Τούρκικο Παζάρι

Στη συνάντηση των δύο ηγετών, ο τούρκος Πρόεδρος έθεσε ευθέως ζήτημα για τους μουφτήδες της Θράκης, εννοώντας κατά την πάγια διεκδίκηση της Τουρκίας την εκλογή τους από τη λαϊκή βάση των «ομογενών συμπατριωτών» του. Μάλιστα, ως αντάλλαγμα πρόσφερε απλόχερα την επαναλειτουργία της θεολογικής Σχολής Χάλκης. Συγχρόνως, κατέστησε σαφές ότι ο ίδιος «επέτρεψε» στο Οικουμενικό Πατριαρχείο να συνεχίσει τη λειτουργία του, όταν μεγαλόκαρδα παραχώρησε την τουρκική υπηκοότητα σε ορισμένους

αρχιερείς, ώστε να συμμετέχουν στη Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Δεν γνωρίζουμε, εάν ο έληνας Πρωθυπουργός δέχτηκε να συμπεριληφθεί το συγκεκριμένο θέμα στον σχεδιαζόμενο Οδικό Χάρτη διαχείρισης της έντασης μεταξύ των δύο πλευρών. Δυστυχώς, όμως, είναι καταγεγραμμένη η επίσημη δήλωση του υπουργού Παιδείας (12/2017) περί «ορθολογικοποίησης της εκλογής μουφτήδων» που μοιάζει να αποδέχεται το επιχείρημα της τουρκικής πλευράς περί εξίσωσης της εκλογής του Πατριάρχη και των μουφτήδων λέγοντας ότι «τον Πατριάρχη δεν τον εκλέγει η ρωμαίικη κοινότητα στην

Πόλη, δεν τον εκλέγουν καν ιερείς, τον εκλέγουν τα μέλη της Ιεράς Συνόδου. Αρα υπάρχει πάντα στην εκλογή των θρησκευτικών ηγετών ένα ειδικό εκλεκτορικό σώμα».

Τότε, ο Πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, σχολιάζοντας τη δήλωση του υπουργού του, είπε: «Ερχεται ως μια αντικειμενική ανάγκη που δεν αφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις… Είναι μια συζήτηση που έχει ξεκινήσει και πρέπει να επεκταθεί δημόσια και ανοιχτά με τη μουσουλμανική μειονότητα…». Αραγε, με τέτοιες αντιλήψεις αντιμετωπίζεται το θέμα από την ελληνική πλευρά;

Κατά την άποψή μας, τόσο η λειτουργία της Συνόδου του Πατριαρχείου όσο και η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής Χάλκης είναι ζητήματα που αφορούν την παγκόσμια χριστιανική κοινότητα και ξεπερνούν κατά πολύ τις διμερείς διπλωματικές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Αυτό σημαίνει ότι πολλές χριστιανικές χώρες έχουν το δικαίωμα και την υποχρέωση να θέτουν τα θέματα αυτά στην τουρκική πλευρά πιέζοντας διπλωματικά για την ομαλή και απρόσκοπτη εξέλιξή τους. Η ανάδειξη και η λειτουργία των μουφτήδων της Θράκης αποτελεί ένα εντελώς περιφερειακό, τοπικής μόνο σημασίας γεγονός στη θρησκεία του Ισλάμ και στην παγκόσμια ισλαμική Ούμα (κοινότητα).

Πιστεύουμε ότι θα ήταν πολύ μεγάλη αστοχία της ελληνικής πλευράς να προσεγγίζει αποκλειστικά ως διμερή τα ζητήματα που αφορούν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και απόλυτη αποτυχία οποιαδήποτε εξέλιξη για την «εκλογή» των μουφτήδων.

Ο Μιχάλης Μαριόρας είναι Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας Θρησκευμάτων στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ