο για την επιδότηση της δόσης των δανείων για τη διετία 2019-2020 ξεπερνάει τα 400 εκατ. ευρώ. Ο δεύτερος άξονας θα αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των δανειοληπτών.

το 80% των κοκκινων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της κυβέρνησης και των τραπεζών, η νέα ρύθμιση αναμένεται να δώσει προστασία σε περίπου 237.000 δανειολήπτες με ληξιπρόθεσμες όφειλες σε στεγαστικά δάνεια, αριθμός που αφορά περίπου το 80% των κόκκινων δανείων. Αν και ακόμα η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει επίσημα τα κριτήρια του νέου πλαισίου για την προστασία, σύμφωνα με πληροφορίες τα εισοδηματικά κριτήρια για την ένταξη στον νόμο θα είναι κλιμακωτά και θα λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή κατάσταση του δανειολήπτη. Συγκεκριμένα:

• Για τον άγαμο το ετήσιο εισόδημα θα είναι στα 12.500 ευρώ.
• Για ζευγάρι το ετήσιο εισόδημα θα είναι στα 21.000 ευρώ και θα προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί έως το τρίτο.

Επιπλέον οι δανειολήπτες που θα υπαχθούν στη ρύθμιση θα μπορούν να προστατεύουν την πρώτη τους κατοικία, ρυθμίζοντας την οφειλή τους με χαμηλό επιτόκιο και διάρκεια αποπληρωμής έως και 25 έτη, ενώ θα υπάρχει και δυνατότητα κουρέματος, όταν το υπόλοιπο του δανείου υπερβαίνει το 120% της αξίας του ακινήτου.

Επίσης στη νέα ρύθμιση θα μπαίνουν και τα επαγγελματικά δάνεια με ενέχυρο την πρώτη κατοικία. Στόχος της κυβέρνησης είναι το νέο πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ από την 1η Μαρτίου.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Γιάννης Δραγασάκης, ο υπουργός Επικρατείας Αλέκος Φλαμπουράρης, ο Δημήτρης Λιάκος και η Θεανώ Φωτίου, ενώ από την πλευρά των τραπεζών παρόντες ήταν ο πρόεδρος της ΕΕΤ Νίκος Καραμούζης, οι διευθύνοντες σύμβουλοι των τεσσάρων συστημικών τραπεζών Βασίλης Ψάλτης, Χρήστος Μεγάλου, Φωκίων Καραβίας, Παύλος Μυλωνάς και ο αναπληρωτής CEO της Eurobank και υπεύθυνος για τα NPLs της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών Θόδωρος Καλαντώνης.

Tι ισχύει

• Για τους εξαιρετικά ευάλωτους οικονομικά δανειολήπτες: εφόσον η αξία της πρώτης κατοικίας κυμαίνεται μεταξύ 120.000 και 220.000 ευρώ, προσαυξημένη ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη, και το ετήσιο εισόδημα δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης (δηλαδή άγαμος 8.184 ευρώ, ζευγάρι 13.920 ευρώ κ.λπ.), το Δημόσιο καλύπτει έως και το 95% των μηνιαίων καταβολών επί τριετία.
• Για τους δανειολήπτες που συμπεριλαμβάνονται στα μεσαία οικονομικά στρώματα ισχύουν τα εξής κριτήρια, αντίστοιχα: εφόσον η αξία της πρώτης κατοικίας δεν υπερβαίνει τα 180.000 ευρώ για έναν ενήλικο (ποσό που προσαυξάνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη σε 220.000 για ζευγάρι, 240.000 για οικογένεια με ένα παιδί, 260.000 για οικογένεια με δύο παιδιά, 280.000 για οικογένεια με τρία παιδιά κ.ο.κ.) και το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του οφειλέτη δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης προσαυξημένες κατά 70% ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση (εισόδημα άγαμου 13.908 ευρώ, ζευγαριού 23.664 ευρώ κ.λπ.), τότε αναδιαρθρώνονται τα δάνεια με βάση τις δυνατότητες αποπληρωμής και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη και του προσφέρεται δικαστική κάλυψη.

Η περίοδος αποπληρωμής μπορεί να επιμηκυνθεί έως 35 έτη και η συνολική οφειλή να προσαρμοστεί στα επίπεδα της μειωμένης εμπορικής αξίας της πρώτης κατοικίας του. Η αίτηση ένταξης υποβάλλεται, υποχρεωτικά, από δικηγόρο και απαιτείται έκδοση δικαστικής απόφασης. Για τα χαμηλά εισοδήματα παρέχεται δωρεάν δικηγόρος από το υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μέσω του θεσμού της νομικής βοήθειας, με απλή αίτηση στο Πρωτοδικείο της περιοχής διαμονής.