Το πρώτο σκέλος της δεύτερης αποστολής Γεραπετρίτη στη Λιβύη ξεκίνησε σήμερα με έναν πλήρη κύκλο επαφών στη Βεγγάζη, οχτώ μήνες μετά την προηγούμενη επίσκεψη του Έλληνα ΥΠΕΞ στην ανατολική Λιβύη (Ιούλιος 2025) στο πλαίσιο της διπλωματικής επαναπροσέγγισης και με τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές της πολύπαθης χώρας.
Η σημερινή επίσκεψη του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ξεκίνησε με συνάντηση με τον Στρατάρχη Χαφτάρ στην οποία συμμετείχαν και οι υιοί του, Αλ-Σαντίκ. Μπελκάσεμ, Σαντάμ και Χάλεντ Χαφτάρ.
Σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό, σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρξε σύμπτωση απόψεων ενώ διαπιστώθηκε γνήσια διάθεση από πλευράς Χαφτάρ να συνδράμει σε σχέση με τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές που καταγράφονται τους τελευταίους μήνες από Λιβύη προς Ελλάδα.
Παρ’ ότι η ανατολική Λιβύη υπολείπεται πολύ σε μέσα, συζητήθηκε η λύση του ελέγχου των χερσαίων συνόρων ενώ συμφωνήθηκε να υπάρξει καλύτερη παροχή πληροφοριών από ελληνικής πλευράς.
Αναφορικά με το ζήτημα των υποδομών, αποφασίστηκε να τεθεί το θέμα στην Κομισιόν ώστε με την αφορμή της επίσκεψης του αρμόδιου επιτρόπου και τριών υπουργών Μετανάστευσης να «κλειδώσουν» συγκεκριμένα μέτρα κατόπτευσης.
Στο πεδίο των θαλασσίων ζωνών, όπως ήταν αναμενόμενο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε την πάγια θέση της Ελλάδας – η οποία συμπίπτει και με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας – σε σχέση με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και την αποτροπή κύρωσής του από τη Βεγγάζη.
Η Ελλάδα διεμήνυσε ξεκάθαρα πως δεν θα ήθελε να δει αλλαγή στάσης από την ανατολική Λιβύη σε σχέση με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο ενώ έθεσε το ζήτημα της επανεκκίνησης των συζητήσεων για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η ελληνική πλευρά κατέστησε σαφές για ακόμη μια φορά σε πόσα επίπεδα μπορεί να συνδράμει σε ό,τι αφορά τη Λιβύη, τόσο μέσω Ε.Ε. με χρηματοδοτικά εργαλεία όσο και μέσω Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ υποστηρίζοντας θέσεις της Λιβύης και διαμεσολαβώντας σε ΗΠΑ, Αίγυπτο και αραβικό κόσμο ως αξιόπιστος συνομιλητής όλων.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ξεκαθάρισε πως η Αθήνα δεν θα δεχθεί σε καμία περίπτωση τον ενδεχόμενο να βρεθεί προ τετελεσμένων ενώ τόνισε πως πιθανή κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου θα διόγκωνε τα προβλήματα.
Από την πλευρά της Βεγγάζης διεφάνη πως αντιλαμβάνονται τη σημασία του ρόλου της Ελλάδας και της βοήθειας που μπορεί να παρασχεθεί μέσω ελληνικών πρωτοβουλιών, γνωρίζοντας ταυτόχρονα τι θα συνεπαγόταν μια αρνητική διμερής σχέση.
Γνήσια διάθεση Ελλάδας – Λιβύης να πορευθούν από κοινού
Σε ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις, αυτό που καταγράφηκε σε αυτό το πρώτο σκέλος της ελληνικής αποστολής στη Λιβύη – καθώς εκκρεμεί και η δεύτερη επίσκεψη Γεραπετρίτη στην Τρίπολη για επαφές με Λίβυους αξιωματούχους την προσεχή Τετάρτη – ήταν μια πολύ θετική διάθεση σε ό,τι αφορά το διμερές πακέτο, με μια επιχειρηματική αντιπροσωπεία να σχεδιάζει προσεχώς να επισκεφθεί τη Βεγγάζη, στον απόηχο και του πρόσφατου (14-15/1) ελληνολιβυκού φόρουμ που έφεραν εις πέρας ο ΥΦΥΠΕΧ Χάρης Θεοχάρης και ο υιός του Στρατάρχη Χαφτάρ, Μπελκάσεμ Χαφτάρ, ο οποίος είναι και επικεφαλής του Οργανισμού Ανασυγκρότησης και Ανοικοδόμησης για την Ανατολική Λιβύη.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων Γιώργου Γεραπετρίτη και Μπελκάσεμ Χαφτάρ, ο υιός Χαφτάρ απηύθυνε εκ νέου πρόσκληση σε ελληνικές εταιρείες να συμμετάσχουν στην ανοικοδόμηση της Λιβύης.
Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τις εμπορικές σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης εξετάστηκαν οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης των διμερών δεσμών καθώς και η αεροπορική και ακτοπλοϊκή σύνδεση προκειμένου να διευκολυνθεί και η μεταφορά εμπορευμάτων.
Οι επαφές Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη με τον Χαφτάρ και τους υιιούς του Στρατάρχη διεξήχθησαν, όπως έγινε γνωστό σε καλό κλίμα ενώ από την ελληνική πλευρά αξιολογείται ως εξαιρετικά σημαντικό ότι η εκπροσώπηση της Βεγγάζης ήταν υψηλόβαθμη, αφού συμμετείχαν και οι γιοι Χαφτάρ που έχουν αναλάβει και από έναν κρίσιμο τομέα ευθύνης ο καθένας.
Σε μια πρώτη αποτίμηση της αποστολής στη Βεγγάζη, η Αθήνα μιλά για ένα «καλό πρώτο βήμα», σημειώνοντας, παράλληλα, πως υφίσταται τεράστιο περιθώριο εμβάθυνσης της διμερούς σχέσης, ιδίως υπό το πρίσμα της ευρύτερης συγκυρίας, με την ταυτόχρονη πορεία για πολιτική λύση και την προσπάθεια ανασυγκρότησης της διχασμένης χώρας.
Με τον Έλληνα ΥΠΕΞ να κάνει λόγο στη δήλωσή του για μια ιστορική μέρα για τις σχέσεις των δύο χωρών, η ελληνική πλευρά διαβάζει τα όσα διημείφθησαν στη Βεγγάζη με μια σχετική αισιοδοξία, τονίζοντας πως η προσπάθεια που γίνεται στοχεύει (και) στην αποφυγή απρόβλεπτων εξελίξεων, την ώρα που και οι δύο πλευρές επιδεικνύουν γνήσια διάθεση να πορευθούν από κοινού.
Αθήνα και Βεγγάζη έθεσαν, τέλος, επί τάπητος τη δυνατότητα συνεργασίας σε επίπεδο πολιτικής προστασίας, επενδύσεων, ακτοφυλακής και, φυσικά, σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης.
