Χύμα λάδι: στα χαρτιά έμεινε η απαγόρευση

Ως ισχυρό brand name διατηρείται το χύμα ελαιόλαδο στην Ελλάδα, προφανώς χωρίς θετικά αποτελέσματα για τον κλάδο, αφού ένα από τα εργαλεία διαφήμισης του κορυφαίου ελληνικού προϊόντος είναι ανενεργό εδώ και έναν χρόνο.

Μιλώντας στα «ΝΕΑ» εκπρόσωποι των αρμόδιων φορέων συμφωνούν ότι παραμένει ουσιαστικά κενό γράμμα η υπουργική απόφαση που απαγορεύει ρητά από την 1η Ιανουαρίου του 2018 τη χύμα διάθεση λαδιού σε ταβέρνες και εστιατόρια (με πρόστιμο 500 ευρώ για τους παραβάτες), επιτρέποντας μόνο το λάδι μιας χρήσης, δηλαδή την προσφορά στον εκάστοτε πελάτη σφραγισμένης, μη επαναγεμιζόμενης συσκευασίας.

ΚΑΜΠΑΝΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης μαζί με τους εμπλεκόμενους φορείς επεξεργάζονται τώρα λανσάρισμα σχετικής καμπάνιας ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης, καθώς και εναλλακτικές μορφές εφαρμογής του μέτρου, το οποίο εξασφαλίζει την ποιότητα για τον καταναλωτή.

«Δυστυχώς η αγορά δεν κινήθηκε όπως περιμέναμε με βάση τη νομοθεσία. Θα λέγαμε ότι σήμερα η υπουργική απόφαση εφαρμόζεται κατά το ήμισυ» λέει ο γενικός διευθυντής του Συνδέσµου Ελληνικών Βιοµηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ) Γιώργος Οικονόμου και εξηγεί: «Αυτό σημαίνει ότι επιτέλους γλιτώσαμε από τα λαδομπούκαλα που, σαν διατροφική βόμβα, ήταν τοποθετημένα μονίμως στα τραπέζια. Παράλληλα όμως δεν είδαμε την αντικατάστασή τους από τυποποιημένο λάδι. Συνήθως όταν ο πελάτης θέλει συμπλήρωμα λαδιού στη σαλάτα του ο σερβιτόρος παίρνει πλέον το πιάτο στην κουζίνα και το επιστρέφει».

Επιπλέον κατά διαστήματα βλέπουν το φως της δημοσιότητας περιπτώσεις κερδοσκοπίας με καταγγελίες πελατών (κυρίως σε τουριστικές περιοχές) για χρέωση δύο ή τριών ευρώ τα 50-100 ml σφραγισμένου λαδιού!

«Νομίζω ότι είναι και θέμα κουλτούρας» σχολιάζει από την πλευρά του ο Γιώργος Καββαθάς, πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδία Επαγγελματιών – Βιοτεχνών – Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ). Οπως τονίζει ο ίδιος, βρίσκοντας σύμφωνους τους εκπροσώπους του ΣΕΒΙΤΕΛ, «θεωρείται πλέον αναγκαίο να περάσει ξεκάθαρο κοινωνικό μήνυμα μέσω εκστρατείας ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για το ζήτημα του τυποποιημένου ελαιολάδου. Να γίνει επίσης κατανοητό ότι η απαγόρευση δεν αφορά το παρασκευαστήριο του κάθε καταστήματος, την κουζίνα του δηλαδή, αλλά μόνο το λάδι που ζητάει ο πελάτης ως συμπλήρωμα για το γεύμα του. Και όμως εξακολουθεί να επικρατεί σύγχυση ως προς αυτό».

Σε πρόσφατη σύσκεψη στο υπουργείο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΓΣΕΒΕΕ, συζητήθηκαν νέες προτάσεις που θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι εστιάτορες, όπως η χρήση μεγαλύτερων μπουκαλιών έως και μισού λίτρου, αλλά με πώμα ασφαλείας (με μπίλια στο στόμιο, δηλαδή, όπως έχουν τα αλκοολούχα ποτά):

«Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνει σαφές ότι η εφαρμογή αυτής της διάταξης αφορά την αναβάθμιση του προϊόντος με θετικά αποτελέσματα τόσο για τον κλάδο της μαζικής εστίασης όσο και για τον καταναλωτή. Δεν είναι θέμα κυρώσεων και επιβολής προστίμων».

Σύμφωνα με την ισχύουσα απόφαση (91354/2017 «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών – Κανόνες ΔΙΕΠΠΥ») είναι στην ευχέρεια του κάθε εστιάτορα το αν θα χρεώσει στον πελάτη το σφραγισμένο μπουκάλι ελαιόλαδου, όμως σε περίπτωση πώλησης θα πρέπει να αναγράφεται η τιμή στον τιμοκατάλογο του μαγαζιού. Εκπρόσωποι της ΓΣΕΒΕΕ είχαν εκτιμήσει ότι η πλήρης εφαρμογή της συγκεκριμένης νομοθεσίας στη μαζική εστίαση θα άνοιγε μια νέα αγορά για 10.000 τόνους ελαιόλαδου ενώ μαζί με εκείνους του ΣΕΒΙΤΕΛ ζητούν νέα ενημέρωση των εστιατόρων και των καταναλωτών καθώς και περισσότερους ελέγχους, τους οποίους διενεργούν κλιμάκια της γενικής γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή.

Είναι ενδεικτικό ότι μέσα στο 2018 στις εξορμήσεις ελεγκτών για την κατοχή και χρήση του συστήματος POS από επιχειρήσεις ανά τη χώρα, είχαν διαπιστωθεί τελικά και δεκάδες παραβάσεις σχετικά με τη διάθεση επιτραπέζιου τυποποιημένου ελαιόλαδου. Από το σύνολο προστίμων ύψους 208.500 ευρώ που είχαν επιβληθεί τότε, τα 19.000 ευρώ αφορούσαν το χύμα λάδι.

ΔΡΑΣΗ – ΚΙΝΗΤΡΟ

Εξαιρετικά παρθένο, όχι τυποποιημένο

Η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως είναι η Ελλάδα (μετά την Ισπανία και την Ιταλία) και μάλιστα με εξαιρετικής ποιότητας προϊόν, αφού το 80% είναι εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, ωστόσο, όπως είχε αναδείξει μελέτη της Εθνικής Τράπεζας (Μάιος του 2015) μόνο το 27% της ελληνικής παραγωγής καταλήγει σε τυποποίηση. Τα ποσοστά για την Ισπανία και την Ιταλία είναι αντιστοίχως 50% και 80%. «Κομβικό ρόλο στη διεθνή αγορά τυποποιημένου ελαιολάδου (εμπορικές ροές) διαδραματίζει η Ιταλία, η οποία εκμεταλλευόμενη τη διεθνή αναγνωρισιμότητα του ιταλικού ελαιολάδου και τα οργανωμένα δίκτυα προώθησης των επιχειρήσεών της, εισάγει χύμα ελαιόλαδο κυρίως από Ισπανία και Ελλάδα και το επανεξάγει τυποποιημένο, κερδίζοντας υπεραξία τυποποίησης της τάξης των 1,3 ευρώ /κιλό» αναφερόταν στην κλαδική μελέτη.

Στο μεταξύ, επιπλέον αξία φιλοδοξεί να δώσει στις εταιρείες που εξάγουν ελαιόλαδο το Ελληνικό Σήμα που απένειμε η Γενική Γραμματεία Εμπορίου για πρώτη φορά πέρυσι σε ελαιόλαδα και επιτραπέζιες ελιές (μετά τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αλκοολούχα ποτά). Φορέας υλοποίησης είναι ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ΕΛΓΟ – Δήμητρα, ενώ όπως σχολιάζει ο γενικός διευθυντής του Συνδέσµου Ελληνικών Βιοµηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου Γιώργος Οικονόμου «και αυτή η δράση θα πρέπει να διαφημιστεί περισσότερο, ώστε να υπάρχει κίνητρο για τους ενδιαφερομένους. Εξάλλου, στην περίπτωση του ελαιόλαδου δεν έχουμε εισαγωγές και κίνδυνο ελληνοποιήσεων, αφού η νομοθεσία προβλέπει έτσι κι αλλιώς αυστηρή επισήμανση».