Μεγάλη μελέτη του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ, με τη συμμετοχή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ελληνικού Ορεινού Παρατηρητηρίου, αποκαλύπτει δραματική μείωση της χιονοκάλυψης στα ελληνικά βουνά.
Σύμφωνα με τη δημοσίευση, η χιονοκάλυψη βασική πηγή νερού για κοινότητες, γεωργία και οικοσυστήματα έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό τα τελευταία σαράντα χρόνια. Πρώτος συγγραφέας της μελέτης είναι ο Κωνσταντής Αλεξόπουλος του ερευνητικού κέντρου Scott Polar του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, σε συνεργασία με τον Ίαν Γουίλις.
Η διεθνής ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, χρησιμοποίησε δορυφορικές εικόνες, κλιματικά δεδομένα, χάρτες εδάφους και Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύσει πώς η άνοδος της θερμοκρασίας στη Μεσόγειο επηρεάζει τη χιονοκάλυψη στα ελληνικά βουνά. Μέσω του εργαλείου snowMapper, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χιονοκάλυψη έχει μειωθεί κατά 58% από το 1984, ενώ η μείωση επιταχύνεται από τις αρχές του 21ου αιώνα. Παράλληλα, η χιονοπερίοδος ξεκινά αργότερα και ολοκληρώνεται νωρίτερα.
Για τη μελέτη αξιοποιήθηκαν δορυφορικά δεδομένα της NASA και της ESA. Επειδή όμως οι νεφώσεις και οι σκιές συχνά δυσχεραίνουν την παρατήρηση, η ομάδα ανέπτυξε τεχνική μηχανικής μάθησης ώστε να καλύψει τα κενά και να εξασφαλίσει ακριβέστερη αποτύπωση των μεταβολών.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός εργαλείου που παράγει ημερήσιους χάρτες χιονοκάλυψης υψηλής ανάλυσης (100 μέτρων) για δέκα από τα υψηλότερα ελληνικά βουνά, καλύπτοντας την περίοδο από το 1984 έως το 2025.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Ελλάδα χάνει τη χειμερινή χιονοκάλυψη ταχύτερα από τις περισσότερες άλλες οροσειρές παγκοσμίως. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις για τις τοπικές κοινότητες, τη γεωργία και τα φυσικά οικοσυστήματα.
Η απώλεια χιονιού αποτελεί έναν ακόμη δείκτη της πίεσης που ασκεί η κλιματική αλλαγή στο περιβάλλον, ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου οι μικρές υδρολογικές λεκάνες και οι ήπιες χειμερινές θερμοκρασίες καθιστούν το λιώσιμο του χιονιού κρίσιμο για την αντιμετώπιση της θερινής ξηρασίας.
Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν επίσης επιστήμονες από το British Antarctic Survey, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Ελληνικό Ορεινό Παρατηρητήριο. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από το Ίδρυμα Μποδοσάκη, το Ίδρυμα George & Marie Vergottis / Cambridge Trust και τη Royal Geographical Society.
