Οι δρόμοι στο Ισλαμαμπάντ βάφονται, τα μέτρα ασφαλείας ενισχύονται και η ατμόσφαιρα στην πρωτεύουσα του Πακιστάν είναι γεμάτη προσμονή αλλά και ανησυχία, καθώς η χώρα ετοιμάζεται να φιλοξενήσει αυτό το Σαββατοκύριακο διεθνείς συνομιλίες που θα παρακολουθήσει ολόκληρος ο κόσμος.
Έξι εβδομάδες μετά τις συντονισμένες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν, οι οποίες σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και προκάλεσαν έναν πόλεμο με χιλιάδες νεκρούς σε πολλές χώρες, η Ισλαμαμπάντ θα φιλοξενήσει το Σάββατο συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ κορυφαίων αξιωματούχων των ΗΠΑ και του Ιράν.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για μια εκεχειρία δύο εβδομάδων υπό πακιστανική διαμεσολάβηση, τη στιγμή που η ανακωχή δοκιμάζεται από διαφορετικές ερμηνείες των όρων της και τις εντατικοποιημένες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο.
Οι ιρανικές επιθέσεις σε γειτονικές χώρες του Κόλπου, πέρα από το Ισραήλ, έχουν προκαλέσει αναστάτωση στην περιοχή, ενώ το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη έχει ταρακουνήσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Αυτό το Σαββατοκύριακο, ανώτεροι εκπρόσωποι των βασικών εμπλεκομένων αναμένεται να συγκεντρωθούν στην πράσινη πρωτεύουσα του Πακιστάν, στους πρόποδες των λόφων Μαργκάλα.
Πότε και πού θα γίνουν οι συνομιλίες
Οι διαπραγματεύσεις ξεκινούν το Σαββατοκύριακο στην Ισλαμαμπάντ, μετά την επίσημη πρόσκληση του πρωθυπουργού του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, προς τις δύο πλευρές για συνολική διευθέτηση της σύγκρουσης.
Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι οι επίσημες συνομιλίες θα αρχίσουν το πρωί του Σαββάτου, τοπική ώρα. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανέφερε ότι οι συζητήσεις μπορεί να διαρκέσουν έως και 15 ημέρες.
Οι αντιπροσωπείες θα φιλοξενηθούν στο ξενοδοχείο Serena, δίπλα στο υπουργείο Εξωτερικών, στην «Κόκκινη Ζώνη» της Ισλαμαμπάντ, όπου βρίσκονται κυβερνητικά κτίρια και πρεσβείες. Οι αρχές έχουν κηρύξει αργίες στις 9 και 10 Απριλίου και έχουν αυξήσει δραστικά τα μέτρα ασφαλείας.
Ποιοι θα συμμετάσχουν
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής θα είναι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Βανς, μαζί με τον απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον Τζάρεντ Κούσνερ.
Από ιρανικής πλευράς, επικεφαλής θα είναι ο πρόεδρος της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί. Δεν έχει γίνει γνωστό αν θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο Ιρανός πρέσβης στο Πακιστάν, Ρεζά Αμίρι Μογατάμ, είχε ανακοινώσει μέσω X την άφιξη της ιρανικής αποστολής στις 9 Απριλίου, ωστόσο διέγραψε την ανάρτηση λίγες ώρες αργότερα.
Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων
Ο πρωθυπουργός Σαρίφ αναμένεται να υποδεχθεί τις αποστολές και να πραγματοποιήσει χωριστές προκαταρκτικές συναντήσεις. Τις κύριες συνομιλίες θα διευκολύνει ο αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ.
Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν θα βρίσκονται σε διαφορετικές αίθουσες, με Πακιστανούς αξιωματούχους να μεταφέρουν τα μηνύματα. Η συμμετοχή του αρχηγού του στρατού, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, παραμένει αβέβαιη.
Η παρουσία του Βανς θεωρείται κρίσιμη εξέλιξη, καθώς χαρακτηρίζεται πιο ανοιχτός στην ειρήνη από άλλους Αμερικανούς διαπραγματευτές. Θεωρείται επίσης πιθανός υποψήφιος για το Ρεπουμπλικανικό χρίσμα το 2028.
Γιατί επιλέχθηκε το Πακιστάν
Το Πακιστάν έχει αναδειχθεί σε βασικό διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Διατηρεί λειτουργικές σχέσεις με αμφότερες και δεν φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, κάτι που ενισχύει την αξιοπιστία του στα μάτια της Τεχεράνης.
Η χώρα συνορεύει με το Ιράν και διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο σιιτικό πληθυσμό στον κόσμο, γεγονός που αυξάνει τη σημασία της. Παράλληλα, έχει χαρακτηριστεί από το 2004 ως μέγιστος μη νατοϊκός σύμμαχος των των ΗΠΑ.
Η επίσκεψη του Βανς, 15 χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψη αμερικανού αντιπροέδρου, θεωρείται ένδειξη σημαντικής διπλωματικής εμπλοκής, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η θέση του αμερικανού πρέσβη στην Ισλαμαμπάντ παραμένει κενή.
Το διακύβευμα των συνομιλιών
Οι δύο πλευρές εισέρχονται στις συνομιλίες με μεγάλες διαφορές. Το ιρανικό σχέδιο 10 σημείων προβλέπει ιρανικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή και τερματισμό των επιχειρήσεων κατά συμμαχικών οργανώσεων.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν αποδεχθεί επισήμως αυτούς τους όρους, αν και ο Τραμπ τους χαρακτήρισε «λειτουργικούς». Η Ουάσιγκτον επιμένει στην παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, κάτι που η Τεχεράνη δεν έχει δεχθεί.
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί ο Λίβανος, μετά τους σφοδρούς ισραηλινούς βομβαρδισμούς που προκάλεσαν εκατοντάδες θανάτους. Ο Αραγκτσί έχει προειδοποιήσει ότι η συνέχιση των επιθέσεων μπορεί να οδηγήσει στην κατάρρευση της εκεχειρίας.
Προοπτικές και εμπόδια
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια οριστική συμφωνία είναι δύσκολο να επιτευχθεί σύντομα, λόγω βαθιάς δυσπιστίας. Κάποιοι θεωρούν ότι το Ισραήλ ενεργεί ως «παράγοντας αποσταθεροποίησης» των συνομιλιών.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Άλλοι ειδικοί σημειώνουν ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης και η απουσία του Ισραήλ από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων αποτελούν σοβαρά εμπόδια. Ωστόσο, υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορεί να επιτευχθεί τουλάχιστον μια προσωρινή συμφωνία για τα πυρηνικά και τα Στενά του Ορμούζ.
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η επιτυχία των συνομιλιών θα εξαρτηθεί από το αν οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να περιορίσουν τις ισραηλινές επιθέσεις και να διατηρήσουν την εκεχειρία, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική διπλωματική νίκη για τον Τραμπ.
