Ποιος γαβγίζει δυνατότερα;

Η απάντηση στο ερώτημα είναι προφανής, αν και όχι απαραίτητα σωστή. Η διεθνής κοινοβουλευτική εμπειρία υποδεικνύει ότι δυνατότερα γαβγίζει ο πιο αδύναμος. Εκείνος ωφελείται από την ένταση. Και στατιστικά να το πάρετε, πίσω από κάθε είδους «εκτροπή» από την κάθε είδους «νομιμότητα» (είτε επανάσταση τη βαφτίσετε, είτε πραξικόπημα, είτε εκλογικό αγώνα με όρους κοκορομαχίας) κρυβόταν συνήθως ο πιο αδύναμος. Αυτός ανεβάζει τα ντεσιμπέλ, μπας και συμπαρασύρει τον πολιτικό του αντίπαλο και τον… κατεβάσει στο επίπεδό του, με την πεποίθηση ότι ανάμεσα σε δύο υστερικούς πολιτευτές, εσύ, ο ψηφοφόρος, επιλέγεις τον υστερικό που σου φαίνεται πειστικότερος. Είπαμε όμως. Αυτά συμβαίνουν σε κοινοβουλευτικές δημοκρατίες με μακρά παράδοση στον διάλογο και ανυποχώρητο σεβασμό στον ορθό λόγο. Στα μεσογειακά κλίματα, όπως και στα μεσανατολικά ή στα λατινοαμερικανικά, εκτιμάται περισσότερο η έκλυση τεστοστερόνης από ένα ατράνταχτο επιχείρημα. Ο Σταμάτης Κραουνάκης μάς το είπε τις προάλλες μέσες – άκρες: όσο πιο κατσικίσια «αντρίλα» μεταφέρει ένας πολιτευτής πάνω στο πάλκο ή μέσα στο Κοινοβούλιο, όσο πιο συχνά καταπατάει τα όρια που ξεχωρίζουν τον αρκουδιάρη από την αρκούδα, τόσο και πιο εύκολα πυρπολεί τη λίμπιντό μας. Εάν τα σεξουαλικά μας πρότυπα, εξυπακούεται, είναι βουκολικά και μόνο.

Το έχουμε πει πολλές φορές. Η αξιωματική αντιπολίτευση καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις δημοσκοπήσεις ως ο νικητής των ερχόμενων εθνικών εκλογών. Παρότι ο αυριανός ηττημένος έχει κάθε λόγο να μεταθέτει την ημερομηνία των εθνικών εκλογών έως ότου αποστραγγίξει και το τελευταίο συνταγματικό περιθώριο – λέγε με, Οκτώβριο -, μια άλλη αδήριτη ανάγκη – λέγε με, Οικονομία – επιτάσσει ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να παρατείνουμε την προεκλογική περίοδο επί εννέα ακόμη μήνες. Κάτι τέτοιο δείχνει να το αντιλαμβάνεται ο αυριανός ηττημένος, γι’ αυτό και, αν προσέξουμε, θα παρατηρήσουμε ότι οι πιο πολλές από τις παροχολογίες του είναι μεταχρονολογημένες, σαν ακάλυπτες επιταγές, ώστε να τις φορτωθεί στην καμπούρα του (και να εκτεθεί, ως εκ τούτου, ανεπανόρθωτα) ο αυριανός νικητής. Οπως πολύ ορθά έχει επισημανθεί από πλείστους όσους πολιτικούς αναλυτές: «Αυτοί υπόσχονταν τα πάντα όταν ήταν βέβαιο ότι θα κερδίσουν τις εκλογές. Τώρα που θα τις χάσουν, θα κάνουν σκόντο;».

Υπάρχει όμως κι ένα προνομιούχο πεδίο υποσχέσεων που δεν έχει την παραμικρή συγγένεια με την Οικονομία. Ονομάζεται αντεκδίκηση. Ρεβανσισμός. Είναι η πιο ύπουλη παγίδα, στην οποία καλείται να μην πέσει η αξιωματική αντιπολίτευση. Είναι και η πιο πιθανή για να πέσει, καθώς ο ρεβανσισμός, όχι μονάχα ήταν πάντοτε η πιο εύκολη και ανέξοδη δέσμη υποσχέσεων, αλλά ικανοποιούσε και τον χαμηλότερο πνευματικό παρονομαστή του εκλογικού σώματος, σημάδευε κατευθείαν στο υπογάστριο. Ηταν και η πιο… αναμενόμενη. Υστερα από τέσσερα χρόνια εξαπατήσεων, οι εξαπατημένοι ευλόγως ονειρεύονται να πάρουν το αίμα τους πίσω. Να φύγουν «αυτοί», να έρθουμε «εμείς». Ωστόσο, εάν «αυτοί» πεισθούν ότι δίνουν τον υπέρ πάντων αγώνα, ότι η ήττα τους δεν θα σημαίνει μόνο την απώλεια της εξουσίας, αλλά και την… εξαφάνισή τους, θα έχουν κάθε λόγο να μετατρέψουν έναν εκλογικό «περίπατο» της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε ανηλεή «μάχη χαρακωμάτων». Από την άλλη μεριά, η αξιωματική αντιπολίτευση δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να μετατρέψει έναν «περίπατο» σε «λουτρό αίματος».

Κάτι τελευταίο. Ο εθνικός διχασμός είναι η διαχρονική μας κατάρα. Πολλοί πολιτευτές μας και για αβάσταχτα μακρύ διάστημα έχτισαν τις σταδιοδρομίες τους στο «εμείς» και στο «αυτοί». Δεν έχουμε πια ούτε χρόνο ούτε χρήμα για να επενδύσουμε στον εθνικό διχασμό. Εχουμε μια ρημαγμένη πατρίδα που μας χρειάζεται όλους, νικητές και ηττημένους. Οχι στα λόγια. Στην πράξη.