Ελληνοτουρκικές σχέσεις και η στρατηγική της ελληνικής διπλωματίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην ΕΡΤ, με αφορμή το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα. Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα επιδιώκει «μια κανονική σχέση με την Τουρκία», υπογραμμίζοντας πως «η γεωγραφία είναι δεδομένη» και ότι η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί.
Όπως εξήγησε, η συνάντηση εντάσσεται σε έναν κύκλο στρατηγικής της ελληνικής διπλωματίας, με στόχο «να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι, κανόνες και ένας δομημένος διάλογος με την Τουρκία». Οι δύο ηγέτες, πρόσθεσε, προχώρησαν σε συνολική αποτίμηση του ελληνοτουρκικού διαλόγου, τόσο στο επίπεδο του πολιτικού διαλόγου όσο και της θετικής ατζέντας και των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
«Οι επαφές έχουν καταστήσει τη σχέση μεταξύ των δύο χωρών λειτουργική και σχέσης καλής γειτονίας», σημείωσε ο υπουργός, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «παραμένουν τα μεγάλα και ακανθώδη ζητήματα». Όπως είπε, «δεν περιμέναμε ότι ως δια μαγείας θα εξαφανίζονταν αυτά τα ζητήματα».
Ανοιχτοί δίαυλοι και αποσυμπίεση εντάσεων
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι «υπό τις παρούσες συνθήκες εξαιρετικά σύνθετης και ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης, είναι σημαντικό να υπάρχει μία σχέση που να αποσυμπιέζει τις εντάσεις». Οι ηγέτες αποφάσισαν να διατηρηθούν και να επεκταθούν οι δίαυλοι επικοινωνίας σε περισσότερα επίπεδα, με συζητήσεις που κάλυψαν ζητήματα εμπορίου, μετανάστευσης, πολιτικής προστασίας και πολιτισμού.
«Μέσα από τους διαύλους μπορούμε να έχουμε συγκρατημένη αισιοδοξία ότι δεν θα παραχθούν κρίσεις», ανέφερε ο κ. Γεραπετρίτης, σημειώνοντας ότι η ύπαρξη άμεσης επικοινωνίας στο υψηλότερο επίπεδο συμβάλλει στη διατήρηση της ηρεμίας.
Το μοναδικό θέμα προς διεθνή δικαιοδοσία
Ο υπουργός επανέλαβε ότι η ελληνική διπλωματία αναγνωρίζει ένα και μόνο θέμα που μπορεί να τεθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας: την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας. «Οτιδήποτε πέραν αυτού είναι μη αποδεκτό, καθώς άπτεται θεμάτων κυριαρχίας», τόνισε.
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, σημείωσε ότι η πιο σημαντική ήταν εκείνη που αναγνώριζε πως η επίλυση των θεμάτων πρέπει να γίνεται βάσει του Διεθνούς Δικαίου. «Είναι η πάγια ελληνική θέση», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί τον μόνο πυρήνα επίλυσης διαφορών.
Η ωριμότητα του διαλόγου και η πολιτική βούληση
Ερωτηθείς αν υπάρχει ωριμότητα για ένα επόμενο βήμα, απάντησε ότι «ακόμη δεν έχει υπάρξει αυτή η συνθήκη, καθώς δεν έχει καθοριστεί το εύρος της συζήτησης». Ωστόσο, όπως είπε, οι δύο ηγέτες συμφωνούν ότι οι σχέσεις βρίσκονται σε λειτουργικό επίπεδο που επιτρέπει τη διαχείριση των εντάσεων και τη σταδιακή πρόοδο.
Ο πρωθυπουργός, όπως ανέφερε, τόνισε πως «είναι η ώρα να σταματήσουν οι απειλές με ευθύτητα και ειλικρίνεια». Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η δήλωση αυτή αφορά όλα όσα συνιστούν απειλή για την κυριαρχία της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του casus belli και των γκρίζων ζωνών.
Αποτελέσματα και συνεργασία σε πρακτικό επίπεδο
Ο υπουργός υπογράμμισε τη μείωση των μεταναστευτικών ροών, αποδίδοντάς την στην καλή συνεργασία των Αρχών Ελλάδας και Τουρκίας. «Το 2015 είχαμε 860.000 μετανάστες και πρόσφυγες, ενώ το 2025 μόλις 21.000, μια μείωση 60% σε σχέση με πέρυσι», ανέφερε. Παράλληλα, επισήμανε την αύξηση των Τούρκων επισκεπτών στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, χάρη στη γρήγορη θεώρηση που εξασφάλισε η ελληνική κυβέρνηση.
«Είχαμε περισσότερες από 11.000 παραβιάσεις ετησίως, που πλέον έχουν σχεδόν μηδενιστεί», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι «δεν έχει γίνει καμία έκπτωση, καμία θυσία». Αντίθετα, όπως είπε, «η Ελλάδα έχει αυξήσει το αποτύπωμά της και ομιλεί από θέση ισχύος».
Συμφωνίες και νέα δίκτυα συνεργασίας
Στο πλαίσιο του Συμβουλίου υπεγράφησαν συμφωνίες για συνεργασία στον πολιτισμό, την έρευνα, την καινοτομία και την πρόληψη σεισμικής δραστηριότητας, καθώς και για τη θαλάσσια διασύνδεση Θεσσαλονίκης – Σμύρνης. Ο υπουργός ανέφερε ότι η ζήτηση αναμένεται αυξημένη, ενώ εξετάζεται και η ανάπτυξη απευθείας αεροπορικής γραμμής μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Χωρίς διαμεσολάβηση των ΗΠΑ
Αναφερόμενος στην πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου για το Συμβούλιο Ειρήνης, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση συμμετοχής, καθώς αναμένεται συντονισμός με τους Ευρωπαίους εταίρους. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει ούτε ανάγκη ούτε πρόθεση για οποιαδήποτε διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών».
Κλείνοντας, τόνισε ότι «έχει αλλάξει ο τρόπος που ασκείται η εξωτερική πολιτική», επισημαίνοντας πως η ασυμμετρία έχει καταστεί ο κανόνας. «Οι Έλληνες πολίτες να αισθάνονται ασφάλεια και αυτοπεποίθηση για την πατρίδα τους», κατέληξε.
