«Εχουν ξεχωριστή θέση στην κόλαση»

Με την αντίστροφη μέτρηση για το Brexit να έχει ξεκινήσει, την Τερίζα Μέι να επιμένει σε μία αναδιαπραγμάτευση του backstop που η ΕΕ έχει αποκλείσει και τον κίνδυνο μιας άτακτης αποχώρησης της Βρετανίας να αυξάνεται καθημερινά, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, έβαλε χθες σε λέξεις μια σκέψη που κάνουν πολλοί: «Αναρωτιόμουν πώς μοιάζει αυτή η ξεχωριστή θέση στην κόλαση, για εκείνους που προώθησαν το Brexit χωρίς ίχνος σχεδίου για το πώς να το φέρουν σε πέρας με ασφάλεια», δήλωσε κατά την κοινή του συνέντευξη Τύπου με τον Λίο Βαράντκαρ, τον πρωθυπουργό της Ιρλανδίας, ένα 24ωρο πριν από τις συνομιλίες που θα έχει σήμερα στις Βρυξέλλες με τη βρετανίδα πρωθυπουργό. Ενα ανοιχτό μικρόφωνο συνέλαβε τον Βαράντκαρ να του λέει κατόπιν πως έχει δίκιο αλλά θα «βρει μεγάλο μπελά» από τους Βρετανούς. «Ναι, το ξέρω», απάντησε γελώντας ο Τουσκ. Και για την περίπτωση που κάποιος δεν είχε πάρει το μήνυμα, ανέβασε το επίμαχο σχόλιο και στο Τwitter.

Όπως αναμενόταν, οι Brexiteers εξεγέρθηκαν. Πρώτος και καλύτερος, ο Νάιτζελ Φάρατζ, ο ηγέτης του UKIP – ένας από αυτούς τους πρωταγωνιστές της καμπάνιας για το Brexit που έγιναν μετά το δημοψήφισμα καπνός: «Μετά το Brexit θα απελευθερωθούμε από μη εκλεγμένους, αλαζονικούς νταήδες σαν εσένα και θα κυβερνάμε μόνοι τη χώρα μας. Πιο πολύ σαν παράδεισος μου ακούγεται», έγραψε στο Τwitter. Η αντίδραση της Ντάουνινγκ Στριτ ήταν απλά παγερή: «Νομίζω πως είναι ένα ερώτημα προς τον Ντόναλντ Τουσκ κατά πόσο θεωρεί τη χρήση αυτού του είδους φρασεολογίας χρήσιμη», δήλωσε ο εκπρόσωπός της προτάσσοντας το γνωστό επιχείρημα πως η κυβέρνηση απλώς εφαρμόζει τη βούληση των πολιτών. Η Αντρια Λίντσον, πάλι, η επικεφαλής των Τόρις στη Βουλή των Κοινοτήτων, δήλωσε πως ο Τουσκ «δεν έχει τρόπους» και οφείλει να απολογηθεί για τα «μοχθηρά» σχόλιά του, ενώ ο εκπρόσωπος του DUP, του βορειοϊρλανδικού κόμματος από το οποίο εξαρτάται στη Βουλή η Μέι, αποκάλεσε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έναν «διαβολικό ευρω-μανιακό».

Υπήρξαν βέβαια στη Βρετανία και κάποιοι που επικρότησαν τον Τουσκ – πρωτίστως το Εθνικό Κόμμα Σκωτίας και το Σιν Φέιν. Οταν ερωτήθηκε σχετικά ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο επικεφαλής της Κομισιόν, έπειτα από τη δική του συνάντηση με τον Βαράντκαρ, απάντησε με τον δικό του μοναδικό τρόπο: «Είμαι λιγότερο καθολικός από τον καλό μου φίλο Ντόναλντ. Εκείνος πιστεύει βαθιά στον παράδεισο και το αντίθετό του, την κόλαση. Προσωπικά πιστεύω στον παράδεισο και όχι στην κόλαση, εκτός από όταν κάνω ό,τι κάνω τώρα, που είναι κόλαση». Επί της ουσίας, πάντως, και οι δύο ηγέτες της ΕΕ, όπως και ο ιρλανδός πρωθυπουργός, διεμήνυσαν στη Μέι το ίδιο: «Η Συμφωνία Αποχώρησης δεν μπορεί να ανοίξει εκ νέου», «το backstop είναι μέρος της Συμφωνίας Αποχώρησης». «Ενα δίχτυ ασφαλείας δεν είναι δίχτυ ασφαλείας αν μπορεί να το καταστρέψει μονομερώς ένα από τα μέρη», ξεκαθάρισε ο Γιούνκερ. «Η ΕΕ είναι πρωτίστως ένα σχέδιο ειρήνης. Δεν θα διακινδυνεύσουμε την ειρήνη ούτε θα βάλουμε ημερομηνία λήξης στην επανασυμφιλίωση», ξεκαθάρισε ο Τουσκ. Απέρριψαν έτσι δύο από τις «εναλλακτικές διευθετήσεις» που φέρεται να προτείνει σήμερα η Μέι στις Βρυξέλλες για το backstop, το δίχτυ ασφαλείας για την αποφυγή σκληρών συνόρων στην Ιρλανδία και την περιφρούρηση της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ομολόγησε πως έχει εγκαταλείψει την ελπίδα να αλλάξει γνώμη η Βρετανία -«δεν υπάρχει σήμερα καμία πολιτική δύναμη και καμία αποτελεσματική ηγεσία υπέρ του Remain», επεσήμανε, στηλιτεύοντας έτσι τόσο τη βρετανίδα πρωθυπουργό όσο και τον ηγέτη των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν. Προτεραιότητα της ΕΕ, δήλωσε, είναι να προετοιμαστεί για το «φιάσκο» ενός Brexit χωρίς συμφωνία. Ο καβγάς περί «κόλασης», πάντως, εξέτρεψε την προσοχή από κάποιες περισσότερο συμφιλιωτικές του δηλώσεις: ο Τουσκ είπε πως παραμένει πεπεισμένος ότι μία «κοινή λύση» είναι εφικτή, εξέφρασε την ελπίδα να προσέλθει σήμερα η Μέι στις Βρυξέλλες με «ρεαλιστικές λύσεις» για την άρση του αδιεξόδου και επεσήμανε πως αν η Βρετανία πρότεινε «μία αξιόπιστη εγγύηση για την ειρήνη στη Βόρεια Ιρλανδία», μία συμφωνία θα ήταν δυνατή.

Ζήτησαν επισήμως καθυστέρηση

Την καθυστέρηση του Brexit ζήτησαν επισήμως χθες οι Εργατικοί, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει τον απαιτούμενο χρόνο να περάσει τη συμφωνία της πριν από την ημερομηνία αποχώρησης, ούτε να εξασφαλίσει τις παραχωρήσεις που ζητά από την ΕΕ.

Την ίδια ώρα, οι ιρλανδοί εθνικιστές, το Σιν Φέιν, προειδοποιούσαν την Τερίζα Μέι πως, αν επιτρέψει ένα άτακτο Brexit, θα πρέπει «να αρχίσει την προετοιμασία ενός δημοψηφίσματος για την ένωση της Ιρλανδίας».