Πολιτική

Explainer: Τι είναι το «κέντρο επιστροφών» στη Ρουάντα που σχεδιάζουν η Ελλάδα και άλλες τέσσερις χώρες της ΕΕ

Το πρόγραμμα θα λειτουργήσει αρχικά με εξαιρετικά περιορισμένη χωρητικότητα περίπου 100 ατόμων ανά περίοδο, στοχεύοντας στην ενσωμάτωση όσων έχουν απορριφθεί τελεσιδίκως

Φουσκωτή λέμβος γεμάτη ανθρώπους με σωσίβια πλέει στην ανοιχτή θάλασσα
Σχόλια
4 λεπτά

Σε μια προσπάθεια να επανακαθορίσουν τη μεταναστευτική πολιτική της Γηραιάς Ηπείρου, η Ελλάδα και άλλα πέντε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Αυστρία, Δανία, Γερμανία και Ολλανδία) προχωρούν σε κοινό σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός «κέντρου επιστροφών» (“return hub”) στη Ρουάντα.

Οι πέντε χώρες βρίσκονται ήδη σε διμερείς διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση του Κιγκάλι, στοχεύοντας στην έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος εντός του επόμενου έτους. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονων εσωτερικών πολιτικών πιέσεων στην Ευρώπη, με τις κυβερνήσεις να αναζητούν δραστικές λύσεις για τον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης.

Το σχεδιαζόμενο κέντρο επιστροφών στη Ρουάντα προορίζεται αποκλειστικά για ενήλικες μετανάστες, οι οποίοι έχουν εξαντλήσει κάθε ένδικο μέσο για την παραμονή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αιτήσεις ασύλου τους έχουν απορριφθεί τελεσιδίκως. Το πρόγραμμα στοχεύει ειδικά σε εκείνους που δεν μπορούν να επιστραφούν στις χώρες καταγωγής τους, είτε επειδή η ΕΕ τις κρίνει μη ασφαλείς είτε επειδή οι ίδιες οι χώρες αρνούνται να τους δεχθούν πίσω.

Σύμφωνα με το σχέδιο, οι μετανάστες αυτοί θα μεταφέρονται στη Ρουάντα, όπου θα παραμένουν για διάστημα λίγων εβδομάδων. Κατά τη διάρκεια της διαμονής τους εκεί θα λαμβάνουν γλωσσική εκμάθηση και άλλες βασικές δεξιότητες, με απώτερο σκοπό την ομαλή ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία της Ρουάντας ή, εναλλακτικά, την εθελούσια επιστροφή στην πατρίδα τους.

Πώς διαφοροποιείται από το βρετανικό μοντέλο;

Πολλοί παραλληλίζουν την κίνηση αυτή με το σχέδιο που είχε εκπονήσει στο παρελθόν η Μεγάλη Βρετανία, το οποίο ωστόσο εγκαταλείφθηκε. Παρ’ όλα αυτά, οι διαφορές μεταξύ των δύο προγραμμάτων είναι δομικές και ουσιαστικές. Ενώ το βρετανικό σχέδιο στόχευε σε αιτούντες άσυλο, των οποίων η αίτηση βρισκόταν ακόμη υπό εξέταση, με σκοπό τη διεκπεραίωση της διαδικασίας εκτός βρετανικού εδάφους και τη μετακύλιση της ευθύνης σε μια τρίτη χώρα, η νέα πρόταση των πέντε ευρωπαϊκών χωρών αφορά αποκλειστικά μετανάστες των οποίων οι αιτήσεις έχουν ήδη απορριφθεί τελεσιδίκως.

Στόχος της ευρωπαϊκής πρότασης δεν είναι η εξέταση των αιτήσεων, αλλά η φιλοξενία, η εκπαίδευση και η τελική ενσωμάτωση αυτών των ανθρώπων στη Ρουάντα, ή ο εθελοντικός επαναπατρισμός τους, προσφέροντας έτσι μια διέξοδο για όσους δεν μπορούν να απελαθούν άμεσα στις πατρίδες τους.

Ποιοι είναι οι στόχοι και οι πολιτικές σκοπιμότητες;

Αν και το κέντρο επιστροφών θα λειτουργήσει αρχικά με εξαιρετικά περιορισμένη χωρητικότητα (περίπου 100 άτομα ανά περίοδο, δηλαδή λίγες εκατοντάδες ετησίως) οι εμπλεκόμενες χώρες δίνουν τεράστια συμβολική σημασία στο εγχείρημα. Σε μια ήπειρο που πέρυσι κατέγραψε 669.365 αιτήσεις ασύλου, ο αριθμός αυτός φαντάζει μηδαμινός. Ωστόσο, οι υποστηρικτές της ιδέας διατείνονται ότι η ύπαρξη μιας τέτοιας δομής θα λειτουργήσει ως ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας, σπάζοντας τα δίκτυα των διακινητών και αποθαρρύνοντας τους μετανάστες από το να ξεκινήσουν το επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, η εσωτερική πολιτική πίεση είναι εμφανής. Οι κυβερνήσεις των πέντε χωρών προσπαθούν να ανακόψουν την άνοδο των ακροδεξιών και λαϊκιστικών δυνάμεων που κερδίζουν έδαφος χρησιμοποιώντας σκληρή αντιμεταναστευτική ρητορική.

Αντιδράσεις

Το εγχείρημα βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών και ανθρωπιστικών οργανώσεων για σοβαρούς νομικούς και ηθικούς λόγους.

Καθώς είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται η ίδρυση ενός τέτοιου κέντρου επιστροφών, παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο αν θα περάσει τον σκόπελο των ευρωπαϊκών δικαστηρίων. Η θέση των πέντε χωρών ότι η νομική ευθύνη της ΕΕ τερματίζεται με τη μεταφορά του μετανάστη στη Ρουάντα αμφισβητείται έντονα από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος υπογραμμίζει ότι τα κράτη-μέλη παραμένουν υπόλογα για τυχόν παραβιάσεις δικαιωμάτων ακόμη και μετά τη μετακίνηση των προσώπων σε τρίτες χώρες.

Την ίδια στιγμή, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις του σχεδίου, ενώ οργανώσεις προστασίας των προσφύγων τονίζουν το βεβαρυμένο ιστορικό της Ρουάντας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ακόμη και στο εσωτερικό των εμπλεκόμενων χωρών, υπάρχουν φωνές από την ακροδεξιά που θεωρούν το μέτρο εντελώς ανεπαρκές. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας στην Αυστρία, το οποίο δήλωσε πως όσο χιλιάδες παράνομοι μετανάστες εισρέουν ανεμπόδιστα καθημερινά στην Ευρώπη, οποιοδήποτε εξωτερικό κέντρο είναι ουσιαστικά άχρηστο.

Ποια σημεία παραμένουν αδιευκρίνιστα;

Παρά τις επίσημες ανακοινώσεις, υπάρχουν πολλά κρίσιμα ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί. Οι ευρωπαϊκές αρχές κάνουν λόγο για «ανοιχτά» κέντρα επιστροφών, χωρίς όμως να διευκρινίζουν τις ακριβείς συνθήκες διαβίωσης και το καθεστώς περιορισμού των μεταναστών.

Επιπλέον, το οικονομικό κόστος της επιχείρησης και τα ανταλλάγματα που θα λάβει η Ρουάντα παραμένουν στο σκοτάδι. Ο υπουργός Εσωτερικών της Ρουάντας, Βίνσεντ Μπιρούτα, δήλωσε πως η χώρα του δεν επιδιώκει οικονομικό όφελος αλλά μια βιώσιμη λύση σε μια παγκόσμια πρόκληση. Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες, σημειώνοντας απλώς ότι εργάζεται πάντα για μια καλή συμφωνία και για τις δύο πλευρές.

Go Deeper

ΕΕ κέντρα επιστροφής Μεταναστευτικό Ρουάντα

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
0 /50
0 /2000

Τα Νεότερα

  1. Εθνική ομάδα: Το ταβάνι, η έλλειψη ουσίας και οι επιλογές Γιοβάνοβιτς
  2. Θρίλερ με την εξαφάνιση της Γιου Τινγκ: Χάθηκαν και τα ίχνη του Κινέζου συνεργάτη της – Το ραντεβού και οι οικονομικές διαφορές
  3. Τέμπη: Στις 30 Νοεμβρίου η συνέχεια της δίκης για το βιντεοληπτικό υλικό της εμπορικής αμαξοστοιχίας

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies