Το ναυάγιο με τους λιγνίτες δείχνει τώρα τη «μικρή ΔΕΗ»

Σε πολιτικό φιάσκο για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εξελίχθηκε ο διαγωνισμός πώλησης των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και τώρα η ανησυχία είναι η επιστροφή του σεναρίου της «μικρής ΔΕΗ» ή της προσθήκης στους πωλούμενους σταθμούς και εκείνων των υδροηλεκτρικών.

Ηδη από σήμερα η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σπεύδει να προλάβει τις εξελίξεις στις Βρυξέλλες επιδιώκοντας την επανάληψη του διαγωνισμού πώλησης της Μεγαλόπολης III και IV ισχύος 600 MW (Μεγαβάτ) και της Μελίτης I ισχύος 450 MW μαζί με την άδεια κατασκευής για τη δεύτερη μονάδα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το επιτελείο του υπουργού Γιώργου Σταθάκη θα αποζητήσει τη βελτίωση τεχνικών όρων και θα επιχειρήσει να βάλει κόκκινη γραμμή στο ενδεχόμενο που η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εγείρει θέμα στην πώληση και υδροηλεκτρικών σταθμών ή επαναφέρει το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ». Δηλαδή την πώληση ενός χαρτοφυλακίου της Δημόσιας Επιχείρησης που θα περιλαμβάνει μονάδες από όλες τις κατηγορίες καυσίμου: λιγνιτικές, υδροηλεκτρικά και φυσικό αέριο.

ΤΟ ΞOΡΚΙΖΟΥΝ. Το σενάριο αυτό η κυβέρνηση θέλει να το αποφύγει καθώς έρχεται σε αντίθεση με την απόφασή της να καταργήσει τον νόμο που είχε ψηφιστεί από την κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ και προέβλεπε τη σύσταση της «μικρής ΔΕΗ» και την πώλησή της. Αυτή περιείχε εκτός από μονάδες και μέρος του πελατολογίου αλλά και των ζημιών που αντιστοιχούσαν σε ποσοστό 30% της δημόσιας εταιρείας.

Επίσης, όπως αναφέρουν πληροφορίες, η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά της για τους χειρισμούς της Δημόσιας Επιχείρησης ως προς τη διενέργεια του διαγωνισμού πώλησης των λιγνιτικών μονάδων, με αποτέλεσμα στις προτάσεις της προς τις Βρυξέλλες να συμπεριλαμβάνεται κι εκείνη για τη διεξαγωγή του από ανεξάρτητο φορέα.

Οπως και να ‘χει, η κυβέρνηση έχει σημαντικές πολιτικές ευθύνες για το αδιέξοδο του τρέχοντος διαγωνισμού, ο οποίος σημειωτέον ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2018 και έπειτα από αλλεπάλληλες αναβολές έφτασε να καταλήξει την περασμένη Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου με μία προσφορά από τη Μυτιληναίος για έναν από τους δύο λιγνιτικούς σταθμούς, αυτόν της Μελίτης, χωρίς να γίνει αποδεκτή. Πηγές θέλουν το τίμημα που πρότεινε να ήταν στα 25 εκατ. ευρώ.

Προσφορά είχε καταθέσει και η κοινοπραξία Sev.En Energy (Τσεχία) – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και για τα δύο λιγνιτικά κέντρα, αλλά με όρους και προϋποθέσεις που ήταν εκτός εκείνων του διαγωνισμού. Η πρόταση της κοινοπραξίας ήταν, σύμφωνα με πηγές, στα 103 εκατ. ευρώ.

Η κυβέρνηση είχε ξεκινήσει από πολύ νωρίς τις πανηγυρικές δηλώσεις και προβλέψεις για θετική έκβαση του διαγωνισμού, όταν τον Δεκέμβριο του 2017 στο market test που είχε διενεργήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν συμμετάσχει 15 διεθνείς και εγχώριοι επενδυτές. Βέβαια, η προδιαγωνιστική διαδικασία δεν έχει καμία σημασία για την κανονική, καθώς απλά η Κομισιόν διερευνά μέσα από ερωτηματολόγιο απαντήσεις για το πιθανό ενδιαφέρον.

Στις 21 Ιουνίου εκδήλωσαν ενδιαφέρον στην προκήρυξη της ΔΕΗ οι CHN Energy (Κίνα) – Damco Energy (όμιλος Κοπελούζου), Sev.En Energy (Τσεχία) – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Μυτιληναίος, EPH (Τσεχία) και ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ (όμιλος Στασινόπουλου).

Μέχρι το τέλος της διαγωνιστικής διαδικασίας συμμετείχαν οι τρεις πρώτοι επενδυτές, με τους δύο, όπως προαναφέρθηκε, να καταθέτουν προσφορές.

Πάντως, από την όλη διαδικασία της οικονομικής και τεχνικής αξιολόγησης των μονάδων που έκαναν οι διεκδικητές προέκυψαν αρνητικά στοιχεία για τα πωλούμενα περιουσιακά στοιχεία. Οι πληροφορίες μιλούν για ζημιές της τάξης των 70 με 80 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις της ΔΕΗ με τους υποψήφιους επενδυτές για τους όρους των συμβάσεων αγοραπωλησίας μετοχών, οι τελευταίοι έθεσαν συγκεκριμένες προϋποθέσεις προκειμένου να καταθέσουν αξιοπρεπείς προσφορές.

Η πώληση των λιγνιτικών σταθμών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης για καθαρότερες μορφές ενέργειας, λιγότερους ρύπους και απανθρακοποίηση της οικονομίας κάθε άλλο παρά ευνοϊκές ήταν για την είσπραξη ικανοποιητικών τιμημάτων. Αρκεί να αναφερθεί ότι το κόστος των δικαιωμάτων για τις εκπομπές αέριων ρύπων που αγοράζουν οι λιγνιτικές μονάδες έχει εκτιναχθεί στα 25 ευρώ τον τόνο από μόλις 5 ευρώ που ήταν το 2017. Και οι προβλέψεις κάνουν λόγο για τιμές ακόμη και στα 30 με 40 ευρώ τον τόνο στην προσεχή διετία (2019-2020).

Η κυβέρνηση επιδίωξε να παράσχει κίνητρα στους υποψήφιους επενδυτές, όπως η καθιέρωση αποζημιώσεων μέσω του μηχανισμού επάρκειας ισχύος, χωρίς όμως ακόμη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει απαντήσει θετικά επί του ελληνικού αιτήματος.

Επιπλέον προχώρησε στην κατάργηση του λιγνιτικού τέλους, ενώ η ΔΕΗ έτρεξε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου στη Μεγαλόπολη και τη Μελίτη, στο οποίο συμμετείχαν 400 από τους περίπου 1.200 εργαζομένους, εξοικονομώντας 21 εκατ. ευρώ.

Η «άσκηση», όμως, για τους επενδυτές δεν έβγαινε. Και μάλιστα αν και προ τριών μηνών η Κομισιόν είχε αποδεχτεί τις αρχές λειτουργίας ενός μηχανισμού επιμερισμού κερδών – ζημιών ανάμεσα στον αγοραστή και τον πωλητή των μονάδων, που είχαν προτείνει οι Τσέχοι της κοινοπραξίας με την ελληνική ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, εντούτοις η πρόταση αυτή τροποποιήθηκε από τη ΔΕΗ, με αποτέλεσμα οι Βρυξέλλες να την απορρίψουν.

ΠΟΣΑ ΛΟΓΑΡΙΑΖΑΝ. Η δημόσια εταιρεία λέγεται ότι είχε αποτιμήσει τη Μεγαλόπολη και τη Μελίτη στα 300 εκατ. ευρώ. Αξίες οι οποίες, ωστόσο, από τους επενδυτές αμφισβητούνται με βάση τις σημερινές συνθήκες λειτουργίας των μονάδων και του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος που είναι αντίθετο στον άνθρακα.

Η ΔΕΗ προσδοκούσε την είσπραξη τιμήματος το οποίο θα ενίσχυε τη ρευστότητά της καθώς, σύμφωνα με εκθέσεις διεθνών οίκων, όπως ο S&P, για τη διετία 2019-2020 θα έχει αρνητικές ταμειακές ροές 1 δισ. ευρώ. Επιπλέον για το 2018 τα προσαρμοσμένα EBITDA (λειτουργική κερδοφορία) θα πέσουν στα 370 με 390 εκατ. ευρώ από 634 εκατ. ευρώ το 2017, ενώ για την περίοδο 2019-2021 η εταιρεία θα χρειαστεί να κάνει επενδύσεις 2,2 δισ. ευρώ προκειμένου να μετασχηματιστεί στρεφόμενη και σε άλλες δραστηριότητες που θα της αποφέρουν έσοδα. Στροφή αναγκαία, καθώς λόγω των υποχρεωτικών μέτρων που έχουν θεσπιστεί για τη ΔΕΗ, στο όνομα της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού, η δημόσια εταιρεία θα πρέπει μέχρι το τέλος του χρόνου να απολέσει τον μισό κύκλο εργασιών της.