Το ειδικό βάρος του ευρώ στις αγορές

Ενας από τους μεγάλους ισχυρισμούς για το ευρώ ήταν ότι θα ανταγωνιζόταν το δολάριο ΗΠΑ ως ένα δεύτερο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Αυτές οι ελπίδες απέτυχαν να πραγματοποιηθούν. Η βαρύτητα του ευρώ στα παγκόσμια αποθέματα και στις χρηματοπιστωτικές αγορές σήμερα είναι περίπου η ίδια όπως ήταν πριν από δύο δεκαετίες, όταν το ευρώ αντικατέστησε το γερμανικό μάρκο και άλλα δέκα εθνικά νομίσματα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως και οι περισσότεροι ευρωπαίοι νομοθέτες, θεωρεί ότι η ευρωζώνη θα ωφεληθεί εάν το ευρώ διαδραματίσει πιο παγκόσμιο ρόλο. Αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητα αλήθεια.

Ενα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα έχει νόημα για μια μεγάλη οικονομία που δεν εξαρτάται πολύ από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι ΗΠΑ δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα. Ομως η οικονομία της ευρωζώνης είναι μικρότερη. Επιπλέον, το μερίδιο της ευρωζώνης στην παγκόσμια οικονομία μειώθηκε από περίπου 25% όταν το ευρώ γεννήθηκε σήμερα σε 15% και σύντομα θα μειωθεί κάτω από το 10%.

Το ειδικό βάρος της αμερικανικής οικονομίας φυσικά θα μειωθεί, καθώς η Κίνα και η Ινδία θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται ταχύτερα. Ωστόσο, το δολάριο θα διατηρήσει τον συμβατικό του ρόλο ως το βασικό νόμισμα για τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, εφόσον η Κίνα περιορίζει τις κινήσεις κεφαλαίων για να διατηρήσει τον έλεγχο της εγχώριας οικονομίας της. Το ευρώ, από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να δει να αυξάνεται η παγκόσμια επιρροή του μόνο εάν μέσω μιας ταχείας ανάπτυξης μπει φρένο στην υποχώρηση της οικονομίας της ευρωζώνης.

Ωστόσο, ακόμη και αν υποτεθεί ότι τα προβλήματα της ευρωζώνης συνεχίζονται, αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά μείωση του βιοτικού επιπέδου. Το μερίδιο της οικονομίας της Ιαπωνίας στο παγκόσμιο ΑΕΠ μειώθηκε κατά το ήμισυ κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών, ενώ το βιοτικό επίπεδο συνέχισε να βελτιώνεται, αν και με αργούς ρυθμούς.

Είτε έτσι είτε αλλιώς, είναι καλό το ότι οι πρώιμες ελπίδες για να γίνει το ευρώ ένα πραγματικό παγκόσμιο νόμισμα δεν έχουν ευοδώσει. Η ευρωζώνη αντιμετωπίζει επί του παρόντος αρκετές οικονομικές προκλήσεις χωρίς την πρόσθετη επιβάρυνση που έχει η υποστήριξη ενός παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.

Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του European Policy Studies. Εχει εργαστεί για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και διετέλεσε οικονομικός σύμβουλος για την Κομισιόν, το Ευρωκοινοβούλιο και τη γαλλική κυβέρνηση.