Άδεια πατρότητας και ευέλικτη εργασία: Όλα όσα δικαιούνται οι νέοι γονείς με τον νόμο Χατζηδάκη

Η αναμόρφωση του εργασιακού δικαίου μέσω του Νόμου 4808/2021, γνωστού ως νόμου Χατζηδάκη, έφερε σημαντικές αλλαγές στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Με την ενσωμάτωση της αντίστοιχης ευρωπαϊκής οδηγίας, θεσπίστηκαν αυστηρότεροι κανόνες προστασίας για τους νέους γονείς, με βασικό μέτρο την υποχρεωτική άδεια πατρότητας διάρκειας 14 εργάσιμων ημερών με πλήρεις αποδοχές.

Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται οριζόντια και διασφαλίζει την προστασία των εργαζομένων από ενδεχόμενη απόλυση σε περίπτωση που ζητήσουν ή κάνουν χρήση των προβλεπόμενων διευκολύνσεων. Κάθε εργαζόμενος πατέρας δικαιούται 14 εργάσιμες ημέρες άδειας με αποδοχές, με αφορμή τη γέννηση του παιδιού. Η άδεια παρέχεται υποχρεωτικά από τον εργοδότη, χωρίς να απαιτείται προϋπηρεσία ή συγκεκριμένη οικογενειακή κατάσταση.

Η άδεια μπορεί να χορηγείται συνολικά ή τμηματικά, σύμφωνα με το αίτημα του εργαζόμενου. Ειδικότερα, δύο ημέρες μπορούν να ληφθούν πριν από την εκτιμώμενη ημερομηνία τοκετού, ενώ οι υπόλοιπες δώδεκα ημέρες δίνονται μετά τη γέννηση του παιδιού και εντός 30 ημερών. Εναλλακτικά, μπορεί να χορηγηθεί ολόκληρη μετά τον τοκετό.

Για την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης, ο εργαζόμενος ενημερώνει τον εργοδότη για την πιθανή ημερομηνία τοκετού, προφορικά, γραπτά ή ηλεκτρονικά. Σε περιπτώσεις υιοθεσίας ή αναδοχής παιδιού έως 8 ετών, η άδεια πατρότητας ξεκινά από τη στιγμή ένταξης του παιδιού στην οικογένεια. Η διάρκεια της άδειας δεν αυξάνεται σε περίπτωση πολύδυμης κύησης.

Αν το νεογέννητο νοσηλευτεί μέσα στον πρώτο μήνα από τη γέννησή του, η άδεια μπορεί, κατόπιν συμφωνίας, να μεταφερθεί μετά την ολοκλήρωση της νοσηλείας, σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ν. 4808/2021 και την εγκύκλιο 47972/2021.

Άδεια πατρότητας σε υπαλλήλους του Δημοσίου

Κάθε εργαζόμενος πατέρας στο Δημόσιο –είτε μόνιμος είτε ΙΔΑΧ ή ΙΔΟΧ– δικαιούται 14 εργάσιμες ημέρες άδειας με αποδοχές, κατά τη γέννηση ή την ένταξη του τέκνου στην οικογένεια σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής παιδιού έως 8 ετών.

Η άδεια μπορεί να ληφθεί δύο ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού και οι υπόλοιπες δώδεκα εντός 30 ημερών από τη γέννηση, ή εξ ολοκλήρου μετά τον τοκετό. Σε περίπτωση νοσηλείας του νεογνού, μπορεί να μετατεθεί μετά την ανάρρωσή του, όπως προβλέπει η εγκύκλιος 47972/7-7-2021 του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Η αίτηση και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλονται στην αρμόδια Διεύθυνση Προσωπικού του φορέα ή ηλεκτρονικά στο email της υπηρεσίας. Για την εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας, ο υπάλληλος οφείλει να γνωστοποιεί εγκαίρως την πιθανή ημερομηνία τοκετού στον προϊστάμενό του.

Τι προβλέπει ο Νόμος 4808/2021 για την «Προστασία της Εργασίας»

Ο Νόμος 4808/2021 προβλέπει άδεια 14 ημερών για πατέρες παιδιών που γεννήθηκαν από τις 19 Ιουνίου 2021 και εφεξής, καθώς και πέντε νέες ειδικές άδειες για εργαζόμενους γονείς και φροντιστές. Πρόκειται για τον εργασιακό νόμο Χατζηδάκη, με τον οποίο κυρώθηκε η κοινοτική οδηγία για την ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής.

Αναλυτικά, ο νόμος θεσπίζει:

• Άδεια πατρότητας 14 ημερών με αποδοχές, δύο ημέρες πριν και δώδεκα μετά τον τοκετό ή όλες μετά τη γέννηση.

• Γονική άδεια τεσσάρων μηνών για κάθε γονέα, με επίδομα από τον ΟΑΕΔ για τους δύο πρώτους μήνες, ίσο με τον κατώτατο μισθό. Η άδεια ισχύει και για υιοθεσίες ή αναδοχές παιδιών έως 8 ετών.

• Άδεια φροντιστή χωρίς αποδοχές, για σοβαρούς ιατρικούς λόγους συγγενών ή προσώπων που κατοικούν στο ίδιο νοικοκυριό.

• Δικαίωμα απουσίας, με αποδοχές, έως δύο φορές τον χρόνο για λόγους ανωτέρας βίας, όπως ασθένεια.

• Δυνατότητα τηλεργασίας, ευέλικτου ωραρίου ή μερικής απασχόλησης για γονείς παιδιών έως 12 ετών και φροντιστές, εφόσον έχουν συμπληρώσει έξι μήνες εργασίας στον ίδιο εργοδότη.

• Άδεια για γυναίκες εργαζόμενες που υποβάλλονται σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Η εγκύκλιος περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για την προστασία από απόλυση των εργαζομένων που αιτούνται ή κάνουν χρήση αυτών των διευκολύνσεων, ενισχύοντας έτσι το πλαίσιο προστασίας της εργασίας και της οικογενειακής ζωής.