Τα καμπανάκια της Fitch και ο κίνδυνος με τη δόση

Η έκδοση πενταετούς ομολόγου δεν συγκίνησε τη Fitch. Τα ρίσκα βάρυναν περισσότερο στις αποφάσεις  αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας, έχοντας σε πρώτο πλάνο τις προκλήσεις στον τραπεζικό τομέα και την ανησυχία αναφορικά με την τήρηση των δημοσιονομικών υποχρεώσεων της χώρας, σε ένα περιβάλλον έντονης προεκλογικής αβεβαιότητας και σε συνδυασμό με τα προειδοποιητικά μηνύματα των θεσμών για ενδεχόμενη απώλεια της δόσης των 750 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο. Από την πλευρά των θεσμών, οι διαθέσεις αναμένεται να αποκαλυφθούν στο περιθώριο της σημερινής συνεδρίασης του Eurogroup.

Την ώρα που οι προτάσεις της κυβέρνησης για την προστασία της πρώτης κατοικίας φέρνουν στα πρόθυρα νευρικής κρίσης τραπεζίτες και θεσμούς, η Fitch διατήρησε αμετάβλητη την αξιολόγηση της οικονομίας στο ΒΒ- χωρίς καν να αναβαθμίσει τις προοπτικές σε θετικές. Οι προοπτικές παρέμειναν σταθερές και τα καμπανάκια για τον κίνδυνο καθοδικής τροχιάς στις μελλοντικές αξιολογήσεις χτύπησαν. Μελλοντικές εξελίξεις που θα μπορούσαν μεμονωμένα ή συλλογικά να έχουν ως αποτέλεσμα αρνητική δράση ως προς την αξιολόγηση, σύμφωνα με τη Fitch, είναι ενδεχόμενη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής ή/ και αντιστροφή οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών κατευθύνσεων μετά τις εκλογές του 2019, αρνητικές εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα που θα αυξάνουν τον κίνδυνο για την πραγματική οικονομία και τα δημόσια οικονομικά, επανεμφάνιση διαρκών ελλειμμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών με περαιτέρω αποδυνάμωση της καθαρής εξωτερικής θέσης.

Στον αντίποδα, παράμετροι αναβάθμισης της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσαν να εδραιωθούν στη βάση διατήρησης υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων με ενίσχυση της εμπιστοσύνης για διατηρήσιμη ανάπτυξη, συντήρηση μεταμνημονιακής οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής η οποία θα υποστηρίζεται από λειτουργική συνεργασία με τους επίσημους πιστωτές, σταθερό πολιτικό περιβάλλον και χαμηλότερο ρίσκο «κρυσταλλοποίησης» των κινδύνων του τραπεζικού τομέα στον κρατικό ισολογισμό.

Στο μέτωπο των τραπεζών, η κυβέρνηση μπροστά στην προοπτική των εκλογών φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στα μηνύματα που θα εκπέμψει στους ψηφοφόρους παρά στους επενδυτές και την πραγματική οικονομία. Την περασμένη εβδομάδα απέστειλε στους θεσμούς πρόταση προστασίας της πρώτης κατοικίας έως 250.000 ευρώ εφόσον το εισόδημα του δανειολήπτη δεν υπερβαίνει τα 35.000 ευρώ. Σε ένα δεύτερο παράλληλο κύμα παρεμβάσεων, σχεδιάζει να καθιερώσει επιδότηση του 1/3 της δόσης του στεγαστικού δανείου για όσους έχουν εισόδημα έως 20.000 ευρώ και αξία πρώτης κατοικίας έως 100.000 ευρώ, ζητώντας παράλληλα από τις τράπεζες να εφαρμόσουν σαρωτικές επιμηκύνσεις δανείων και κουρέματα οφειλών.

Οι τραπεζίτες συναντώνται σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου με τους υπευθύνους λήψης των τελικών αποφάσεων από την κυβέρνηση, στο εσωτερικό της οποίας έχουν ήδη καταγραφεί διαφοροποιήσεις επί του θέματος με δημόσιες παρεμβάσεις του αντιπροέδρου Γιάννη Δραγασάκη, του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, ενώ ο αρμόδιος για τις τράπεζες υπουργός Αλέκος Φλαμπουράρης κινεί τα νήματα χωρίς να παρεμβαίνει δημοσίως.

Η Fitch στο θέμα των τραπεζών προειδοποιεί πως χωρίς περισσότερο δυναμική και προβλέψιμη μείωση των κόκκινων δανείων τα ρίσκα του τραπεζικού τομέα είναι ουσιαστικά ως προς το πιστωτικό προφίλ της χώρας.

Παράλληλα, θέτει τον πήχη των προβλέψεών της για το πρωτογενές πλεόνασμα οριακά χαμηλότερα από τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ στο 3,4% φέτος και στο 3,3% το 2020, επισημαίνει τις «νάρκες» των δικαστικών αποφάσεων για αναδρομικές μνημονιακές περικοπές, θεωρεί ότι είναι επιβεβλημένη η αλλαγή του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής με μειώσεις φόρων οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από τη μείωση του αφορολογήτου και επιλέγει προσεκτικές διατυπώσεις για την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 11%. Σημειώνοντας τη βραχυπρόθεσμη ενίσχυση της κατανάλωσης, τονίζει ότι «αν και είναι νωρίς για να εκτιμηθεί η πλήρης επίπτωση, τα μέτρα αυτά ενδέχεται να έχουν αρνητική επίπτωση στις μισθολογικές διαπραγματεύσεις και την ανταγωνιστικότητα σε βάθος χρόνου».